dipnotski

Susan Buck-Morss – Hegel, Haiti ve Evrensel Tarih (2012)

HEGEL, HAİTİ VE EVRENSEL TARİH, Susan Buck-Morss, Metis Yayınları, inceleme, 172 sayfa

Susan Buck-Morss, yayınlandığı günlerde önemli tartışmaları da ateşleyen elimizdeki makaleleri, tarih ile felsefe arasındaki sınırda duruyor. Yazar, kitabının ilk makalesi olan ‘Hegel ve Haiti’de, Haiti devrimini, Hegel’in “efendi-köle” diyalektiği bağlamında ele alıyor. Burada Avrupamerkezciliği eleştiren Buck-Morss’un tartışma yaratmasının en önemli nedenlerinden biri, Batı modernliğinin mirasını merkezinden edip modernliği evrensel bir yönelim olarak değerlendirmesiydi. Kitabın ‘Evrensel Tarih’ başlıklı ikinci makalesi ise, Buck-Morss’un, ilk makalesine getirilen eleştiri ve yorumlara verdiği yanıtlardan oluşuyor.

Selahattin Hilav – Diyalektik Düşüncenin Tarihi (2012)

DİYALEKTİK DÜŞÜNCENİN TARİHİ, Selahattin Hilav, Yapı Kredi Yayınları, felsefe, 254 sayfa

Selahattin Hilav ‘Diyalektik Düşüncenin Tarihi’nde, diyalektik düşüncenin tarihsel gelişimini geniş bir kapsamda değerlendiriyor. Eski Hint öğretilerinden başlayarak Doğu fikriyatında diyalektik düşüncenin izini süren Hilav, ardından Herakleitos, Zenon, Sokrates, Platon ve Aristoteles gibi Antikçağ düşünürlerinin diyalektiğe bakışına odaklanıyor. Pierre Abelard, Eckhart, Nicolaus Cusanus ve Böhme gibi isimler üzerinden Ortaçağ’da diyalektik düşünceyi inceleyen Hilav, buradan klasik Alman felsefesinden Kant, Goethe, Fichte ve Schelling’e uzanıyor. Hegel’in diyalektik yaklaşımını ayrı bir bölümde ele alan yazar, diyalektiğin idealist temellerini, 19. yüzyılın ikinci yarısında ve 20. yüzyılın başlarında diyalektik düşünceyi, maddeci diyalektiğin kaynaklarını ve çağdaş bilimde diyalektiği de ele alıyor.

Haydar Ergülen – Derdini Anlatamayanlar İçin Ansiklopedi (2012)

DERDİNİ ANLATAMAYANLAR İÇİN ANSİKLOPEDİ, Haydar Ergülen, Kırmızı Kedi Yayınları, anlatı, 263 sayfa

Haydar Ergülen’in ansiklopedisi, uzun yıllara yayılan bir yazılma, bekleme ve yayınlanma sürecinden geçmiş. Derdini anlatanların da derman bulamayacağını söyleyen Ergülen, bencillikten birbirini üretmeye, cinsi münasebetten cinsel görgüsüzlüğe, çocukluğun bilgeliğinden dokunmanın kutsallığına, güzel şanssızlıklardan tutunamama tutkusuna kadar pek çok maddeyi irdelediği gibi, okur tarafından yazılmayı, tamamlanmayı bekleyen çok sayıda kavram da öneriyor.

Kolektif – Türkiye’de Dijital Gözetim (2012)

TÜRKİYE’DE DİJİTAL GÖZETİM, kolektif, Alternatif Bilişim Derneği Yayınları, siyaset, 173 sayfa

Birçok ismin makaleleriyle katıldığı elimizdeki nitelikli çalışma, Türkiye’de süregelen kişisel verilerin korunmasıyla ilgili tartışmalara katkı sunduğu gibi, MERNİS ve yeni e-kimlik kartı uygulamalarında oluşabilecek tehlikeleri gözler önüne seriyor ve kişisel verilerin korunmasıyla ilgili etkin yasaların hayata geçirilebilmesi için somut öneriler sunuyor. Gözetim konusunda Türkiye’de yaygın bir bilinç oluşturmayı amaçlayan çalışma, dijital gözetim olgusunun, muhafazakar neoliberal söylem tarafından şeffaflık, yönetişim, demokrasi gibi kavramların ardına saklanarak nasıl meşrulaştırıldığını, Osmanlı’dan günümüze yurttaşların kayıt altına alınma çalışmalarının nasıl yürütüldüğünü ve modern devletin, yurttaşlara ait kişisel verileri sınırsızca ele geçirip denetleme hevesinin hukuki sonuçlarını ele alıyor.

Michael Wolf – Haberlerin Efendisi: Rupert Murdoch’un Gizli Dünyası (2012)

HABERLERİN EFENDİSİ: RUPERT MURDOCH’UN GİZLİ DÜNYASI, Michael Wolf, çeviren: Gülay Doğancalı, Babıali Kültür Yayıncılığı, biyografi, 520 sayfa

Köşe yazarı Michael Wolf elimizdeki çalışmasında, son dönemde telefon dinleme skandalıyla başı dertte olan Rupert Murdoch’ın kapsamlı bir portresini sunuyor. Murdoch’ı ailesi ve ona yakın kişiler üzerinden ele alan Wolf, her fırsatı yükselmek için kullanma maharetiyle şaşırtmış, kimileri tarafından şeytanla eşdeğer görülen bu sıra dışı figürün yöntemleri, kurduğu dev medya krallığı, değer ölçüleri ve özel dünyası konusunda okurunu aydınlatıyor.

Tarhan Erdem – Anayasalar ve Belgeler 1876-1923 (2012)

ANAYASALAR VE BELGELER 1876-1923, Tarhan Erdem, Doğan Kitap, inceleme, 522 sayfa

Tarhan Erdem elimizdeki eserini, günümüz Türkiyesi için yeni bir anayasa gereğine inananların, hazırlanışında katılımcı olmak ve yapımını izlemek isteyenlerin çalışmasını kolaylaştırmak amacıyla hazırlamış. Anayasa değişikliklerinin tümünü bir araya getiren kitapta, anayasaları yürürlükten kaldıran belgeler, yeni düzenlemelerin anayasa yerine geçmek üzere yürürlüğe koydukları belgeler ve düzeni değiştirmekle tehdit eden belgeler de yayınlanıyor. Dört bölümden oluşan kitap, anayasalar ve bunlardaki değişiklikler hakkında teknik veriler barındırdığından, Türkiye’nin demokrasiyle inişli çıkışlı ilişkisi konusunda da fikir veriyor.

Mehmet Yaşin – Yemek Sırları (2012)

YEMEK SIRLARI, Mehmet Yaşin, Doğan Kitap, yemek, 530 sayfa

Mehmet Yaşin’in gazetede yayınlanan röportajlarıyla ortaya çıkan elimizdeki kitap, Türkiye’nin ünlü isimlerinin yemek alışkanlıklarını okurlara sunuyor. Burada Ahmet Hakan neden mutfakta pek maharetli olmayışını, Demet Akbağ pilava hayranlığını, Ahmet Ümit doğduğu Gaziantep mutfağının lezzetlerini, Ali Poyrazoğlu birinci sınıf bir şef oluşunu, Ali Şen menemen yapmadaki ustalığını, Artun Ünsal nasıl yemek yazarı olduğunu ve Ayşegül Arslan neden “mutfak kadını” olamadığını anlatıyor. Kitapta ayrıca, Zülfü Livaneli, Doğan Hızlan, Elif Şafak, Kadir Topbaş, Orhan Gencebay ve Selim İleri gibi birçok ünlü isim de bulunuyor.

Bernhard Schlink – Geçmişe İlişkin Suç ve Bugünkü Hukuk (2012)

GEÇMİŞE İLİŞKİN SUÇ VE BUGÜNKÜ HUKUK, Bernhard Schlink, çeviren: Reyda Ergün, Dost Kitabevi, hukuk, 118 sayfa

Öykü ve romanlarıyla bilinen Bernhard Schlink, aynı zamanda bir hukuk profesörü. Schlink’in hukukçu kimliğiyle kaleme aldığı elimizdeki kitap, geçmişe dair suçları, yani belli bir dönem boyunca yaşamış olan bütün bir kuşağa bulaşan suçu ve bugünkü hukuk aracılığıyla bu suçla nasıl hesaplaşılacağını tartışıyor. Savaş sırasındaki ve sonrasındaki kuşakların herhangi bir suçun faili olup olmadıklarına yönelik soruyla çalışmasına başlayan Schlink, ardından ülkesi Almanya’nın nasyonal-sosyalist geçmişinin yarattığı soykırımı inceleyerek, genel olarak hukuk aracılığıyla geçmişle baş etmenin mümkün olup olamayacağını sorguluyor.

Nâzım Hikmet – Sanat ve Edebiyat Üstüne (2012)

SANAT VE EDEBİYAT ÜSTÜNE, Nâzım Hikmet, hazırlayan: Aziz Çalışlar, Evrensel Yayınları, sanat, 326 sayfa

Titiz bir çalışmanın ürünü olan elimizdeki kitap, büyük şair Nâzım Hikmet’in bir sanat ve edebiyat kuramcısı, bir estetikçi olarak kaleme aldığı yazılarını bir araya getiriyor. Nâzım Hikmet bu yazılarında sanatçıyı, sanat ve dünya görüşünü, sanatsal yaratıcı yöntemi, sanatın yapısını, sanatın toplumsal işlevini ve sanatta halka yakınlığı değerlendiriyor. Kitapta bunun yanı sıra, Nâzım Hikmet’in Shakespeare, Cervantes, Diderot, Goethe, Gogol, Dostoyevski, Çehov, Namık Kemal, Tevfik Fikret, Ahmet Haşim, Halide Edip, Sabahattin Ali ve Kemal Tahir gibi, dünya ve Türkiye edebiyatından pek çok ismi ele aldığı yazıları da yer alıyor.

Christian Saehrendt ve Steen T. Kitti – Bunu Ben de Yaparım! (2012)

BUNU BEN DE YAPARIM!, Christian Saehrendt ve Steen T. Kitti, çeviren: Zehra Aksu Yılmazer, Ayrıntı Yayınları, sanat, 198 sayfa

‘Bunu Ben de Yaparım!’, giderek palazlanan bir sektör haline gelmiş çağdaş sanat arenasını eleştirel bir gözle değerlendiriyor ve modern sanatın neliği konusundaki kafa karışıklığını gidermeyi üstleniyor. Yazarlar, okuruna, gişe önünde uzun kuyrukların oluştuğu özel sergilere yaklaşmamasını, sanat diyeti yapmasını ve kötü sanat ile popüler etkinliklerden vicdan azabı duymadan uzak durmasını telkin ediyor. Kitap, çağdaş sanatı anlamanın neden zor olduğu, sanat sektörünün nasıl çalıştığı, sanat güruhunun izdiham yarattığı sergi ziyaretleri ve sanat uzmanlarının tumturaklı konuşmaları konusunda okurunu aydınlatıyor.