dipnotski

Gökhan Akçura – İstanbul Twist (2006)

İSTANBUL TWIST, Gökhan Akçura, Everest Yayınları, kültür, 156 sayfa

‘İstanbul Twist’, Gökhan Akçura’nın ‘Zaman Makinesi’ dizisinin üçüncü kitabı. Akçura bu çalışmasıyla okurunu, “İstanbul’un eğlendiği günlere” götürüyor. İstanbul’da eğlence hiçbir zaman eksik olmadı ama bu kitabın ayırıcı özelliği de, şehirde bir zamanlar çok moda olan Twist dansı üzerinden, zamanın eğlence kültürüne odaklanmak. Kitap bu yönüyle, İstanbul’un sosyal tarihine dair birçok ayrıntıya uzanıyor. 1961 yılının sonlarında Türkiye’ye gelen Twist dansı, dünyayı olduğu kadar Türkiye’yi de etkilemiş; eğlence dünyasının ünlü isimleri tarafından da özümsenmişti. İyi bir kaynak taramasıyla hazırlanan çalışma, İstanbul’un kültür tarihini merak edenlere önerilir.

Katja Doubek – Suikastlar Sözlüğü (2006)

SUİKASTLAR SÖZLÜĞÜ, Katja Doubek, çeviren: Firuzan Gürbüz, İnkılap Kitabevi, sözlük, 368 sayfa

Katja Doubek’in ‘Suikastlar Sözlüğü’, ünlü komplolar, darbeler ve suikastlara dair bir çalışma. Bilindiği gibi I. Aleksander, Helmuz Zilk’e Ünlü Komplolar, Darbeler ve Suikastlar’, John Lennon, Martin Luther King, Mahatma Gandhi ve J. F. Kennedy suikasta kurban giden ünlülerden birkaçı. Doubek’in bu sözlük çalışması ise, dünyanın kaderini değiştiren birçok ünlü isme karşı gerçekleştirilen ya da başarısızlığa uğrayan suikastların ayrıntılarına yer vermesiyle dikkat çekiyor. Doubek’in, suikastları gerçekleştirenlerin ruh dünyasını anlatmak gibi, didaktik herhangi bir amacı da yok. Kendisi daha çok, yüzyıl içinde gerçekleşen başlıca uluslararası suikastların nedenlerini, oluş biçimlerini ve sonuçlarını aktarıyor. Dünya tarihinde suikasta uğramış önemli isimleri, bu suikastları işleyenlerin kendince gerekçelerini, faili bulunan ve bulunmayan suikastları öğrenmek isteyenlere tavsiye edilir.

Esra Demirci Akyol – Sınırdaki Kimlikler (2010)

SINIRDAKİ KİMLİKLER, Esra Demirci Akyol, Libra Kitap, tarih, 177 sayfa

Hatay’da yapılan bir etnografik çalışmaya dayanan ‘Sınırdaki Kimlikler’, kentteki farklı etnik ve dini geçmişten gelen insanların, Hatay’ın Türkiye’ye ilhakını nasıl değerlendirdiğini araştırıyor. Hatay’daki alan araştırması sonuçlarından hareketle, tek bir tarihten bahsetmenin mümkün olmadığını belirten Esra Demirci Akyol, birden fazla tarih anlatımının bulunduğunu; bu anlatımların, kısmen bugünkü yaşam koşullarına bağlı olarak oluşan kimliklerin bir sonucu olduğunu ve her grubun, geçmişi farklı bir biçimde deneyimleyip hafızasına aldığını gösteriyor. Hafıza çalışmalarına katkıda bulunmayı amaçlayan kitap, iyi bir sözlü tarih örneği.

Zeyno Baran – Diğer Müslümanlar (2010)

DİĞER MÜSLÜMANLAR, derleyen: Zeyno Baran, çeviren: Handan Saraç, Remzi Kitabevi, din, 304 sayfa

‘Diğer Müslümanlar’, özgürlük ve demokrasiyle İslam’ın uyumluluğunu kabul eden ılımlı ve laik Müslümanların, İslam’ın yolunu saptırarak politik güç kazanmayı ve toplumları yeniden şekillendirmeyi amaçlayan aşırılık yanlısı İslamcılara karşı seslerini bir araya getiriyor. Kitaba katkıda bulunan isimler Avrupa ve ABD’de yaşayan Müslümanlar. İslamcıları ve Batı’da onları destekleyen kesimleri eleştiren yazarlar, İslam’ın Batı’nın demokrasi anlayışıyla tamamen uyumlu olduğu inancında birleşiyor. Kitap, ileriye giden yolun, Batı’daki Müslüman topluluklarla Müslüman olmayanlar arasındaki bağları desteklemekten geçtiğini gözler önüne seriyor.

Ahmet İnsel – Sosyalizm (2010)

SOSYALİZM, Ahmet İnsel, Birikim Yayınları, siyaset, 215 sayfa

‘Sosyalizm’, son onbeş yılda, sol siyasetin bugünü ve yarını konusunda Ahmet İnsel’le yapılmış söyleşilerden oluşuyor. Söyleşilerden bir kısmı, ilk kez bu kitapta yayımlanıyor. Sosyalizm tahayyülünde süreklilik ve kopuş; bir özgürlük ideali taşıyıcısı olarak sol; Türkiye ve dünyadaki yeni sol arayışlar ve çok-kimlikli öznelerin sol siyasette nasıl bir rol oynayabileceği, kitaptak söyleşilerde karşımıza çıkan konulardan birkaçı. İnsel’in buradaki söyleşilerinde ağırlıklı olarak, özgürlük ve eşitliğin birbirini tamamladığı bir sosyalizmin nasıl yeniden tasarlanabileceği irdeleniyor; sosyalist ütopyanın dünü, bugünü ve geleceği tartışılıyor.

Stephen Greenblatt – Shakespeare Olmak (2010)

SHAKESPEARE OLMAK, Stephen Greenblatt, çeviren: Cem Alpan, Can Yayınları, biyografi, 416 sayfa

Edebiyat profesörü Stephen Greenblatt ‘Shakespeare Olmak’ta, son bin yılın en önemli yaratıcı edebiyat külliyatını yazan William Shakespeare’in kapsamlı bir biyografisini sunuyor. Ayrıntıları ustalıkla işleyen elimizdeki kitap, Elizabeth Dönemi’nin kendine has şartlarında yetişen bir yeteneğin, dünyanın en iyi oyun yazarına nasıl dönüştüğünün hikâyesi olarak okunabilir. Kitabın ilgi çeken yönlerinden biri de, Shakespeare’in yaşamıyla yapıtları arasında dikkat çekici ayrıntılar keşfetmesi. Greenblatt, Shakespeare’in yaşamı çok yönlü bir şekilde ele alırken, yazdığı birçok oyunun onun yaşamından ne gibi izler taşıdığını da ortaya koyuyor.

Orhan Karaveli – Görgü Tanığı (2010)

GÖRGÜ TANIĞI, Orhan Karaveli, Doğan Kitapçılık, anı, 188 sayfa

Duayen gazetecilerden Orhan Karaveli ‘Görgü Tanığı’ adlı elimizdeki kitabında, altmış yıllık meslek yaşamında tanıklık ettiği olayları anlatıyor. Yeni İstanbul, Milliyet, Vatan ve Cumhuriyet gazeteleri ile çeşitli dergilerde uzun yıllar yazan Karaveli, Türkiye basınına verdiği hizmetler nedeniyle 2004’te Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü’ne değer görülmüştü. Karaveli kitabında, ilk yazısının yayımlandığı 1937 yılından günümüze uzanarak, Türkiye’de nelerin değiştiğini ve nelerin hep aynı kaldığını ortaya koyuyor. Kitabın bu yönüyle, Türkiye’nin yakın tarihini ve bugününü anlamak isteyenler için iyi bir fırsat olduğunu söyleyebiliriz.

Evrim Alataş – Biz Bu Dağın Çiçeğiydik (2010)

BİZ BU DAĞIN ÇİÇEĞİYDİK…, Evrim Alataş, İletişim Yayınları, deneme, 355 sayfa

‘Biz Bu Dağın Çiçeğiydik…’, bu yılın başlarında aramızdan ayrılan gazeteci-yazar Evrim Alataş’ın Birikim, Esmer, Amargi, Radikal İki, BirGün ve Taraf’ta yayımlanmış yazılarını bir araya getiriyor. İlk bölüm, Alataş’ın Kürtler, solcular, feministler üzerine kaleme aldığı yazılarından oluşuyor. İkinci bölümde, yazarın güncel konular üzerine kaleme aldığı yazılar; üçüncü bölümde ise çocukluğunun geçtiği köye dair tanıklıkları yer alıyor. Alataş’ın hayatında önemli bir yer tutan Diyarbakır’a dair yazılara da, kitapta ayrı bir bölüm olarak yer verilmiş. Fotoğraflarla da zenginleştirilen çalışma, Alataş’ın iki mülakatını da okurlarına sunuyor.

Taha Akyol – Bilim ve Yanılgı (2010)

BİLİM VE YANILGI, Taha Akyol, Doğan Kitapçılık, inceleme, 376 sayfa

Taha Akyol, yeni bir baskıyla raflardaki yerini alan ‘Bilim ve Yanılgı’da, bilimin izini tarihten günümüze uzanan bir perspektifle ele alıyor. Burada, Eski Yunan’da ve İslam’da kaydedilen bilimsel gelişmeler kadar, çağdaş bilimin geldiği nokta ve bilim adı altında dile getirilen zırvalar, hurafeler ve yanılgılar da mercek altına alınıyor. “İslam medeniyeti niye yükseldi, niye çöktü?” ve “Bilim devrimi niye Batı’da ortaya çıktı?” sorularının yanıtını arayan çalışma, önyargıların bilimi nasıl gerilettiğini; Türkiye’nin dünya bilim üretiminin neresinde durduğunu ve YÖK’ün bilimsel üretimdeki artı ve eksilerini inceliyor.

Georg Fülberth – Kapitalizmin Kısa Tarihi (2010)

KAPİTALİZMİN KISA TARİHİ, Georg Fülberth, çeviren: Sadık Usta, Yordam Kitap, tarih, 320 sayfa

Siyaset bilimi profesörü Georg Fülberth ‘Kapitalizmin Kısa Tarihi’ adlı elimizdeki eserinde, kapitalizmin ortaya çıkışını ve tarihsel gelişimini kapsamlı bir bakışla ele alıyor. Kitabın ilk bölümü olan ‘Teori’de, konuyu daha önce ele almış önemli isimlerin fikirleri eleştirel bir gözle değerlendiriliyor. Fülberth’in çalışmasını özgün kılan hususlardan biri de, kapitalizm bilimi anlamında “kapitalistik” tanımını önermesidir diyebiliriz. Kitabın ikinci bölümü ise, feodal toplumdan polizentrik kapitalizme, sanayi devriminden emperyalizme, neoliberal kapitalizmden ABD hegemonyasına uzanarak, kapitalizmin derli toplu bir tarihini sunuyor.