Justin Marozzi – Tarihi İcat Eden Adam (2015)

Tarihin babası Herodotos’un bundan 2 bin 500 yıl önce çizdiği rotayı bugün takip etmeye kalksak nelerle karşılaşırız?

Tam da bunu yapan Justin Marozzi, Herodotos’un gözlem ve yorumlarını da yedeğine alarak Türkiye, Irak, Mısır ve Yunanistan’ı kapsayan bir yolculuğa çıkıyor.

Keyifli bir tarihi seyahat metni arayanlara şiddetle önerilir.

  • Künye: Justin Marozzi – Tarihi İcat Eden Adam: Herodotos’la Seyahatler, çeviren: Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yayınları

Kolektif – 1917: Rusya’da Devrimde Devrim (2018)

Rusya’da 1917 yılında gerçekleşen ve yüzüncü yılını geride bıraktığımız Ekim Devrimi, tıpkı Fransız Devrimi gibi,  yalnızca yaşandığı çağı değil, geleceği de tümüyle etkilemiş büyük devrimlerden biridir.

Elimizdeki derleme de,  liderlerinden sınıflarına, sıradan insanından siyasetine, afişlerinden sporuna, tiyatrosundan kadınlarına, 1917’nin mirasını ve onun güncelliğini farklı yönleriyle ele alan makaleleri bir araya getirmekte.

Kitapta,

  • 1917 Devrimi’nin tarihyazımında önce çıkan vurgular ve farklılıklar,
  • Petersburg’da devimin gerçekleştiği mekânlar ve devrimin anısına dikilen anıtlar,
  • 1917’ye giden siyasal süreç ve o süreçte yaşanan önemli dönüm noktaları,
  • 1917’nin siyasi düşünce tarihindeki kökleri,
  • Devrim ikonografisinde önemli yer tutan afişler,
  • Devrim tiyatrosunun kitleleri harekete geçirme işlevi,
  • Devrim içinde işçi sınıfının konumu ve rolü,
  • Devrimde kadınların öncü rolü,
  • Devrimin Sovyetler Birliği’nde spora etkileri,
  • Ve Sovyetler Birliği’nin farklı halklarının devrimdeki rolleri gibi, ilgi çekici konular irdeleniyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Onur İşçi, Ateş Uslu, Evrim Eker, Mehmet Ö. Alkan, Y. Doğan Çetinkaya, Bilge Seçkin Çetinkaya, Emek Yıldırım, Yiğit Akın, Masis Kürkçügil ve Gökhan Pahlı.

  • Künye: Kolektif – 1917: Rusya’da Devrimde Devrim, hazırlayan: Mehmet Ö. Alkan ve Y. Doğan Çetinkaya, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 2018

Nida Nebahat Nalçacı – Sultanın Kulları (2015)

Savaş esirliği tarihi temelinde, erken modern dönem Osmanlı İstanbul’unun sosyal hayatında savaş esirlerinin varlığını irdeleyen orijinal bir çalışma.

Osmanlı’da zorunlu istihdam olarak mirî esirlik; savaş esirlerinin istihdam alanları, yaşam koşulları ve çokkültürlülüğe etkileri; esirlerin kölelikten çıkış yolları, kitapta ele alınan dikkat çekici konulardan birkaçı.

Kitabın, Suraiya Faroqhi’nin aydınlatıcı bir sunuşuyla açıldığını da belirtelim.

  • Künye: Nida Nebahat Nalçacı – Sultanın Kulları, Verita Kitap

Sermet Atacanlı – Atatürk ve Çanakkale’nin Komutanları (2015)

Çanakkale Savaşları’nda Mustafa Kemal’in arazideki Türk ve yabancı komutanlarla ilişkilerini ve bu ilişkilerin bir bölümünün Cumhuriyet döneminde nasıl ve hangi çerçevede sürdüğünü araştıran önemli bir çalışma.

Esat, Vehip ve Enver paşalar ile Liman Von Sanders, General Gouraud ve General Birdwood, kitabın konukları arasında.

  • Künye: Sermet Atacanlı – Atatürk ve Çanakkale’nin Komutanları, İş Kültür Yayınları

Susan Wise Bauer – Dünya Tarihi 3: Yeniçağ (2015)

Susan Wise Bauer’in kaleme aldığı dört ciltlik çalışmanın, Yeniçağ’a odaklanan üçüncü kitabı.

Protestan isyanlarından Japonya derebeylerine, köleliğin yayılmasından Hindistan’daki Mugal imparatorlarına, Rusya’nın zorlu Batılaşma çabalarından İngiliz sömürgeciliğine ve Napolyon’un yükselişinden Güney Amerika’nın özgürlük mücadelelerine pek çok konu, çalışmanın bu cildinde karşımıza çıkıyor.

  • Künye: Susan Wise Bauer – Dünya Tarihi 3: Yeniçağ, çeviren: Mihriban Doğan, Say Yayınları

Fevzi Çakmak – Bursa Yerelinde Cumhuriyet Halk Partisi (2015)

Fevzi Çakmak’tan, Bursa Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) il teşkilatının 1946-1960 yılları arasındaki çalışmalarını aydınlatan önemli bir araştırma.

CHP’nin Bursa’da kuruluşu, gelişimi ve ertesinde yaşanan gelişmeleri kapsamlı bir şekilde inceleyen ve çok sayıda belge ve fotoğrafla zenginleştirilen çalışma, Bursa’nın yakın dönem siyasi tarihi açısından büyük bir boşluğu doldurmakta.

  • Künye: Fevzi Çakmak – Bursa Yerelinde Cumhuriyet Halk Partisi, Nilüfer Belediyesi Yayınları

Altan Tan – Kürt Sorunu (2009)

Altan Tan, Türkiye’nin en önemli sorunlarının başında gelen Kürt sorununu, çok boyutlu okumaya tabi tutuyor ve tarafları daha iyi bir çözüm için tartışmaya davet ediyor.

Kitapta,

  • Türkler ve Kürtler arasında tarihte ilk ilişkilerin kuruluşu,
  • Haçlı Seferleri’nde Kürtlerin rolü,
  • Osmanlı dönemindeki özerk Kürt yapılanması,
  • Kürt edebiyatı ve folkloru,
  • II. Meşrutiyet’in Kürtler üzerine etkileri,
  • Cumhuriyet dönemi olayları,
  • Türkiye Kürtlerinin sağ ve sol düşünce içinde siyaset yapma biçimleri,
  • Ve federasyon, bağımsızlık veya demokratik Cumhuriyet tartışmaları, kitapta detaylı şekilde ele alınan konulardan birkaçı.

Bölgeyi iyi bilen isimlerden Tan, sorunun çözümü konusunda tarafların ne yapması gerektiğine odaklanıyor.

  • Künye: Altan Tan – Kürt Sorunu, Timaş Yayınları, siyaset, 603 sayfa

 

David Fromkin – Avrupa’da Son Yaz (2015)

1914’te Avrupa’da patlayan savaş, Afrika, Ortadoğu, Asya, Pasifik ülkeleri ve Amerika’lara kadar yansıdı.

Peki bu savaşı başlatan asıl etkenler nelerdi?

David Fromkin bu nitelikli incelemesinde, Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand suikastıyla birlikte 1914 yazında yaşananların, bütün dünyayı kasıp kavuran bir fırtınaya nasıl dönüştüğünü, dünya tarihini nasıl bambaşka bir yönde biçimlendirdiğini analiz ediyor.

  • Künye: David Fromkin – Avrupa’da Son Yaz, çeviren: Ahmet Şükrü Durukan, Alfa Yayınları

Agnes Dick Ramsay – 19. Yüzyıl Sonlarında Türkiye’de Günlük Yaşam (2015)

1880’den 1914’e kadar çoğu Anadolu yollarında olmak üzere, Osmanlı ülkesinde yaşamış Agnes Dick Ramsay’in dönemin insani ilişkileri ve gündelik hayatı konusunda gözlem ve deneyimleri.

Ramsay’in İzmir’den Afyon’a, Isparta’dan Kilikya’ya uzanan yolculuğunda, o zamanların Anadolu’suna dair ilgi çekici birçok gözlem bulunmakta.

  • Künye: Agnes Dick Ramsay – 19. Yüzyıl Sonlarında Türkiye’de Günlük Yaşam, çeviren: Raziye Çakıcıoğlu Oban ve Ercan Uyanık, Say Yayınları

John Alexander Armstrong – Milliyetçilikten Önce Milletler (2018)

On sekizinci yüzyılın sonundan bu yana milliyetçilik, birçok açıdan başat siyasi doktrin haline geldi. Bireylerin ait oldukları devleti seçme hakkı, yani, kendi grup kimliği bilincine karşılık gelen teritoryal siyasi yapıları kurmak, siyasi çözümlemenin esas temasını oluşturdu.

Milliyetçilik ve etnik kimlik üzerine yaptığı öncü çalışmalarla bilinen John Alexander Armstrong’un ufuk açıcı çalışması ‘Milliyetçilikten Önce Milletler’ ise, Avrupa’nın ve Ortadoğu’nun bir kısmından diğerine dikkate değer ölçüde değişen hâkim siyasi yapıların oluşturulmasında etnik kimlik bilincinin başat güç haline gelmesinden önceki dönemde, milliyetçiliğin eşiğinde durmasıyla dikkat çekiyor.

Armstrong’un çalışması, sembollerin, mitlerin, dillerin, dinlerin bireyleri birbirlerine bağlayıp bir “aidiyet” kurmada hangi şartlarda ve nasıl etkili olduklarını, yerleşik yaşamı oluşturmada nasıl işlevsellik kazandıklarını gözler önüne sermesiyle tarih alanına çok önemli bir katkı sunuyor.

Kitapta tartışılan kimi konular şöyle:

  • Teritoryal yaşamın ortaya çıkışı,
  • Etnisite ve yaşam biçimi,
  • Medeni kimlik ve kent uygarlığı,
  • İmparatorluk ve siyasi kurumları,
  • İslam’da inanç ve imparatorluk kimliği,
  • Batı Avrupa’da imparatorluk miti,
  • İmparatorluk yönetiminin Batı’daki yansımaları,
  • Dini ve etnodinsel kimlikler,
  • Doğu ve Batı kiliseleri arasında yarılma,
  • Siyasi kurumlarda dilsel kodlar…

Armstrong’un kitabı, özellikle bugün çokça tartışılan “kimlik” meselesini ve kimlik siyasetlerini daha iyi kavramamıza olanak sağlayacak bir perspektif sunmasıyla çok önemli.

  • Künye: John Alexander Armstrong – Milliyetçilikten Önce Milletler, çeviren: S. Erdem Türközü, İletişim Yayınları, inceleme, 416 sayfa, 2018