Mustafa Duman – Resimli Taşbaskısı Nasreddin Hoca Kitapları (2018)

Taşbaskı (Litografi) tekniğiyle basılmış Nasreddin Hoca kitapları, koleksiyoncuların en çok aradığı çalışmalardandır.

Mustafa Duman’ın elimizdeki önemli çalışması ise, 1850-1924 yılları arasında yayınlanmış olan taşbaskısı 55 Nasreddin Hoca kitabını karşılaştırmalı bir bakışla inceleyerek bize sunuyor.

Söz konusu taşbaskısı kitapların en meşhurlarından olan ve 128 fıkra içeren ‘Hoca Nasreddin Letâifi’nin çevriyazısını da tam metin olarak barındıran kitap, devamında da söz konusu süreçte yazılmış taşbaskısı kitaplara yer veriyor.

Duman’ın çalışmasında, Nasreddin Hoca fıkraları için çoğu isimsiz halk sanatçıları tarafından çizilmiş, kimisi ustalıklarıyla göz dolduran bazı resimlere de yer verilmiş.

Kitabın, yalnızca Nasreddin Hoca bağlamında halk kültürüne ve mizahına ilgi duyanlara değil, taşbaskı koleksiyoncularına ve meraklılarına da hitap edeceğini söyleyebiliriz.

  • Künye: Mustafa Duman – Resimli Taşbaskısı Nasreddin Hoca Kitapları: “Bilinler Bilmeyenlere Öğretsin…”, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, mizah, 296 sayfa, 2018

Filiz Yavuz – Beni “Akkuyu”larda Merdivensiz Bıraktın (2015)

Nükleer enerjiye sadece enerji ve ekonomi temelli yaklaşımlar üzerinden değil yaşam üzerinden bakan ve bunu da katılım, kaza riski ve atık sorunları üzerinden tartışan dikkat çekici bir çalışma.

Filiz Yavuz kitabında, bununla da yetinmeyerek nükleer santrallerin kuruldukları takdirde Sinop ve Mersin’i nasıl etkileyeceği konusunda, bizzat bölge halkının sesine de aracılık ediyor.

  • Künye: Filiz Yavuz – Beni “Akkuyu”larda Merdivensiz Bıraktın: Türkiye’nin Nükleerle İmtihanı, Can Yayınları

Kolektif – 1909 Adana Katliamı (2015)

Bu kitap, 1894-96 Ermeni katliamları ile 1915 soykırımı arasında bir ara halka olan 1909 Adana katliamına dair çok önemli üç belge sunuyor.

Bu belgeler, Garabet Çalyan’ın “Adana Vakası ve Mesulleri”, Artin Arslanyan’ın “Adana’da Adalet Nasıl Mahkûm Oldu?” ve Osmanlı Meclisi milletvekili Hagop Babigyan’ın Adana olayları hakkında Meclis’e sunmak üzere yazdığı rapor.

Kitapta, Taner Akçam imzalı Adana’da yaşananlara dair kapsamlı bir önsözle açılıyor.

  • Künye: Kolektif – 1909 Adana Katliamı, derleyen: Ari Şekeryan, Aras Yayıncılık

Mircea Eliade – Dinin Anlamı ve Sosyal Fonksiyonu (2015)

Mircea Eliade’nin, ilk insanın dine yaklaşımından dinin Batı’nın bilimsel incelemelerdeki yerine ve dinler tarihi metodolojisine uzanan bir dizi şahane denemesi, bu kitapta bir araya getirilmiş.

İlk insanın “dindar adam” olduğu ve “kutsalın diyalektiğinin” bütün diyalektik hareketlerden önce gelerek onlara modellik ettiği, Eliade’nin bu kitaptaki orijinal tezlerinden biri.

  • Künye: Mircea Eliade – Dinin Anlamı ve Sosyal Fonksiyonu: Yaratılış Özlemi, çeviren: Mehmet Aydın, Kabalcı Yayınları

Hüseyin Yurtdaş – Genç Yazarın Notları (2018)

Hüseyin Yurtdaş, daha önce yayınlanan iki kitabı, ‘İhsan’ ve ‘Çöreklenen’ ile kendi okur kitlesini oluşturmuş yazarlardan.

Yurtdaş’ın yeni romanı ‘Genç Yazarın Notları’ ise, yaratmak ve hayatla yoğun bir kriz yaşayan karakterinin edebiyat ve yazma eylemini hikâye ediyor.

Bu genç yazar adayı, bir yandan kendi yaratı evrenini inşa etmeye koyulurken, aynı zamanda hayatla, edebiyatla ve yazmayla yoğun ve öfkeli bir hesaplaşmaya girer.

Bu sıra dışı karakterin dünyasında olup bitenleri hikâye eden roman, Kafka, Nietzsche, Dostoyevski ve Fante gibi yazar ve filozoflara göndermelerle ilerliyor.

  • Künye: Hüseyin Yurtdaş – Genç Yazarın Notları, Encore Yayınları, roman, 110 sayfa, 2018

Guillaume Apollinaire – Genç Bir Don Juan’ın Maceraları (2009)

İtalyan asıllı Fransız şair, yazar ve sanat eleştirmeni Guillaume Apollinaire, ‘Genç Bir Don Juan’ın Maceraları’nda, kadın kokusu ve bedenine karşı hissettiği tutkunun esiri olan Roger’in yaşadığı seks maceralarını ve bu süreçte kadınlarla ilişkilerinde edindiği deneyimleri anlatıyor.

Roger’in çocukluğundan beri kadınlara duyduğu büyük ilgi, kendisi adım adım yetişkinliğe uzanırken, önüne geçilemez bir tutkuya ve hatta zaafa dönüşecektir.

Vaktinin büyük kısmını kadınları gözlemlemekle geçiren Roger, bu aşamada hem kadın bedenini hem de kendi cinselliğini keşfedecektir.

Bu keşif, kadınları baştan çıkarmanın ustası olacak Roger’in, Don Juan’lığa uzanan kişiliğinin temellerini atacaktır.

  • Künye: Guillaume Apollinaire – Genç Bir Don Juan’ın Maceraları, çeviren: Reşit İmrahor, Sel Yayıncılık, roman, 101 sayfa

Zdenek Jirotka – Saturnin (2009)

Çek edebiyatının dikkat çeken kara mizah yazarlarından Zdenek Jirotka ‘Saturnin’de, bir asilzadenin Saturnin isimli bir uşak tutmasını ve ardından yaşananları hikâye ediyor.

Eğitimli ve varlıklı genç bir asilzade, evinde çalışacak bir uşak için gazeteye ilan verir.

İlana başvuran Saturnin, iyi referansları vesilesiyle işe kabul edilir.

Fakat Saturnin çalışmaya başladıktan sonra yaşanan baş döndürücü gelişmeler, o ana kadar huzurlu ve sakin bir hayat yaşayan asilzadenin dünyasını alt üst edecektir.

Zira uşak olarak eve giren Saturnin, kısa süre içinde en baskın karaktere dönüşmüştür.

Jirotka, ilk baskısı 1943’te yapılan eserinde, köle-efendi ilişkisine kara mizah çerçevesinden bakıyor.

  • Künye: Zdenek Jirotka – Saturnin, çeviren: Hakan Gür, Dost Kitabevi, roman, 238 sayfa

Allan Megill – Aşırılığın Peygamberleri (2009)

Virginia Üniversitesi’nde tarih profesörü olarak çalışmalarını sürdüren Allan Megill ‘Aşırığılın Peygamberleri’nde, modernizm ve postmodernizmin dört ünlü düşünürü olan Nietzsche, Heidegger, Foucault ve Derrida’nın düşüncelerini irdeliyor.

Bu isimleri incelerken, kapsamlı bir modernizm ve postmodernizm analizi sunması ise kitabın ilgi çeken yönlerinden.

İlk baskısı 1985 yılında yapılan çalışma esas olarak, ele aldığı isimlerin hangi özellikleriyle, modern Batı’nın düşünce tarihine damga vurduklarını gösteriyor.

Yazar düşünürleri, sahip olduklarını söylediği “estetist duyarlılıklar”ı ve modern/postmodern süreçlerle yaşadıkları krizler çerçevesinden yorumluyor.

  • Künye: Allan Megill – Aşırılığın Peygamberleri, çeviren: Tuncay Birkan, Ayraç Yayınevi, felsefe, 519 sayfa

Nicolas Presl – Oryantalizm (2018)

Tek kelime etmeden, Türkiye’nin Doğudan Batıya, Kuzeyden Güneye bir fotoğrafı çekilsin dense, ilk önereceğim bu kitap olur.

Nicolas Presl’in ‘Oryantalizm’i, yalnızca ve yalnızca çizimler kullanarak okurunu ilginç bir Türkiye gezisine çıkaran usta işi bir grafik roman.

Presl, çizgileri kadar “yazısız” anlatımındaki ustalığıyla da bilinen bir Fransız çizgi romancı.

Özellikle Picasso’yu andıran çizgileriyle dikkat çeken Presl’in ‘Oryantalizm’i de, ilk kez 2014 yılında yayınlandı.

  • Künye: Nicolas Presl – Oryantalizm, İletişim Yayınları, çizgiroman, 184 sayfa, 2018

Erwin Bartmann – Vatan ve Führer İçin (2018)

Hitler’in seçkin Muhafız Birliği’nde yer almış Erwin Bartmann’ın anıları, Nazi Almanya’sında yaşananlara içerden tanıklık etmesiyle çok önemli bir tarihi belge.

Bartmann anılarında,

  • Henüz genç bir okul çocuğuyken Nazilerin propagandalarından nasıl etkilendiğini,
  • Alman ırkının üstünlüğü safsatasının halk arasında akıl almaz biçimde nasıl karşılık bulduğunu,
  • 17 yaşındayken Berlin’deki Lichterfelde kışlasına gönüllü olarak adım atışını,
  • 1941 yazının sonlarında Sovyet Cephesi’nde savaşmaya gidişini,
  • Kursk-Prohorovka Muharebesi sırasında yaralanarak geri hizmete çekilmesini,
  • Daha sonra Almanya’da Eğitim ve İkmal taburunda makineli tüfek eğitmeni olarak görevlendirilmesini,
  • Kızıl Ordu saldırıları karşısında Alman mevzilerinin bir bir çöküşünü,
  • Ve Hitler Almanya’sının sonunun hızla gelişini ayrıntılı bir şekilde anlatıyor.

Bartmann’ın kitabı, yalnızca bu tarihi olaylara dair tanıklığıyla değil, aynı zamanda harika bir dönem tasviri yapmasıyla da benzeri hatıratlardan ayrılıyor.

Politika ve askeri stratejiye boğulmamasıyla öne çıkan kitap; açlık, yorgunluk, çamur ve yağan mermilerle boğuşan askerlerin, kimi yerde roman tadı veren gerçekçi hikâyelerini sunmasıyla oldukça ilginç.

  • Künye: Erwin Bartmann – Vatan ve Führer İçin: 1. SS Panter Tümeni’nden Bir Askerin Anıları, çeviren: Selçuk Uygur, Kronik Kitap, anı, 320 sayfa, 2018