Modern kimliğin inşa süreci nasıl gelişti ve modern kimlik bilincini belirleyen idealler felsefeyi, epistemolojiyi, dil felsefesini nasıl şekillendirdi?
Charles Taylor bu soruya yanıt ararken modern ahlak felsefelerine eleştirel yaklaşıyor ve esas olarak ahlakın dini, geleneksel tasavvurlarını referans gösteriyor.
Alman felsefesi, yaşayan iki büyük filozof olan Alain Badiou’nun da Jean-Luc Nancy’nin de eserlerinde her zaman önemli rol oynadı.
İşte Jan Völker’in moderatörlüğünde yürütülen bu söyleşi de, iki filozofun Alman felsefesi üstüne kısa, ama özlü ve güçlü bir diyalogunu sunuyor.
Badiou ve Nancy, burada Alman felsefesini ve bunun kendi sistemleri üzerindeki etkilerini tartışmakla yetinmiyor, aynı zamanda felsefenin mevcudiyeti, güncelliği, çağdaş zamana müdahalesi ve imkânları meseleleri üzerine de derinlemesine düşünüyor.
Söyleşinin, iki filozofun Fransa ile Almanya arasındaki felsefi ilişkinin evveliyatı ve şimdiki hali konusundaki değerlendirmelerini barındırmasıyla da ayrıca önemli olduğunu belirtmeliyiz.
Felsefeye yeni yeni ilgi duymaya başlayanlar için, bu alanın temel konularını rahat anlaşılabilir bir üslupla sunan çok başarılı bir girizgâh.
Yazıcı, “Felsefe nedir?” ve “Günümüzde felsefenin önemi nedir?” gibi temel sorulardan başlayarak varlık, bilgi, bilim, sosyal bilimler, ahlâk, siyaset, eğitim, hukuk ve insan hakları felsefelerini ayrıntılı bir bakışla irdeliyor.
Kapitalist sistemde iktidar, toplumsal sınıflar ile bireyi ne şekilde örgütler?
Politik kurama büyük katkılar sunmuş Poulantzas, sınıfların kuramsal statüsünü ve bu statüde siyaset ile iktidarın yerini; kapitalist devlet ve sınıflar mücadelesini; kapitalist devletin iktidar ünitelerini irdeliyor.
Ahmet Soysal’ın ilgi çekici çalışması ‘Üç Temellendirme’, Batı felsefesinin üç kurucu ismi olan Aristoteles, Descartes ve Kant’ın rolünü kapsamlı bir bakışla açıklığa kavuşturuyor.
Kitap, bu üç önemli ismin etkilerini çok yönlü bir bakışla ele alırken, aynı zamanda hem Batı felsefesi tarihi konusunda toparlayıcı bir görüş ortaya koyuyor hem de Batılı insanın felsefi olarak düşünme olgusunun tarihsel dönüm noktalarını saptıyor.
Aristoteles, Descartes ve Kant’ın kendi sistemlerini kurmalarının yanı sıra, Batı felsefesinin gelişiminde hangi önemli aşamayı, Soysal’ın deyimiyle “an”ı temsil ettiklerini merak eden tüm okurlara önerilir.
Yüzyıllar öncesinden “Kendimi keşfettim” diye haykırıyor, Ephesos yerlisi Herakleitos.
İki kez girilemeyen ırmakların meşhur filozofuna ait, Hermann Diels’in sahte olduğunu iddia ettikleriyle birlikte, toplam 139 fragman, bu kitapta okurun karşısına çıkıyor.
Yunanca-Türkçe karşılıklı çeviriyle sunulan kitapta, her fragman için ayrıntılı açıklamalar da yer alıyor.
Immanuel Kant, adım adım geliştirdiği eleştirel felsefesiyle, yalnızca çağdaşlarına değil, kendisinden daha sonra gelen pek çok felsefeciye de esin kaynağı oldu.
Bu etkilenme, günümüzde de devam ediyor.
Hakan Çörekçioğlu’nun derleyip Türkçeye kazandırdığı elimizdeki kitap ise, Kant’ın eleştirel felsefesiyle siyaset felsefesi hakkında yürütülen aydınlatıcı bir tartışma.
Kitapta,
Kant’ın bir makalesinin de yer aldığı kitabın diğer yazarları ise şöyle: Pierre Hassner, Susan Mendus, Otfried Höffe, Birgit Recki, Peter P. Nicholson, Wolfgang Kersting, Agnes Heller ve Volker Gerhardt.
Jacques Derrida’nın “Yapıbozum” tekniği ile yine düşünüre ait “Yapıbozum adaletir” sözünden hareketle, hukuk ve adaletin ötekilerinin izini sürerek, ezen kesimin baskı aracına dönüştürdüğü adaleti yeni bir perspektifle okuma girişimi.
Rabia Sağlam bunu yaparken, kimi hukuki talepler ile kangren haline gelmiş politik sorunlara çözüm üretmeyi de amaçlıyor.
Bu güzel derleme, klasik tragedyaları siyaset felsefesindeki tartışmalar ve çağdaş sorular eşliğinde ele alıyor.
Kitaba katılan yazarlar, ‘Persler’, ‘Troyalı Kadınlar’, ‘Oresteia’, ‘Antigone’, ‘Eumenidler’ ve ‘Yakarıcılar’ gibi ünlü Antik Yunan tragedyalarını, yalnızca Atina demokrasisini anlamak için değil, modernliğin sosyal ve siyasal açmazlarını saptamak amacıyla da yeniden yorumluyor.
Klasik tragedyaların demokratik Atina’nın yüzüne tuttuğu bu aynaya yakından bakmak ayrıca demokratik eleştiri, kolektif bellek, adalet, pratik akıl, eylem, yurttaşlık, tiranlık, toplumsal cinsiyet, dışlama, muğlaklık, hukuk, şiddet, yas, bağışlama, melankoli ve tanıklık gibi günümüzde kamusal tartışmalara konu olan çeşitli problem ve kavramlara tragedyaların sunduğu geniş ve zengin perspektiften bakmak isteyenler bu kitabı kaçırmamalı.
Kitaba katkıda bulunan yazarlar ise şöyle: Devrim Sezer, Nazile Kalaycı, Serdar Tekin ve Ünsal Doğan Başkır.
Fransız fenomenoloji ekolü, hem üretken tartışmalar ortaya koymaları hem de klasik fenomenolojiye getirdikleri sağlam eleştirilerle alanda önemli bir role sahip.
Bu kitapta bir araya getirilen makaleler ise, Fransız fenomenologlarının katkılarının derli toplu bir dökümünü sunmaları, aynı zamanda onlar tarafından yürütülen güncel tartışmaları bir araya getirmeleriyle dikkat çekiyor.
Çalışma, Fransız fenomenologların Husserl ve Heidegger’in eserlerine getirdikleri eleştirel perspektifin boyutlarına, buradan hareketle fenomenolojiye nasıl bir kimlik kazandırdıklarına ve en önemlisi de, bu durumun çağdaş Fransız felsefesindeki yerine daha yakından bakmak için iyi fırsat.
Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Jean-Luc Marion, Jean-Claude Monod, Christian Sommer ve Jean-François Courtine.
Dipnotski 