dipnotski

Predrag Matvejević – Ekmeğimiz (2013)

EKMEĞİMİZ, Predrag Matvejević, çeviren: Meryem Mine Çilingiroğlu, Yapı Kredi Yayınları, inceleme, 177 sayfa

Slav dili ve edebiyatı profesörü Predrag Matvejević ‘Ekmeğimiz’de, ekmeğe yönelik tutkulu sayfalar sunuyor. Yazar, buğdayın Asya’dan dünyanın tarlalarına doğru olan gezintisini, ekmek üretimiyle ilgili nesilden nesile aktarılmış uzun süreçli ayrımları ve uzmanlaşmayı anlatıyor. “Her beş duyumuz da, her biri kendine göre, ekmekle ilişkilidir.” diyen Matvejević, ekmeğin dünyadaki hangi değişimler sayesinde adeta insan kaderinin bir parçası haline geldiğini; farklı kültürlerde ekmeğin yapılışını; ekmeğin inançlardaki yerini; ekmeğe dair imge ve görüntüleri ve kültürün, şiirin, edebiyatın, dinin ekmeğe yaklaşımını ele alıyor.

Henry Charles Seppings-Wright – Hilal Altında İki Yıl (2013)

HİLAL ALTINDA İKİ YIL, Henry Charles Seppings-Wright, çeviren: Derin Türkömer, İş Kültür Yayınları, tarih, 281 sayfa

Dönemin önde gelen haber ajansları ve yayınlar için çalışmış İngiliz gazeteci H. C. Seppings-Wright ‘Hilal Altında İki Yıl’da, Osmanlı’nın savaştığı iki önemli cephe olan Trablusgarp ve Balkanlar’daki gözlemlerini sunuyor. İki bölgede bulunmuş Seppings-Wright kitabında, cephede yaşananları ayrıntılı bir şekilde anlattığı gibi, Türklerle bizzat yaşayarak cephe gerisindeki hayatı kendine has gözlem ve yorumlarıyla anlatıyor. Şahit olduğu olaylara duyarlıkla yaklaşarak söz konusu savaşları farklı bir bakış açısı ile sunan kitap, Seppings-Wright’ın doğayı ve insanları tasvir ettiği karakalem resimleriyle de ilgi çekiyor.

Ercüment Erbay – Çocuk Hakları (2013)

ÇOCUK HAKLARI, Ercüment Erbay, Yeni İnsan Yayınevi, eğitim, 174 sayfa

Ercüment Erbay ‘Çocuk Hakları’nda, hizmet, tarım ve sanayi sektöründe sağlıksız ve elverişsiz koşullarda çalışan çocukların haklarını, dünyanın farklı ülkelerindeki gelişmeler ekseninde değerlendiriyor. Türkiye’de Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Milli Eğitim Bakanlığı, TBMM Çocuk Haklarını İzleme Komitesi ve yerel yönetimler gibi çocuk haklarıyla ilgili yapılanmaların konuyla ilgili çalışmalarını eleştirel bir gözle ele alan Erbay, dünyada çocuk haklarını, Türkiye’nin çocuk politikasını, medyanın çocuk haklarını tanıtmadaki rolünü ve çocuk hakları uygulamalarının nasıl güçlendirilebileceğini anlatıyor.

Özcan Köknel – Şiddet Dili (2013)

ŞİDDET DİLİ, Özcan Köknel, Remzi Kitabevi, psikoloji, 214 sayfa

Özcan Köknel ‘Şiddet Dili’nde, şiddet dilinin gelişiminde etkili olan nedenleri ruhbilim, toplumsal ruhbilim ve iletişim biliminin ışığında çözümlemeye koyuluyor ve bu dilin nasıl ortadan kaldırılabileceğini irdeliyor. Yazar, şiddet dilinin ortaya çıkmasının belli başlı nedenlerini, tutum ve davranışların şiddet duygusu üzerindeki etkilerini, dinlerin şiddet konusuna yaklaşımını, geleneklerin şiddetin artmasındaki rolünü ve teknolojinin toplumsal kültüre olumlu ve olumsuz yönlerini ele alıyor, şiddet dilinin toplumsal alandan çekilmesi için evrensel değerlere dayalı bir toplumsal kültürün nasıl inşa edilebileceğini tartışıyor.

Lao Tzu – Tao Yolu Öğretisi (Tao Te Ching) (2013)

TAO YOLU ÖĞRETİSİ (TAO TE CHİNG), Lao Tzu, çeviren ve yorumlayan: Doğan Kuban, Yapı Endüstri Merkezi (YEM) Yayınları, Çin bilgeliği, 160 sayfa

‘Tao Te Ching’ (Tao Yolu Öğretisi), Çinli filozof Lao Tzu’nun milattan önce 6. yüzyılda yazdığı düşünülen bir eser. Tzu burada, insanın doğayla uyum içinde yaşamasının gerekliliğini; doğanın verdiği ilhamı; iyi-kötü, güzel-çirkin gibi karşıtlıkların neden birbirini tamamladığını; duyguların aldatıcılığını; bilmenin sınırları ve tehlikelerini anlatıyor. Bu çeviriyi ilgi çekici kılan bir yön de, Doğan Kuban’ın metne getirdiği yorumlar. Kuban, eseri çevirdiği ve Tao öğretisine dair kapsamlı bir giriş yazısı kaleme aldığı gibi, bu alandaki deneyiminden yola çıkarak Lao Tzu’nun kitaptaki sözlerini de, kendi cephesinden yorumluyor.

François Weil – New York (2013)

NEW YORK, François Weil, çeviren: Neslişah Başaran, Kitap Yayınevi, tarih, 350 sayfa

François Weil bu çalışmasında, dört yüz yıllık tarihi boyunca muazzam dönüşümler geçiren, Amerika’nın simge şehirlerinden New York’un tarihini sunuyor. Weil, 1620’lerde şehrin ortaya çıkışını; uzun süre ikinci planda kaldıktan sonra 18. yüzyıla dek yavaş ve kesintili bir şekilde büyümesini; 1750’den sonra hız kazanan savaşların ardandan kurtuluşunu ilan eden Amerika’nın güçlenerek New York’u kıtanın kapısı haline getirişini; şehrin genişleyerek Manhattan Adası’nı, kısa süre sonra da Brooklyn, Bronx, Queens ve Staten Island’ı fethetmesini ve kapitalizmin gelişimiyle şehre yönelen göçlerin yarattığı kültürel çeşitliliği anlatıyor.

Stefan Zweig – Merhamet (2013)

MERHAMET, Stefan Zweig, çeviren: Deniz Banoğlu, Yordam Kitap, roman, 400 sayfa

Stefan Zweig’ın en önemli yapıtlarından oluşan bir seçkiyi yayınlamaya başlayan Yordam Kitap, yazarın sürgün döneminde kaleme aldığı eserlerinden ‘Merhamet’i okurların beğenisine sunuyor. Zweig, yetkin psikolojik tahlilleriyle dikkat çeken romanında, genç subay Hofmiller ile kasabanın önde gelen ailelerinden birinin kızı olan Edith arasında sevgi ve acıma arasında gidip gelen zorlu bir ilişkiyi hikâye ediyor. Hofmiller, katıldığı bir davette Edith’i dansa davet etmesiyle, genç kadına büyük acılar yaşatan bir sırrı öğrenir. Şimdi, Hofmiller’in içinde uyanan merhamet ve acıma duyguları, ona istemediği kararlar aldıracaktır.

Jean Baudrillard – Üretimin Aynası (2013)

ÜRETİMİN AYNASI, Jean Baudrillard, çeviren: Oğuz Adanır, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 157 sayfa

Jean Baudrillard’ın 1973’te yayınlanan ‘Üretimin Aynası’, Marksizme yönelttiği eleştirilerle tartışma yaratmıştı. Yapısalcı antropoloji, Lacancı psikanaliz ve Marcel Maus’un antropolojik çözümlemelerinden yararlanan Baudrillard, modern Batılı toplumlar ile ilksel toplumlar arasında zihniyet ve akıl yürütme açısından büyük farklar olduğunu belirtiyor. Sanayileşmiş toplumların akılcılığa boyun eğdiğini, ilkel toplumlarınsa daha simgesel bir düzende yaşadıklarını söyleyen Baudrillard, Marksistlerin ilkel toplumları kuramsal olarak yanlış algılayıp onları evrensel kapitalist sistemin içine katmaya çalıştıklarını savunuyor.

Mesut Kara – Artizler Kahvesi (2013)

ARTİZLER KAHVESİ, Mesut Kara, Agora Kitaplığı, sinema, 255 sayfa

Sinemayla ilgilenen herkesin kitaplığında bulunması gereken bir kaynak çalışma olan ‘Artizler Kahvesi’, Türkiye sinemasına emek vermiş çok sayıda aktörün hayat hikâyelesini sunuyor. Kitapta, Sami Hazinses’ten Hayati Hamzaoğlu’na, Menderes Samancılar’dan Münir Özkul’a, Kuzey Vargın’dan Behçet Nacar’a, Kazım Kartal’dan Bilge Zobu’ya, Süheyl Eğriboz’dan Necmettin Çobanoğlu’na kadar, kimisi şu an aramızda olmayan birçok oyuncunun hayatı ve emek verdikleri yapımlar anlatılıyor.

Hâfız – Hâfız Divânı (2013)

HÂFIZ DİVÂNI, Hâfız, çeviren: Hicabi Kırlangıç, Kapı Yayınları, divan, 553 sayfa

Yeni bir baskıyla yayınlanan ‘Hâfız Divânı’, Farsçanın gizemli şairlerinden olan ve şiirinin gücü nedeniyle “Lisânü’l-Gayb” (Gaybın dili) olarak anılan Şemsüddin Muhammed Hâfız-ı Şîrâzî’nin gazellerinden ve mesnevilerinden oluşuyor. Kitap, Farsça gazelin zirvesini temsil eden ve kendinden sonraki şairler kadar ünlü Alman şair ve yazar Goethe’yi de etkilemiş Hâfız’ın şiirindeki çok yönlülük ile anlam ve imge zenginliğini yeniden keşfetmek için iyi bir fırsat.