Dipnotski

François Weil – New York (2013)

NEW YORK, François Weil, çeviren: Neslişah Başaran, Kitap Yayınevi, tarih, 350 sayfa

François Weil bu çalışmasında, dört yüz yıllık tarihi boyunca muazzam dönüşümler geçiren, Amerika’nın simge şehirlerinden New York’un tarihini sunuyor. Weil, 1620’lerde şehrin ortaya çıkışını; uzun süre ikinci planda kaldıktan sonra 18. yüzyıla dek yavaş ve kesintili bir şekilde büyümesini; 1750’den sonra hız kazanan savaşların ardandan kurtuluşunu ilan eden Amerika’nın güçlenerek New York’u kıtanın kapısı haline getirişini; şehrin genişleyerek Manhattan Adası’nı, kısa süre sonra da Brooklyn, Bronx, Queens ve Staten Island’ı fethetmesini ve kapitalizmin gelişimiyle şehre yönelen göçlerin yarattığı kültürel çeşitliliği anlatıyor.

Stefan Zweig – Merhamet (2013)

MERHAMET, Stefan Zweig, çeviren: Deniz Banoğlu, Yordam Kitap, roman, 400 sayfa

Stefan Zweig’ın en önemli yapıtlarından oluşan bir seçkiyi yayınlamaya başlayan Yordam Kitap, yazarın sürgün döneminde kaleme aldığı eserlerinden ‘Merhamet’i okurların beğenisine sunuyor. Zweig, yetkin psikolojik tahlilleriyle dikkat çeken romanında, genç subay Hofmiller ile kasabanın önde gelen ailelerinden birinin kızı olan Edith arasında sevgi ve acıma arasında gidip gelen zorlu bir ilişkiyi hikâye ediyor. Hofmiller, katıldığı bir davette Edith’i dansa davet etmesiyle, genç kadına büyük acılar yaşatan bir sırrı öğrenir. Şimdi, Hofmiller’in içinde uyanan merhamet ve acıma duyguları, ona istemediği kararlar aldıracaktır.

Jean Baudrillard – Üretimin Aynası (2013)

ÜRETİMİN AYNASI, Jean Baudrillard, çeviren: Oğuz Adanır, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 157 sayfa

Jean Baudrillard’ın 1973’te yayınlanan ‘Üretimin Aynası’, Marksizme yönelttiği eleştirilerle tartışma yaratmıştı. Yapısalcı antropoloji, Lacancı psikanaliz ve Marcel Maus’un antropolojik çözümlemelerinden yararlanan Baudrillard, modern Batılı toplumlar ile ilksel toplumlar arasında zihniyet ve akıl yürütme açısından büyük farklar olduğunu belirtiyor. Sanayileşmiş toplumların akılcılığa boyun eğdiğini, ilkel toplumlarınsa daha simgesel bir düzende yaşadıklarını söyleyen Baudrillard, Marksistlerin ilkel toplumları kuramsal olarak yanlış algılayıp onları evrensel kapitalist sistemin içine katmaya çalıştıklarını savunuyor.

Mesut Kara – Artizler Kahvesi (2013)

ARTİZLER KAHVESİ, Mesut Kara, Agora Kitaplığı, sinema, 255 sayfa

Sinemayla ilgilenen herkesin kitaplığında bulunması gereken bir kaynak çalışma olan ‘Artizler Kahvesi’, Türkiye sinemasına emek vermiş çok sayıda aktörün hayat hikâyelesini sunuyor. Kitapta, Sami Hazinses’ten Hayati Hamzaoğlu’na, Menderes Samancılar’dan Münir Özkul’a, Kuzey Vargın’dan Behçet Nacar’a, Kazım Kartal’dan Bilge Zobu’ya, Süheyl Eğriboz’dan Necmettin Çobanoğlu’na kadar, kimisi şu an aramızda olmayan birçok oyuncunun hayatı ve emek verdikleri yapımlar anlatılıyor.

Hâfız – Hâfız Divânı (2013)

HÂFIZ DİVÂNI, Hâfız, çeviren: Hicabi Kırlangıç, Kapı Yayınları, divan, 553 sayfa

Yeni bir baskıyla yayınlanan ‘Hâfız Divânı’, Farsçanın gizemli şairlerinden olan ve şiirinin gücü nedeniyle “Lisânü’l-Gayb” (Gaybın dili) olarak anılan Şemsüddin Muhammed Hâfız-ı Şîrâzî’nin gazellerinden ve mesnevilerinden oluşuyor. Kitap, Farsça gazelin zirvesini temsil eden ve kendinden sonraki şairler kadar ünlü Alman şair ve yazar Goethe’yi de etkilemiş Hâfız’ın şiirindeki çok yönlülük ile anlam ve imge zenginliğini yeniden keşfetmek için iyi bir fırsat.

Eylem Canaslan ve Cemal Bâli Akal (der.) – Marx’tan Spinoza’ya, Spinoza’dan Marx’a (2013)

MARX’TAN SPINOZA’YA, SPINOZA’DAN MARX’A, derleyen: Eylem Canaslan ve Cemal Bâli Akal, Dost Kitabevi, felsefe, 366 sayfa

Spinoza ile Marx arasındaki bağlantılar üzerine bir soybilimsel inceleme olan bu kitap, Spinoza düşüncesinin Marx’ın sistemindeki yerini, Spinozacılığın Marksizm tarihindeki etkilerini ve iki ismin yan yana getirilmesinin koşullarını tartışıyor. Kitap, Spinoza’dan başlayarak Rousseau, Kant, Fichte, Schelling, Hegel, Marx ve Engels’e uzanan Batı medeniyetinin üç yüz yıllık düşünsel serüvenini ele aldıktan sonra, Marksist düşüncede önemli bir kırılma yaratmış Althusser’in Spinoza okumalarıyla devam ediyor ve Spinoza ile Marx arasındaki bağlantının bugünkü ontolojik, etik ve politik sorunlara verebileceği yanıtları tartışıyor.

Neriman Ağaoğlu ve Zerrin Saral – Edebiyatımızda Kadın Yazarlar Sözlüğü (2013)

EDEBİYATIMIZDA KADIN YAZARLAR SÖZLÜĞÜ, Neriman Ağaoğlu ve Zerrin Saral, Phoenix Yayınları, sözlük, 511 sayfa

Tanzimat’tan bugüne edebiyat alanında yazarak var olan kadınlara yer veren ‘Edebiyatımızda Kadın Yazarlar Sözlüğü’, her alanda olduğu gibi edebiyatta da varlıkları görmezden gelinen kadın yazarları görünür kılma çabasıyla önemli. Sözlükte yer verilen yazarların kısa hayat hikâyeleri veriliyor ve eserleri ile kendisine dair bilgilere ulaşılabilen kimi kaynaklar sunuluyor. Barındırdığı isimlerin edebi niteliklerini ve edebiyatta devamlılıklarını merkeze almaktan ziyade, kendisini yazarak ifade eden kadınları tarihsel süreçleri içinde açığa çıkarmayı amaçlayan sözlük, kadın edebiyatı alanında iyi bir başvuru kaynağı.

Gary Hall ve Clare Birchall (der.) – Yeni Kültürel Çalışmalar (2013)

YENİ KÜLTÜREL ÇALIŞMALAR, derleyen: Gary Hall ve Clare Birchall, çeviren: Onur Kartal, Say Yayıncılık, kültürel çalışmalar, 464 sayfa

Farklı isimlerin katkıda bulunduğu ‘Yeni Kültürel Çalışmalar’, yeni nesil kültürel çalışmaların ilgilendiği belli başlı kavramalar ve kişileri ele alıyor. Kapsamıyla öne çıkan çalışma, kültürel çalışmaların yapısöküm, post-marksizm, etik, yeni medya, anti-kapitalizm ve post-insan bilimlerine nasıl yaklaştığını değerlendiriyor, bunun yanı sıra, bu çalışmaların Gilles Deleuze, Giorgio Agamben, Alain Badiou ve Slavoj Žižek’in düşünceleriyle nasıl bir iletişime geçtiğini tartışıyor. Kitap ayrıca, şimdilerde kültürel çalışmalarda var olan belli başlı eğilimleri ortaya konduğu, aydınlatıcı bir giriş yazısıyla da açılıyor.

Sadık Usta (haz.) – Dünyayı Değiştiren Düşünürler, Cilt 1 (2013)

DÜNYAYI DEĞİŞTİREN DÜŞÜNÜRLER CİLT 1, hazırlayan ve çeviren: Sadık Usta, Yordam Kitap, felsefe, 361 sayfa

Bir başvuru kaynağı olarak tasarlanan ‘Dünyayı Değiştiren Düşünürler’, felsefe tarihinde iz bırakmış filozofların en önemli eserlerini, dört cilt halinde okurlarına sunuyor. Sadık Usta çalışmanın bu ilk cildinde, felsefenin temel sorularını değerlendirdiği bir yazıdan sonra, en eski yazılı metinlerden olan Hint Vedalarına, klasik Çin düşüncesi metinlerine ve Konfüçyus, Lao Tse, Hesiodos, Demokrit, Epikür, Anaksimander, Herakles, Platon, Aristoteles, Lukretius, Seneca, İbn-i Sina, Leonardo da Vinci, Thomas Münzer, Erasmus ve Giordano Bruno gibi, felsefe tarihinde etkili olmuş isimlerin seçme metinlerine yer veriyor.

Joan Wallach Scott – Feminist Tarihin Peşinde (2013)

FEMİNİST TARİHİN PEŞİNDE, Joan Wallach Scott, derleyen: Fahriye Dinçer ve Özlem Aslan, bgst Yayınları, feminizm, 253 sayfa

Tarihsel veri, tarihsel deneyim ve tarihyazımında anlatının rolü gibi meseleler üzerinden geleneksel tarihçiliği eleştiren Joan Wallach Scott’ın yakın dönem araştırmaları, toplumsal cinsiyet ve demokratik siyaset arasındaki çatışmalı ilişkiye odaklanır. Bu kitap da, Scott’ın feminist tarih meselesini farklı boyutlarıyla ele aldığı makalelerinden oluşuyor. Toplumsal cinsiyeti basit bir şekilde kadınlar ve erkekler arasındaki sabit farklılıklar olarak ele almaktan ziyade, bu kavramı cinsiyet kimlikleri arasında kurulan hiyerarşileri anlamaya yarayacak bir kavram olarak ele alan Scott, bir feminst tarihyazımı kuramı sunuyor.