Kategori: Tarih

Kudret Emiroğlu – Gündelik Hayatımızın Tarihi (2012)

  • GÜNDELİK HAYATIMIZIN TARİHİ, Kudret Emiroğlu, İş Kültür Yayınları, kültür, 678 sayfa

 

Kudret Emiroğlu, ilkin 2001’de yayımlanan kültür tarihi alanındaki nitelikli çalışmasında, günlük yaşamda yer eden birçok eşya, gelenek ve âdetin, karanlık ve ilginç tarihine iniyor. Kitapta, inançlar, büyüler, gelenekler, takvim, görgü kuralları, mutfak kültürü, ev, banyo, giyim kuşam, süslenme, sağlık, yeme içme, çocukluk, cinsellik, iş kültürü, oyun, eğlence, spor, keyif ve hobi başlığı altında, çoğu zaman üzerinde fazla düşünülmeyen; bazılarının toplumsal zorunluluk kabul edildiği ve kısmen de kişisel kimliğin ifade edilmesinde birincil derecede rol oynayan, kültür ve uygarlık ürünlerinin tarihi anlatılıyor.

Giambattista Toderini – Türklerin Yazılı Kültürü (2012)

  • TÜRKLERİN YAZILI KÜLTÜRÜ, Giambattista Toderini, çeviren: Ali Berktay, Yapı Kredi Yayınları, inceleme, 347 sayfa

 

1799’da hayata veda eden Giambattista Toderini, bir zamanlar Venedik elçisinin maiyetinde yer alarak İstanbul’a da gelmiş. Toderini bu dönemde, Osmanlı kültürü üstüne kapsamlı araştırmalar yapmış, yazma kitaplarla birlikte denizcilik, astronomi ve coğrafya ile ilgili aletler, eski paralar toplamış. Toderini’nin yine bu dönemdeki gözlemlerinin bir ürünü olan ve ilk kez 1787’de yayımlanan elimizdeki kitap da, Türklerin yazılı kültürleri, edebiyatlarıyla ilgileniyor. Yazar, Türklerin eğitimini ve dini eğitimini, medrese ve kütüphanelerde yürüttükleri eğitim faaliyetlerini ve Türklerde matbaacılık gibi konuları araştırıyor.

Karl Löwith – Tarihte Anlam (2012)

  • TARİHTE ANLAM, Karl Löwith, çeviren: Caner Turan, Say Yayıncılık, tarih, 344 sayfa

 

Filozof Martin Heidegger’in öğrenciliğini de yapmış Karl Löwith ‘Tarihte Anlam’da, 18. ve 19. yüzyılın tarih felsefelerini Hegel, Marx, Vico, Burckhardt, Augustine ve Nietzsche gibi düşünürler üzerinden izleyerek İncil’e yaptığı geri dönüşlerle modern tarih felsefeleri ile onların teolojik öncelleri arasındaki ilişkiye odaklanıyor. Felsefe, din, tarih ve teoloji arasındaki ilişkiye dair iyi bir çalışma olan kitap, Batı dünyasına egemen olan modern düşünce ile Hıristiyanlık inancı arasındaki ilişkinin tarih düşüncesini ve genel anlamda düşünce dünyasını ne şekilde etkilediğini ortaya koymasıyla ilgi çekiyor diyebiliriz.

Paul Magdalino – Ortaçağda İstanbul (2012)

  • ORTAÇAĞDA İSTANBUL, Paul Magdalino, çeviren: Barış Cezar, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 216 sayfa

 

Bizans tarihçisi Paul Magdalino, elimizdeki çalışması ‘Ortaçağda İstanbul’da, 6. ve 10. yüzyıllar arasında İstanbul’un kentsel dönüşümüne odaklanıyor. Yazılı kaynaklar, arkeoloji ve mimari gibi alanlardan yararlanan Magdalino, yalnızca tarihle ilgilenenlere değil, yaşadıkları şehrin geçmiş görünümlerini merak eden okurlara da hitap edecek bir kitaba imza atmış. Kitapta, dönemin Bizans’ındaki İuliauns veya Sophia Limanı, fırınlar, canlı hayvan ve et pazarları, Hıristiyan binaları, hayır kurumları, dini kurumlar, halk hamamları ve noterlik binaları gibi yapılar anlatılıyor; şehrin Ortaçağdaki genişlemesi inceleniyor.

Hüseyin Aygün – Dersim 1938 Ve Hacı Hıdır Ataç’ın Defteri (2012)

  • DERSİM 1938 VE HACI HIDIR ATAÇ’IN DEFTERİ, Hüseyin Aygün, Dipnot Yayınları, tarih, 214 sayfa

 

Hüseyin Aygün elimizdeki kitabında, 2006 yılında hayata veda eden Hacı Hıdır Ataç’ın tuttuğu defter üzerinden 1938’de yaşanan Dersim katliamının izini sürüyor. Ataç, 1938 katliamına yakalandığında on iki yaşındaydı. Babası ve kardeşleri Nazımiye’nin Pax nahiyesinin altındaki dereye doğru ölüme götürüldükleri yürüyüşe çıktıklarında o, annesi ve kundaktaki kardeşi ile kaldıkları köyden bir önceki gece ayrılmışlar. Ataç, bu sürece dair tanıklığını elimizdeki deftere kaydedetmiş. Aygün’ün çalışması, söz konusu defterin yanı sıra, ilk kez yayımlanan belge, rapor ve haritalar eşliğinde Dersim’de 1938’de yaşananları ortaya koyuyor.

Kemal H. Karpat – Balkanlarda Osmanlı Mirası ve Milliyetçilik (2012)

  • BALKANLARDA OSMANLI MİRASI VE MİLLİYETÇİLİK, Kemal H. Karpat, çeviren: Recep Boztemur, Timaş Yayınları, tarih, 365 sayfa

2012 yılı, Balkan Savaşı’nın yüzüncü yıldönümü. Bu tarih, Osmanlı’nın uğradığı en büyük yenilgilerden biri olduğu kadar, Balkanlardan çekilişinin ve dağılmasının da sonunu temsil ediyordu. İşte Kemal H. Karpat elimizdeki çalışmasında, Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlardaki hakimiyeti ile bu hükümranlığın ardından Romenler, Yunanlılar, Sırplar ve Bulgarlar arasında milliyet düşüncesinin ortaya çıkışını anlatıyor. Osmanlı yönetimi altındaki Balkanlardaki toplumsal ve siyasal dönüşüm ile milliyetçiliğe odaklanan kitap, Osmanlı’nın bu coğrafyadaki etkilerini tarihten günümüze uzanarak analiz etmesiyle dikkat çekiyor.

Cafer Tiryaki – İnsan ve Uygarlık (2012)

  • İNSAN VE UYGARLIK, Cafer Tiryaki, Berfin Yayınları, inceleme, 510 sayfa

Cafer Tiryaki ‘İnsan ve Uygarlık’ta, insanın uzun yıllar süren biyolojik evriminden günümüze kadar geçen dönemde yaşanan doğal ve toplumsal değişimleri, ayrıntılı bir bakışla izliyor. Yazar, uygarlık aşamalarındaki siyasal, kültürel, psikolojik dönüşümleri; genetik, kozmoloji, fizik, psikoloji gibi farklı disiplinlerin verileri ışığında değerlendirirken, aynı zamanda Charles Darwin, Karl Marks, Friedrich Engels, Gregor Mendel, Sigmund Freud ve Jean-Baptiste Lamarck gibi düşünürlere sık sık göndermelerde bulunuyor. Tiryaki’nin nitelikli çalışması, insanlığın trajik ve görkemli hayatının dönüm noktalarını saptıyor.

Mike Davis – Üzerinde Güneş Batmayan Katliam (2012)

  • ÜZERİNDE GÜNEŞ BATMAYAN KATLİAM, Mike Davis, çeviren: Umut Haskan, Yordam Kitap, tarih, 456 sayfa

Mike Davis ‘Üzerinde Güneş Batmayan Katliam’da, Viktorya döneminin sonunda üçüncü dünyayı girdabına alan kuraklıkları ve kıtlıkları anlatıyor. Davis, Asya ve Afrika boyunca yaşanan üç kıtlıkta elli milyon kişinin öldüğünü; Etiyopya ile Sudan’ın nüfuslarının üçte birini kaybettiğini belirtiyor. Davis, kuraklıkları birer doğa felaketi olarak incelemekle yetinmeyip Batılılarca dayatılan altın standardı ile Yeni Emperyalizm’in kıtlıkların artışındaki payını da araştırıyor. Yazar, tahılın serbest piyasaya düşmesiyle yerel gelir kaynaklarının sekteye uğradığını, bunun da kıtlığın artışında önemli bir etken olduğunu gösteriyor.

Amy Singer – İyilik Yap Deniz At (2012)

 

  • İYİLİK YAP DENİZE AT, Amy Singer, çeviren: Ali Özdamar, Kitap Yayınevi, tarih, 328 sayfa

Amy Singer ‘İyilik Yap Denize At’da, İslam toplumunda hayırseverliği meydana getiren unsurları araştırıyor; İslam kültürünün bu konuda zaman ve mekân içinde sergilediği çeşitliliğe dair ilgi çekici ayrıntılar sunuyor. Bir dini vergi olan zekâtın İslamdaki yerini irdeleyerek çalışmasına başlayan Singer, devamında, yüzyıllar boyunca bütün Müslüman dünyada hayır işinin en belirgin ve tanınmış şekli olan vakıfları ele alıyor. Müslüman toplumlarda bağış alanlar ile bağış verenler, yoksullar ile muhtaçlar ve devlet ile sivil toplum örgütleri veya özel kuruluşların hayırseverlik faaliyetleri, kitaptaki diğer detaylar.

Bülent Bakar – Esir Şehrin Misafirleri: Beyaz Ruslar (2012)

 

  • ESİR ŞEHRİN MİSAFİRLERİ: BEYAZ RUSLAR, Bülent Bakar, Tarihçi Kitabevi, tarih, 415 sayfa

Bülent Bakar ‘Esir Şehrin Rusları’nda, Ekim Devrimi’nin ardından İstanbul’a gelen Beyaz Rusları araştırıyor. Beyaz Rusların adı, Kızıl Ordu’ya karşı savaşan Beyaz Ordu’dan geliyor. Devrimde sonra Kızıl Ordu’nun zafer kazanması, Bolşevik karşıtı Rusların başka ülkelere iltica etmelerine sebep oldu. 1919’dan başlayarak iki yıllık süre zarfında, 250 ile 300 bin arasında Beyaz Rus’un İstanbul’a iltica ettiğini söyleyen Bakar, Rusya’daki iç savaşı ve ardından başlayan iltica dalgasını, Beyaz Rusların iskânlarını, Mütareke döneminde Beyaz Ruslara yapılan yardımları ve Beyaz Rusların sosyal hayata etkilerini anlatıyor.