Beno Kuryel – Bilme Arzusu (2021)

Beno Kuryel hocamızın kaleminden aşktan futbola, bilimden teknolojiye, matematik kaygısından bilimsel devrimlere uzanan ufuk açıcı makaleler.

‘Bilme Arzusu’, insanın iç dünyasına ve çevrenin bunun üzerindeki muazzam etkilerine yakından bakmak için iyi fırsat.

Kıskançlık, özgüvenli olma, motive etme, başarılı olma kavramlarını sorgulayan Kuryel, “doğrusal” bir önerme olan “özgüven” yerine, “doğrusal olmayan” bir başka önermeye, başka bir deyişle “farkındalığa”, yer vermeye, matematiğin yüceltilmesinin kültürel arka planına ve matematik kaygısına bakmaya davet ediyor bizi.

Doğa evrenin sonsuz bileşenlerinden yalnızca biridir.

İnsan da doğanın bir bileşenidir.

Uçsuz bucaksız bir varoluşa kafa yormaya çalışırız.

Doğayla ilişkimiz nasıldır?

Doğal mıdır?

Toplumsal mıdır?

Toplumsalın deviniminde yaşarız.

Toplumsallık, bireyi yaratır.

Birey de toplumu yapılandırır.

Toplumla birey arasında karşılıklı bir etkileşim vardır ama simetrik değildir.

İnsanın iç dünyası da benzer örnekler barındırır.

Örneğin en tanıdık duygulardan olan kıskançlık kıskacında yaşanan narsisizm ve eksiklenme duyguları zıt ama simetrik değildir.

Çünkü simetrik olsaydı aralarında çatışma olmazdı.

Asimetrik yapılanma, çatışmayı doğurur.

Bu duygu çatışmasında da mizaç örülür.

Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği bölümünde farklı ders işleyiş teknikleri, bilim ve felsefe üzerine sohbetleri ile öğrencilerin en sevdiği ve merak duyduğu hocalardan biri olmuş, dekanlık yaptığı dönemde Mühendislik Fakültesi’ne dönüşüm getirmiş Beno Kuryel’in çalışması, bu ve bunun gibi ilgi çekici konuları tartışıyor.

Matematik ve bilim tarihiyle felsefesi ve de psikanaliz üzerine sayısız seminer vermiş Kurley’in çalışması, aşktan futbola, bilimden teknolojiye, matematik kaygısından bilimsel devrimlere dek yaşamın içerden dışarıya pek çok farklı konularını çizgisel olmayan dinamik bir bakış açısıyla bir araya getirerek okuyucuya sonsuzluğun, farkındalığın ve bilme arzusunun kapılarını aralıyor.

Künye: Beno Kuryel – Bilme Arzusu, Doruk Yayınları, bilim, 320 sayfa, 2021

Kolektif – “Sıkıntı Var” (2020)

Sıkıntı bizi her yere götürebilir.

Tümüyle içimize de kapanabilir, devrimci de olabiliriz.

Öte yandan sıkıntı, her coğrafyada kendine özgü şekillerde sirayet eder.

İşte elimizdeki bu zengin derleme de sıkıntıyı mekân/zaman, siyaset, edebiyat ve sinema bağlamında ele alıyor.

Sıkıntıya odaklanmanın bu coğrafyada bizi nerelere götürebileceği konusunda çok ilginç sonuçlar barındıran kitap, özellikle sıkıntının toplumsallığı ve sıkıntının potansiyeli üzerine bizi düşündürmesiyle önemli.

Sıkıntının Türkiye’ye özgü veçheleri, mekânları, zamansallığı ve öznelik biçimlerini ayrıntılı bir biçimde ortaya koyan çalışma, Türkiye bağlamında, taşra sıkıntısından sıkıntı hashtag’ine giden süreçlerin bize ne anlattığını, sıkıntı kavramının, bu coğrafyada hem tarihsel olarak hem de bugünün koordinatları içindeki anlam arayışlarını, sıkıntının toplumsal hareketler, gündelik hayat ve kültürel pratikler hakkında bize ne söyleyebileceğini irdeliyor.

Sıkıntının temelde bir anlam krizine işaret ettiğinden yola çıkan çalışma, sıkıntı mekânlarına ve onun zamanla ilişkisine, bir estetik kategori olarak kullanımına, siyasette uç verdiği anlara, edebiyat ve sinemadaki temsillerine ve ona karşı sunulan panzehirlere yakından bakmak için çok iyi fırsat.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Aylin Kuryel, Senem Aytaç, Barış Bıçakçı, Sevinç Çalhanoğlu, Ayşe Çavdar, Begüm Özden Fırat, Emre Tansu Keten, Orhan Koçak, Beno Kuryel, Efe Murad, Pınar Öğünç, Osman Özarslan, Necati Sönmez, Asuman Susam, Uğur Tanyeli, Mehmet Fatih Uslu, Sezen Ünlüönen, Nalan Yırtmaç ve Fırat Yücel.

Künye: Kolektif – “Sıkıntı Var”: Sıkıntı Üzerine Denemeler, derleyen: Aylin Kuryel, İletişim Yayınları, inceleme, 398 sayfa, 2020

Wenda K. Bauchspies, Jennifer Croissant ve Sal Restivo – Bilim, Teknoloji ve Toplum (2019)

Üç yazarlı bu güzel kitap, bilim ve teknolojinin günümüz kültürü ve toplumunu nasıl etkilediğini sosyolojik bir perspektifle ortaya koyuyor.

Açık ve kolay anlaşılabilir bir dille yazılmış kitapta syborglardan robotlara, üreme teknolojilerinden bilimlerin dinle ilişkilerine pek çok konu ele alınıyor, bunun yanı sıra bilim ve teknoloji araştırmalarının inceleme konuları, belli başlı araştırma araçları ve teorileri kapsamlı şekilde açıklanıyor.

Yazarlar, güç ilişkileri ve kültür, ırk, cinsiyet, cinsiyetçilik, sömürgecilik, internet ve biyoteknoloji gibi, bilim ve teknoloji araştırmalarının gündemindeki en önemli sorunları ele alıyor ve daha da önemlisi, bunları örnek olay araştırmaları üzerinden açıklığa kavuşturuyorlar.

Kitabın sonunda, bir sözlük ile ileri okuma listesi de yer alıyor.

  • Künye: Wenda K. Bauchspies, Jennifer Croissant ve Sal Restivo – Bilim, Teknoloji ve Toplum: Sosyolojik Bir Yaklaşım, çeviren: Beno Kuryel, Ümit Tatlıcan ve Bekir Balkız, Phoenix Yayınları, bilim, 232 sayfa, 2019