Kategori: Tarih

Mehmed Niyazi – Türk Tarih Felsefesi (2008)

Mehmed Niyazi ‘Türk Tarih Felsefesi’nde, ciddi ve orijinal, özgün bir kültüre ve medeniyete sahip olmak isteyenlerin, işe ilk kaynaklardan başlayarak kendi tarihlerini doğru yazmaya başlamalarıyla bunu başaracaklarını savunuyor.

İki tür tarih yazıldığını, ilkinin belgeler ve kalıntılardan yararlanılarak yazılan tarih; ikincisine de kitap ve makalelerden yararlanılarak yazılan tarih olduğunu söyleyen Niyazi, Türk tarih yazımının ikincisini, yani en kolayını seçtiğini belirtiyor.

Yazar, Türk tarihçilerin ilk kaynaklardan başlayarak özgün bir tarih anlayışı kurmaları gerektiğini söylüyor.

  • Künye: Mehmed Niyazi – Türk Tarih Felsefesi, Ötüken Yayınları, tarih, 319 sayfa

Taşdan Yılmaz – Aborijinler (2014)

40 yıldır Avusturalya’da yaşayan Türkiyeli bir göçmenin, Avusturalya’nın kadim halkı Aborijinlerin dünyasına doğru keşif yolculuğu.

Varoluşları sömürgeciliğin derin izlerini taşıyan Aborijinlerin kökeni, Aborijin toplumu ve kültürü, Aborijinlerde inanç ve törenler, Aborijin sanatı hakkında aydınlanmak isteyenler için iyi kotarılmış bir kaynak kitap.

  • Künye: Taşdan Yılmaz – Aborijinler, Aylak Kitap

Saadet Özen – Çukulata (2014)

Türkiye tarihinde çikolata ne tür işlevler üstlendi, tüketenler tarafından nasıl algılandı?

“Çukulata”nın yerli tarihini konu edinen elimizdeki kitap, Osmanlı’da makinelerden önce çikolata üretimini, ilk çikolata fabrikalarını, Cumhuriyet döneminde çikolatanın gelişimini ve çikolatanın ülkenin kültür tarihindeki gelişimini irdeliyor.

Görsel bir şölen eşliğinde.

  • Künye: Saadet Özen – Çukulata, Yapı Kredi Yayınları

Arsen Yarman – Ermeni Etıbba Cemiyeti (2014)

Bu kitap, Osmanlı devletinde 1912’den 1922’ye kadar faaliyet göstermiş İstanbul Ermeni Etıbba Cemiyeti, cemiyete mensup Ermeni doktorlar ve cemiyetin yayın organı Tarman dergisi hakkında kapsamlı bir inceleme.

Kitap, Osmanlı’nın savaş çağında, orduda önemli hizmetlerde bulunmuş, savaşın ve tehcirin ortasında mesleklerini yapmaya çalışan Ermeni doktorların yaşadıkları paradoks ve çelişkilerin izini sürüyor.

  • Künye: Arsen Yarman – Ermeni Etıbba Cemiyeti, Tarih Vakfı Yurt Yayınları

Vladimir İlyiç Lenin – Lenin 2017 (2017)

2017 yılı, dünya tarihinde büyük bir yarılma yarattığı gibi, bugünkü düzeninin oluşumunda başat rol üstlenmiş Ekim Devrimi’nin 100. yılı.

Bugün Ekim Devrimi’yle ortaya çıkan Sovyetler Birliği çoktan yıkılmış olsa da, devrimi gerçekleştiren idealler, kapitalizmin gittikçe vahşileştiği bugün her zamankinden daha acil, yakıcı ve cazip bir şekilde karşımızda duruyor.

Bu devrim, Bolşeviklerin önderliğinde gerçekleşti. Fakat bundan da önemlisi, Lenin’in kendine has öngörüleri ve liderlik kabiliyetiyle devrim mümkün olabildi.

İşte bu kitap, Slavoj Žižek’in derlemesiyle Lenin’in devrimci karakterini ve düşüncelerini ortaya koyan, Lenin’in yaşamının son günlerinde yazdığı mektupları, konuşmaları, denemeleri ve yorumları bir araya getiriyor.

Bu yazılar, Lenin’in devrimci kişiliğine, yönetim anlayışına, devrime ve Sovyetler Birliği’ne nasıl baktığına ışık tutmaları açısından büyük öneme haiz.

Žižek de kitaba yazdığı sunuşta, hem Lenin’in düşünce dünyasının özgünlüğü hem de sıra dışı bir deneyim olan Ekim Devrimi’ni ortaya çıkaran tarihi ve siyasi koşullar üzerine düşünüyor.

Derleme, hem Bolşevik Devrimi hem de Lenin hakkında daha iyi aydınlanmak için birebir.

  • Künye: Vladimir İlyiç Lenin – Lenin 2017, derleyen ve sunuş: Slavoj Žižek, çeviren: Akın Emre Pilgir, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 256 sayfa

Ahmet Dönmez – Osmanlı Modernleşmesinde İngiliz Etkisi (2014)

Osmanlı’nın modernleşme sürecinde önemli rol almış İngiliz devlet adamı ve diplomatlarının 1833 yılından 1841’e kadar geçen süre zarfındaki çalışmaları.

Hem tarihsel süreçte Osmanlı-İngiliz ilişkilerinin seyrini anlamak hem de Osmanlı iktidar erkinin modernleşme konusundaki ikilemlerini kavramak açısından önemli bir kaynak.

  • Künye: Ahmet Dönmez – Osmanlı Modernleşmesinde İngiliz Etkisi, Kitap Yayınevi

John Womack Jr. – Zapata ve Meksika Devrimi (2014)

Ayrıntılı bir Meksika tarihi eşliğinde, kendini bir kavgaya adamış büyük devrimci Emiliano Zapata’nın hikâyesi.

Ondokuzuncu yüzyıl sonları ile yirminci yüzyıl başlarında gelişen kapitalist tarım işletmelerine isyan eden köylülerin başına geçen General Zapata’nın tarihsel ve güncel önemini daha iyi kavramak için güzide bir kaynak.

  • Künye: John Womack Jr. – Zapata ve Meksika Devrimi, çeviren: Zuhal Bilgin, Ayrıntı Yayınları

Fahriye Adsay – Yezidi Kadınlar (2014)

Tarih boyunca katliamlara uğramış Yezidiler, IŞİD saldırıları nedeniyle yeniden gündeme geldi.

Bu nitelikli çalışma, toplumlarının önemli kültürel taşıyıcıları olmuş Yezidi kadınlarının dünyasına inerek, onların Yezidi toplumu arasındaki bölünmüşlüğün giderilmesinde, kültürün yeni nesillere aktarımında tarihten bugüne üstlendiği rolü ele alıyor.

  • Künye: Fahriye Adsay – Yezidi Kadınlar, Avesta Yayınları

Hülya Öztekin – Tan: Serteller Yönetiminde Muhalif Bir Gazete (2016)

Sertellerin 1935-1945 arasında yayımladığı Tan gazetesi, ülke basın tarihinde sol yayıncılığın en etkili, önemli yayın organı olarak tarihteki yerini almış durumda.

Hatırlanacağı gibi gazete, muhalif tavrı nedeniyle siyasi ve ekonomik baskılarla karşılaşmış, bunun yanı sıra 4 Aralık 1945’te faşist bir linçe maruz kalmıştı.

Hülya Öztekin’in uzun çabalarının meyvesi olan elimizdeki kitap da, bu gazetenin kuruluşundan kapanışına uzanan süreci, dönemin sağlam bir siyasi ve toplumsal panoraması eşliğinde izliyor.

Kitapta,

  • Zekeriya Sertel, Sabiha Sertel, Muvaffak Şeref, Niyazi Berkes, Mediha Berkes, Pertev Naili Boratav, Esat Adil Müstecaplıoğlu, Hulusi Dosdoğru, Cami Baykurt, Behice Boran, Sabahattin Ali, Aziz Nesin gibi isimlerin katkıda bulunduğu gazetenin kuruluşu,
  • Yayın politikası,
  • Nazizmin ve faşizmin yükselişe geçtiği bir dönemde takındığı emperyalizm karşıtı tavrını,
  • İnsan hakları, demokrasi ve özgürlükler konularındaki ilerici tutumunu,
  • 4 Aralık 1945 tarihli Tan baskınından sonra gazetenin yayın hayatına son verişini,
  • Ve gazetenin muhalif basın tarihindeki yerini aydınlığa kavuşturuyor.

Öztekin’in çalışması, yalnızca Tan gazetesine dair bir bellek tazeleme girişimi olarak değil, aynı zamanda Türkiye’de basın özgürlüğü ve demokrasi mücadelesinin öyküsü olarak okunmalı.

  • Künye: Hülya Öztekin – Tan: Serteller Yönetiminde Muhalif Bir Gazete, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 488 sayfa

Carsten Dams ve Michael Stolle – Gestapo: Nazizm Döneminde Tahakküm ve Terör (2017)

İki yazarlı bu kitap, Nazi rejiminin gizli polis kurumu olan ve zamanında uygunsuz fıkra anlatanlar hakkında takibat yapacak denli korkunç bir ağ haline gelmiş Gestapo için arşivlik bir eser.

Bilindiği gibi, Nazilerin Almanya ve Avrupa’daki tahakküm ve terörlerinin adı olan Gestapo, Nazi devletinin merkezi yürütme organı olarak geniş kapsamlı yetkilerle donatılmıştı.

Bu kapsamlı kitapta,

  • Gestapo’nun kuruluşu,
  • Örgütsel gelişimi ve kendini tanımlayışı,
  • Yönetici kademesinden farklı idari kadrolara Gestapo çalışanlarının profili,
  • Somut çalışma yöntemleri,
  • Gestapo’nun Nazi Almanya’sındaki baskı uygulamaları,
  • Gizli ajanların ve ihbarcıların Gestapo’daki rolleri,
  • Gestapo’nun tüm Avrupa’da bıraktığı kanlı ayak izleri,
  • Ve Gestapo hikâyesinin akabinde faillere ne olduğu gibi, pek çok konu aydınlatılıyor.

İnanılması güç dinamizmiyle göze çarpan, birkaç yıl içerisinde personel sayısını kat kat arttıran, SS ile yakın bağlantısı olan ve halkın ihbarlarıyla muazzam destek sağladığı Gestapo’nun örgütlenmesi, personeli ve faaliyetleri hakkında önemli bir kitap.

  • Künye: Carsten Dams ve Michael Stolle – Gestapo: Nazizm Döneminde Tahakküm ve Terör, çeviren: Cem Şentürk, İletişim Yayınları, tarih, 269 sayfa