Kategori: Felsefe

Todd May – Deleuze: Bir Birey Nasıl Yaşayabilir? (2017)

Son dönem düşünürleri arasında en olağandışı, hatta anlaşılması en güç düşünce biçimlerinden birine sahip olmasına rağmen, Gilles Deleuze’un felsefesi, aslında “Bir birey nasıl yaşayabilir?” sorusuna yanıt arayan uğraştan başka bir şey değildir.

İşte Todd May’in Deleuze felsefesine giriş niteliğindeki bu çalışması, düşünürün sistemini ayrıntılı bir biçimde serimlemesiyle önemli.

May’in burada öne çıkan tezlerinden biri, Foucault ve Derrida’nın “Bir birey nasıl yaşayabilir?” sorusunun yanıtını ararken ontolojiyi yadsıdıklarını, Deleuze felsefesinin ise hem bu sorunun yanıtını ararken hem de genel nitelikleriyle ontolojiyi her anlamda kucaklayan bir felsefe olduğu şeklinde özetlenebilir.

May kitabında, Spinoza, Bergson ve Nietzsche’den oluşan “Kutsal Üçlü”nün, Deleuze felsefesini içkinlik, süre ve olumlama bağlamında irdeliyor, ayrıca Deleuze’un düşüncelerinin günümüzün gerçeklik krizine nasıl çözümler sunduğunu tartışıyor.

  • Künye: Todd May – Deleuze: Bir Birey Nasıl Yaşayabilir?, çeviren: Sercan Çalcı, Kolektif Kitap, felsefe, 246 sayfa, 2017

Platon – Şölen (2014)

Platon’dan, insanlığın en temel duygularından olan sevgi ve aşk konulu bir diyalog.

Bu diyaloğun misafiri olan Sokrates, Aristophanes, Alkibiades ile dönemin diğer ünlü simaları, aşkın sanat, ahlak, siyaset, bilim ve felsefeyle ilişkisini ilginç hikâyelerle harmanlayarak tartışıyor.

Kitap, Platon felsefesine bir giriş niyetine de okunabilir.

  • Künye: Platon – Şölen, çeviren: Eyüp Çoraklı, Alfa Yayınları

Geoff Dyer – Zona (2014)

Sinema dâhisi Andrey Tarkovski’nin, görsel ve felsefi zenginliğiyle ünlü Stalker’ını plan plan analiz eden bir anlatı.

Bu sahnelerin kendisine anımsattıklarıyla yola koyulan Geoff Dyer, filmin ilginç çekim öyküsünü anlatıyor, Stalker’ın sinema tarihindeki yerini tartışıyor ve film aracılığıyla ortaya konan felsefi, varoluşsal soruların yanıtlarını arıyor.

  • Künye: Geoff Dyer – Zona, çeviren: Cem Alpan, Everest Yayınları

Kolektif – Fetiş İkâme (2014)

Fetişizm, üç farklı anlama sahip: dini fetişizm, meta fetişizmi ve cinsel fetişizm.

Fetişi mesnetsiz çağrışımları dışında düşünmeyi ve böylece fetiş kelimesinde simgelenen olumsuz çağrışımları silmeyi amaçlayan kitap, Marksizm, psikanaliz, feminizm, kültürel araştırmalar, queer teori gibi perspektiflerden konuyu enine boyuna tartışıyor.

  • Künye: Kolektif – Fetiş İkâme, derleyen: Tuna Erdem ve Seda Ergül, Sel Yayıncılık

Maurice Merleau-Ponty – Algının Fenomenolojisi (2017)

Maurice Merleau-Ponty fenomenolojinin önde gelen filozoflarından.

Varoluşçu felsefe alanındaki çalışmalarıyla da bilinen Merleau-Ponty, öznellik ve algı kuramlarıyla tanınır.

Merleau-Ponty’nin ilk olarak 1945’te yayınlanan oylumlu çalışması ‘Algınının Fenomenolojisi’, kendisinin başyapıtı olarak kabul ediliyor.

Merleau-Ponty burada, Edmund Husserl’e ait olan fenomenolojik yöntemi bu sefer estetik bir bakışla yeniden yorumluyor.

Analitik felsefenin olduğu kadar kıta felsefesinin çağdaş sorunlarını apaçık bir şekilde ortaya koymasıyla dikkat çeken kitapta, düşünürün irdelediği kimi konular şöyle:

  • Klasik önyargılar ve fenomenlere geri dönüş,
  • Nesne olarak beden ve mekanist fizyoloji,
  • Kişinin kendi bedeninin mekânsallığı ve motor becerileri,
  • Kişiye has bedenin sentezi,
  • Cinsiyetli varlık olarak beden,
  • İfade olarak beden ve söz,
  • Algılanan dünya,
  • Kendi-için-varlık ve dünyada-varlık…

Daha önce bölümler halinde ayrı ayrı yayınlanmış ‘Algının Fenomenolojisi’nin, ilk kez tam haliyle Türkçeye çevrildiğini de belirtelim.

  • Künye: Maurice Merleau-Ponty – Algının Fenomenolojisi, çeviren: Emine Sarıkartal ve Eylem Hacımuratoğlu, İthaki Yayınları, felsefe, 624 sayfa, 2017

Alec Fisher – Gerçek Argümanların Mantığı (2017)

Alec Fisher’in bu harika çalışması, Galileo’dan Marx’a, Thomas Malthus’tan Charles Darwin’e, Richard Dawkins’ten John Stuart Mill’e düşünce dünyasına yön vermiş isimlerin temel metinlerinden yola çıkarak argümanları nasıl analiz edeceğimiz ve değerlendireceğimiz hakkında ipuçları sunuyor.

Gazete makalesinden klasik metinlere ve kolay pasajlardan zor olanlara pek çok örnek barındıran kitap, okurlarına bir düşünceyi ortaya koyarken argüman ve kanıtları nasıl haklı gösterebileceklerini, soruların bu amaçla nasıl kullanılabileceğini, bunun yanı sıra varsayımsal argümanlarla nasıl başa çıkabileceğini anlatıyor.

Doğal yaşam, toplum, siyaset, felsefe, hukuk ve sosyal bilimler alanında pek çok argüman barındıran kitap, eleştirel düşünme kabiliyetimizi geliştirmemize katkıda bulunmasıyla önemli.

  • Künye: Alec Fisher – Gerçek Argümanların Mantığı, çeviren: Cenk Özdağ ve Oğuz Akçelik, İmge Kitabevi, felsefe, 396 sayfa, 2017

Sarah Bakewell – Varoluşçular Kahvesi (2017)

Jean-Paul Sartre’ın varoluşçuluk felsefesini nasıl geliştirdiğini, onun etrafında bulunan insanların hikâyeleriyle harmanlayarak anlatan keyifli ve aydınlatıcı bir kitap.

Yer: Paris

Tarih: 1933…

Üç genç arkadaş, Sartre, Simone de Beauvoir ve Raymond Aron, bir barda kayısı kokteyllerini yudumlamaktadır.

Bu esnada Aron, Sartre’a, “Bu kokteyl üzerinden felsefe yapabilirsin!” der.

İşte bu soru, Sartre’ın geliştireceği ve ardından Fransa’da olduğu kadar dünya çapında da ün kazanacak varoluşçu felsefesinin ilk nüvelerinin ortaya çıkmasına vesile olacaktır.

Sarah Bakewell’in çalışması, Sartre’ın yanı sıra Simone de Beauvoir, Albert Camus, Martin Heidegger, Edmund Husserl, Karl Jaspers, Maurice Merleau-Ponty ve daha birçok ismin, gerek hikâyeleri ve gerekse düşünceleriyle varoluşçu felsefenin gelişiminde ne gibi etkilere sahip olduklarını ilgi çekici ayrıntılar eşliğinde izlemesiyle dikkat çekiyor.

‘Nasıl Yaşanır’ adlı biyografi çalışmasıyla iki ödül kazanmış Bakewell, şimdi de okurunu, çığır açıcı bir felsefi sistemin yaratıldığı 1930’ların Paris’inde keyifli bir gezintiye davet ediyor.

  • Künye: Sarah Bakewell – Varoluşçular Kahvesi, çeviren: Emre Gözgü, Domingo Kitap, felsefe, 440 sayfa, 2017

Kolektif – Bir Eylem Felsefesi (2014)

Komünist Manifesto’nun 100. yılı anısına, çağımızın önemli Marksist tarihçi ve kuramcıları tarafından kaleme alınmış metinler.

Makaleler, Marksizmin tarih, iktisat teorisi, felsefe ve kültür konularına dair temel tezlerini ortaya koyduğu gibi, Komünist Manifesto’da önerilen politikayı, bunun günümüzün devrimci değişimlerine verdiği yanıtı irdeliyor.

  • Künye: Kolektif – Kolektif – Bir Eylem Felsefesi: Komünist Manifesto ve İktidar Mücadelesi, çeviren: Tonguç Ak, Evrensel Yayınları

Çiğdem Dürüşken – Descartes Latince Öğreniyor (2014)

Descartes’ın kurgusal kılavuzluğunda Latince öğrenmeye ne dersiniz?

Çiğdem Dürüşken, felsefe öğrencilerinin gereksinimlerini göz önünde bulundurarak felsefi metinleri çözümleyecek bilgi donanımını sunarak önemli bir boşluğu dolduran kitabında, Latince grameri belirli bir dil bilgisi olan herkesin anlayabileceği şekilde basitleştirerek özetliyor.

  • Künye: Çiğdem Dürüşken – Descartes Latince Öğreniyor, Alfa Yayınları

Süreyya Su – Güzelin ve Çirkinin Ötesinde: Estetiğin Halleri (2017)

Halen Sakarya Üniversitesi, Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışan Süreyya Su’dan, modern ve çağdaş sanatın serüvenine eşlik eden estetik tartışmaları ve sanatla ilgili felsefi ve sosyolojik düşünceleri inceleyen sağlam bir çalışma.

Güzelin ve çirkinin ötesinde bir estetik anlayışını temellendiren felsefi söylemler nelerdir?

Modern ve çağdaş sanatta ortaya çıkan çeşitli ifade biçimleri ve farklı malzeme türleri hangi düşüncelerin ürünüdür?

Süreyya Su, bu soruların yanıtlarını arıyor ve bunu yaparken de geçen yüzyılın başından bugüne değin estetik alanında sürdürülen felsefi tartışmaları izliyor.

Kitapta,

  • Araçsal akıl, kültür endüstrisi ve sanat,
  • Estetik bir deneyim olarak modern hayat,
  • Fotoğraf ve sanat,
  • Varlık ve sanat,
  • Estetiğin konusu olarak doğru yaşam,
  • Estetiğin yapıbozumu olarak avangard sanat,
  • Ve Yüce estetiğinin postmodern durumu gibi, estetiğin alanına giren pek çok ilgi çekici konu irdeleniyor.

Çalışmanın, modern ve çağdaş sanatı ortaya çıkaran ve besleyen düşüncelerin ne olduğuna ilişkin merakını gidermek isteyenler için nitelikli bir kaynak olduğunu özellikle belirtelim.

  • Künye: Süreyya Su – Güzelin ve Çirkinin Ötesinde: Estetiğin Halleri, Can Yayınları, sanat, 223 sayfa, 2017