dipnotski

Romain Gary – Kadının Işığı (2012)

KADININ IŞIĞI, Romain Gary, çeviren: İsmail Yerguz, Agora Kitaplığı, roman, 127 sayfa

Romain Gary, ya da takma adıyla Emile Ajar ‘Kadının Işığı’nda, bir çiftin aşkından yola çıkarak kadın-erkek ilişkilerinin derinliklerine iniyor. Romanın merkezinde yer alan Yannik ile Michel, birbirlerine tutkuyla bağlıdır. Kısa süre sonra ikili, beraber yaşamaya başlar. Fakat Yannik ve Michel, kötü bir gelişmenin, acımasız bir doğa gerçeğinin ertesinde ayrılır. Şimdi ikisi de mutsuz, umutsuz bir hayat sürerken, kendilerini ayıran engelleri sorgulamaya başlayacaktır. İkili, aşkları için, çok zorlu ve trajik de olsa, onları birbirinden ayıran yazgıları ve doğanın baş edilemez çelişkileriyle yüzleşmeye koyulacaktır.

Jacob Bronowski ve Bruce Mazlish – Leonardo’dan Hegel’e Batı Düşünce Tarihi (2012)

LEONARDO’DAN HEGEL’E BATI DÜŞÜNCE TARİHİ, Jacob Bronowski ve Bruce Mazlish, çeviren: Elvan Özkavruk Adanır, Say Yayınları, tarih, 694 sayfa

‘Leonardo’dan Hegel’e Batı Düşünce Tarihi’, Batı’nın Rönesans’tan 19. yüzyılın başlangıcına kadar geçen döneminin düşünsel gelişim sürecini açıklıyor. Kitapta, Batı’nın Ortaçağ’dan silkinişi, muhalif düşüncenin gelişimi ve büyük devrimler çağı, Leonarda da Vinci, Galileo, Rousseau, Adam Smith ve Hegel gibi önemli düşünürlerin fikirleri üzerinden izleniyor. Batı düşünce tarihini dört yüz yıllık bir zaman diliminde izleyen çalışmanın, bu geniş tarihi, siyaset ve felsefe gibi tek bir düşünce alanıyla sınırlı tutmayarak düşünce evreninin başka alanlarını da kapsayacak şekilde irdelemesiyle özgün olduğunu söyleyebiliriz.

Mehmet Çelik ve Mehmet Sait Toprak – Süryanca Dilbilgisi (2012)

SÜRYANCA DİLBİLGİSİ, Mehmet Çelik ve Mehmet Sait Toprak, Atılım Üniversitesi Yayınları, dil, 418 sayfa

Uzun soluklu bir akademik çalışmanın meyvesi olan ‘Süryanca Dilbilgisi’, aynı dil ailesine mensup Arapça ve İbranice’den yararlanarak Süryanca’nın gramatik kurallarını ortaya koyuyor. Süryani dili ve edebiyatının tarihi süreçteki evriminin anlatımıyla açılan kitapta, Süryani alfabesi, harf sistemi, telaffuz kuralları; Süryanca isimler, zamirler, ayrılmaz takılar, tümleç, sıfatlar ve son ekler gibi konular ele alınıyor. Kitabın devamında, Süryanca filler ile okurun fiil yapısını tam olarak kavrayabilmesi için hazırlanmış fiil çekim tabloları yer alıyor. Kitaba, Süryanca-Türkçe ve Türkçe-Süryanca bir sözlük de eklenmiş.

Fidel Castro – Havana Bildirileri (2012)

HAVANA BİLDİRİLERİ, Fidel Castro, çeviren: S. Murat Şaşzade, Doruk Yayınları, siyaset, 152 sayfa

Doruk Yayınları’nın ‘Devrimler’ dizisi, bir ayaklanma döneminde merkezi rol oynamış kilit isimlerce yazılmış klasik metinlerden oluşuyor. Dizinin elimizdeki kitabı da, ABD’nin Küba üzerinde kurmaya çalıştığı muazzam baskıya karşı, Fidel Castro’nun Latin Amerika toplumunu harekete geçirmek için tasarladığı bir dizi konuşmayı, ‘Havana Bildirileri’ başlığıyla sunuyor. ABD’nin tezgahlarına yanıt veren buradaki bildiriler, barışçıl bir sivil mücadele için yapılması gerekenleri anlatıyor. Küba tarihi ve devriminin bir kronolojisinin de yer aldığı kitap, Tarık Ali’nin, Devrim’in Küba ayağına odaklandığı bir önsözle açılıyor.

Kâmil Aksoylu – Lazuri Notkvamepe (2012)

LAZURİ NOTKVAMEPE, Kâmil Aksoylu, Genesis Kitap, dil, 216 sayfa

Laz dili ve kültürü üzerine yapılan araştırmalar çok yeni sayılır. Zira Laz kültürü hareketi, 1993 yılında OGNİ dergisi süreciyle başlamıştı. Yirmi yıllık süreçte dil ve kültür alanında önemli çalışmalar yapılmış olsa da, bu alanlarda bilgi, kaynak ve arşivlerin oluşturulması konusundaki çalışmalar yetersiz. İşte Kâmil Aksoylu ‘Lazuri Notkvamepe’de, bu konuda değerli bir adım atıyor. Yazar, Türkiye’nin kadim dillerinden Lazcanın deyimlerini ve atasözlerini açıklıyor; Laz dili ve alfabesi ve Laz alfabesinin kullanımı gibi konularda okuyucularını aydınlatıyor. Kitapta, bin 200 civarında deyim ve atasözü yer alıyor.

Celadet Alî Bedirxan – Mustafa Kemal’e Mektup (2012)

Çağdaş Kürt düşüncesinin önemli entelektüellerinden Celadet Alî Bedirxan ‘Mustafa Kemal’e Mektup’u, 1933 yılında kaleme almış.

Bedirxan mektubunda, bu dönemdeki baskı politikaları sonucunda Kürtlerin yaşadığı sürgün hayatını; Cumhuriyet’in Kürt aydınlarını hedef aldığı ve tarihte 150’likler olarak bilinen kara listeyi ve Kürt aydınlarına yönelik gündeme getirilen “af” söyleminin ne denli samimiyetten uzak olduğunu anlatıyor.

Kürt sorununa dair sosyolojik ve siyasal tespitler barındıran Bedirxan’ın mektubu, Cumhuriyet’in ilk yıllarından günümüze, sorunun çözümü konusunda pek bir aşama kaydedilmediğini gözler önüne seriyor.

Künye: Celadet Alî Bedirxan – Mustafa Kemal’e Mektup, hazırlayan ve transkripsiyon: Mithat Kutlar, Avesta Yayınları, siyaset, 104 sayfa

Göksel Aymaz – Nâzım Hikmet ve Memleket (2012)

NÂZIM HİKMET VE MEMLEKET, Göksel Aymaz, Yasakmeyve Yayınları, inceleme, 350 sayfa

Göksel Aymaz ‘Nâzım Hikmet ve Memleket’te, şair Nâzım Hikmet ve onun başyapıtı ‘Memleketimden İnsan Manzaraları’ aracılığıyla, sanat yapıtı üretiminin ve sanat yapıtı üreticisi olarak sanatçının üretiminin toplumsal koşullarını irdeliyor. Çalışmasını, kişilerin inançlarının, onları ne şekilde etkilediği fikri üzerine kuran Aymaz, söz konusu eseri incelerken, komünist dünya görüşünün Nâzım Hikmet’i nereye götürdüğünü araştırıyor. Aymaz bunu yaparken de, Pierre Bourdieu’nün “alan” sosyolojisi ile Plehanov, Lunaçarski, Lukacs, Adorno, Benjamin ve Eagleton gibi, Marksist kültür kuramcılarının fikirlerinden yararlanıyor.

Semanur Sevim – Tel Dolap (2012)

TEL DOLAP, Semanur Sevim, Ayizi Kitap, yemek, 160 sayfa

Kış ayları, bilhassa çalışan kadınlar için yemek yapmak söz konusu olduğunda çileli bir mevsim. Semanur Sevim de ‘Tel Dolap’ta, bu gerçekten hareketle, mutfağın kışa hazırlanmasında yararlı olacak yemek tarifleri ile yiyeceklerin saklanması konusunda öneriler sunuyor. Bizzat yaşadığı sıkıntılara karşı kendince bulduğu çözümleri, benzer şartları yaşayan okurlarıyla paylaşan Sevim, ambalajlama ve saklama yöntemlerini; reçel, marmelat, salamura, turşu, konserve ve komposto yapımını anlatıyor. Kuru erzaklar ile dondurulmuş gıdaların kullanımı konusunda da öneriler sunan Sevim, kışa özel yemek ve içki tarifleri de veriyor.

Paul Ricoeur – Kurmaca Anlatıda Zamanın Biçimlenişi (2012)

Elimizdeki kitap, felsefeci Paul Ricoer’ün “anlatı yorumbilimi”ne odaklandığı ‘Zaman ve Anlatı’nın üçüncü kitabı.

Düşünür, kitabın ilk üç bölümünde, anlatı kuramcılarının kavram, ilke ve yöntemlerini tartışıyor.

Frank Kermode, Roland Barthes, Claude Levi-Straus, Vladimir Propp, Tzvetan Todorov, Algirdas Juilen Greimas ve Mihail M. Bahtin, değerlendirmeye alınan kuramcılardan birkaçı.

Yazar son bölümde de, daha önceki bölümlerde tartıştıklarına, üç romanı çözümleyerek işlerlik kazandırıyor.

Bunlar da, Virginia Woolf’tan ‘Mrs. Dalloway’, Thomas Mann’dan ‘Büyülü Dağ’ ve Marcel Proust’tan ‘Kayıp Zamanın İzinde’ romanları.

Künye: Paul Ricoeur – Kurmaca Anlatıda Zamanın Biçimlenişi: Zaman ve Anlatı 3, çeviren: Mehmet Rifat, Yapı Kredi Yayınları, felsefe, 290 sayfa

İzak Babel – Kızıl Süvariler (2012)

KIZIL SÜVARİLER, İzak Babel, çeviren: Ergin Altay, Can Yayınları, öykü, 200 sayfa

İzak Babel’in toplu öykülerinin ilk cildi olan ‘Odessa Öyküleri’, bir süre önce bu sayfada gösterilmişti. Türkçede ilk kez eksiksiz bir şekilde yayımlanan ‘Kızıl Süvariler’ ise, Babel’in toplu öykülerinin ikincisi. Yazar bu uzun öyküsünde, gazeteci ve propagandist olarak bizzat yer aldığı, Ekim Devrimi’nin kaderini belirleyen Polonya-Sovyetler savaşını anlatıyor. Şaşırtıcı kurgusu ve canlı karakterleriyle dikkat çeken öykünün diğer bir özelliği, savaş karşıtı metinlerden olması. Babel, savaşın baştan sona bir panoramasını çizerken, bu acımasız kapışmanın insanın kişiliğinde yarattığı yıkımı ince detaylarla resmediyor.