dipnotski

Yücel Demirer – Tören, Simge, Siyaset (2012)

TÖREN, SİMGE, SİYASET, Yücel Demirer, Dipnot Yayınları, sosyoloji, 304 sayfa

Yücel Demirer ‘Tören, Simge, Siyaset’te, Türkiye’de birbiriyle rekabet halinde kutlanan Newroz ve Nevruz kutlamalarının nasıl bir toplumsal ve siyasal gerçekliğe tekabül ettiğini irdeliyor. Araştırmasının merkezine, özellikle 1990’lardan itibaren keskinleşen Nevruz ve Newroz kutlamalarını yerleştiren Demirer, kültür ve geleneksel kültür alanının nasıl siyasal alana paralel bir mücadelenin odağı haline geldiğini tartışıyor. Yazarın karşılaştırdığı örneklerden ilki, Türkiye Cumhuriyeti’nin tekçi, yalnızca Türklük merkezli kutlamaları, ikincisi de, Kürtler nezdinde kimliğin ifade edilme biçimi olarak Newroz kutlamaları.

Saime Yardımcı – Konya Mutfağı (2012)

KONYA MUTFAĞI, Saime Yardımcı, İş Kültür Yayınları, yemek, 253 sayfa

Konya Meram’da doğan Saime Yardımcı, elimizdeki kitabıyla, ninesi ve annesinden öğrendiği bu bölgenin kendine has lezzetlerini, torunlarına aktarmayı amaçlıyor. Kitapta, ünlü gurme Vedat Milor’un Anadolu mutfağının merkezi olarak tanımladığı Konya’dan, Meram Bağları’ndan çorbalar, et ve sebze yemekleri, pilavlar, börekler, tatlılar, hoşaflar, şerbetler ve reçeller, meyve ve sebze kuruları, şuruplar ve reçeller sunuluyor. Kitabına, Konya yemek kültürü ve Konya’da yemek-içmek üzerine söylenen özlü sözlerle başlayan Yardımcı, tariflerini verdiği yemeklerde kullanılan bitkiler hakkında da aydınlatıcı bilgiler veriyor.

Cicero – Tanrıların Doğası (2012)

TANRILARIN DOĞASI, Cicero, çeviren: Çiğdem Menzilcioğlu, Kabalcı Yayınları, felsefe, 491 sayfa

Romalı hatip ve düşünür Cicero, Latince adı ‘De Natura Deorum’ olan elimizdeki kitabında, tanrıların doğasını ve onların dünyevi işlere etkisini sorguluyor. Cicero burada asıl olarak, Epicurus, Stoa ve Academia gibi, Eski Yunan dünyasının üç önemli felsefe okulunun belli başlı temsilcilerinin konuya ilişkin yaklaşımlarını toplu halde sunuyor. Tanrıların varlığından şüphe duyan filozoflara karşı bir tavır sergileyerek tanrıların var olduğu görüşünü savunan Cicero, kitabının devamında da, tanrıların nasıl bir doğaya sahip olduklarını, nerede yaşadıklarını ve dünyevi işlerde ne derece etkili olduklarını tartışıyor.

Sean McMeekin – Berlin-Bağdat Demiryolu (2012)

Sean McMeekin ‘Berlin-Bağdat Demiryolu’nda, 1898-1918 zaman aralığında, dünya hakimiyeti mücadelesini yürüten Almanya ile Osmanlı İmparatorluğu ilişkisini, 1. Dünya Savaşı’nın en önemli duraklarından biri olan Berlin-Bağdat Demiryolu üzerinden izliyor.

Çalışma en çok, Alman İmparatorluğu ile Osmanlı’nın, İngilizlere karşı İstanbul’dan Bağdat’a uzanan mücadelelerinin kapsamlı bir hikâyesini ortaya koymasıyla dikkat çekiyor.

Bilindiği gibi bu kapışmanın merkez üssü, petrol yataklarıyla iştah kabartan Orta Doğu’ydu.

McMeekin, günümüz Türkiye ve Orta Doğu’sunun kaderini değiştiren tarihi dönüm noktalarını saptıyor.

Künye: Sean McMeekin – Berlin-Bağdat Demiryolu, çeviren: Azize F. Çakır, Picus Yayınları, tarih, 550 sayfa, 2012

Boris James – Selahaddin ve Kürtler (2012)

SELAHADDİN VE KÜRTLER, Boris James, çeviren: Nazlı Bilgiç, Avesta Yayınları, tarih, 178 sayfa

Boris James ‘Selahaddin ve Kürtler’de, Haçlılar döneminde önemli roller üstlenmiş Eyyûbiler ile bu topluluğun liderlerinden Selahaddin Eyyûbi’nin hayatına ve onun Kürtlerle ilişkisine odaklanıyor. Selahaddin’in hizmetine giren Kürt aşiretlerin dinamiklerini inceleyerek çalışmasına başlayan James, ardından, vakanüvislerce Kürtlere dair yansıtılan tasvirleri tartışarak Ortaçağdaki Kürt imgesini ve kimliğini araştırıyor. Yazar, Selahaddin’in egemenliğine ayırdığı üçüncü bölümde de, Kürtlerin o dönemin sivil ve askeri elit kesiminin hiyerarşisindeki yerini ve Eyyûbi dönemindeki kültürel ve siyasî nüfuzunu ortaya koyuyor.

Nancy Holmstrom (ed.) – Sosyalist Feminist Proje (2012)

SOSYALİST FEMİNİST PROJE, editör: Nancy Holmstrom, çeviren: Özge Kelekçi, Kalkedon Yayınları, feminizm, 2 cilt, 740 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Sosyalist Feminist Proje’, kadın hareketi içerisinde, Marksizmin, liberalizmin ve radikal feminizmin sorunlarına karşı teorik bir yanıt olarak çiçeklenen sosyalist feminist yaklaşıma odaklanan makalelerden oluşuyor. Kitap, on dokuzuncu ve erken dönem yirminci yüzyıl sosyalist-feminist yazılardan alıntılarla başlıyor. Kitabın devamında ise, bu yaklaşımın seks, cinsellik, üreme, aile, aşk, emek, emek mücadeleleri, iktidar, ekonomi, sosyal güvenlik, kamusal politikalar, doğa ve topluma bakışını ayrıntılarıyla irdeliyor. Makalelerde, feminizmin güncel sorunları da tartışmaya açılıyor.

Tamer Dodurka – Merdivenden Korkan Köpek (2012)

MERDİVENDEN KORKAN KÖPEK, Tamer Dodurka, Remzi Kitabevi, psikoloji, 199 sayfa

Veteriner Tamer Dodurka ‘Merdivenden Korkan Köpek’te, çoğunlukla küçümsenen, görmezden gelinen, evdeki ve sokaktaki hayvanların psikolojisine dair öyküler anlatıyor. Dodurka, mesleğini uygularken ilginç hayvan öykülerini deneyimlemiş ve bunları kitabında bir araya getirmiş. Bazen dramatik, bazen komik olan bu öyküler, hayvanların kendine has duygulara sahip olduğunu, onların da kimi zaman üzülüp sevinebildiğini göstermesiyle ilgi çekiyor. Kimi öykülerde insanların hayvanlara bakış tarzını, kimisinde de hayvanların insanlara bakış tarzını ortaya koyan Dodurka, hayvan psikolojisine dair aydınlatıcı bilgiler de veriyor.

Jack Goody – Tarih Hırsızlığı (2012)

TARİH HIRSIZLIĞI, Jack Goody, çeviren: Gül Çağalı Güven, İş Kültür Yayınları, tarih, 420 sayfa

Jack Goody “tarih hırsızlığı” kavramıyla, tarihin Batı tarafından ele geçirilişini kastediyor. Yazara göre geçmiş, Avrupa, çoğu zaman da Batı Avrupa ölçeğinde yaşananlara göre kavramsallaştırılmış ve bu, dünyanın geri kalanına dayatılmıştır. Goody bunu ortaya koymak amacıyla, Avrupalı tarihçilerin geçmişten bugüne toplumdaki değişiklikleri nasıl algıladıklarını, yeni baştan incelemeye koyuluyor. Demokrasi, kapitalizm ve bireycilik gibi kurumların ortaya çıkışını yalnızca Batı’ya mal etmenin, diğer kültürlere yönelik bir hırsızlık olduğunu savunan Goody, bu hırsızlığın ortaya çıkışını ve gelişimini araştırıyor.

Kolektif – Nidâ Odağında Ahmet Telli Şiiri (2012)

NİDÂ ODAĞINDA AHMET TELLİ ŞİİRİ, Everest Yayınları, sempozyum, 528 sayfa

‘Nidâ Odağında Ahmet Telli Şiiri’, 15. Altın Portakal Şiir Ödülü Sempozyumu’na sunulan ve Türkiye’nin önemli şairlerinden Ahmet Telli’nin sanatına farklı açılardan yaklaşan bildirilerden oluşuyor. Doğan Hızlan, Cevat Çapan, Ahmet Say, Aydın Çubukçu, Necmiye Alpay, Sezai Sarıoğlu, Şükrü Erbaş, Haydar Ergülen ve Hayri K. Yetik gibi önemli isimler tarafından sunulan bu bildirilerde, Telli’nin şiirleri, farklılaşma, devrimci nitelik, masal unsurları, poetik olgular ve çokkültürlülük gibi bağlamlarda irdeleniyor. Kitapla birlikte verilen CD’de ise Ahmet Telli’nin ‘Nidâ’ şiiri, şairin fotoğrafları eşliğinde izlenebiliyor.

Gürsel Aytaç – Çağdaş Alman Edebiyatı (2012)

ÇAĞDAŞ ALMAN EDEBİYATI, Gürsel Aytaç, Doğu Batı Yayınları, inceleme, 523 sayfa

Gürsel Aytaç ‘Çağdaş Alman Edebiyatı’nda, Alman edebiyatını 16. yüzyıldan günümüze uzanarak irdeliyor. Alman edebiyatında natüralizme karşı akımlarla kitabına başlayan Aytaç, devamında, ekspresyonizm ve dadaizm, yeni nesnelcilik, yeni bireycilik ve postmodern yaklaşımların Alman edebiyatındaki izlerini inceliyor; savaş sonrası dönemde Alman edebiyatının durumunu araştırıyor. Bu anlatımda, Thomas Mann, Robert Musil, Franz Kafka, Bertolt Brecht, Heinrich Böll, Peter Weiss, Günter Grass ve Friedrich Dürrenmatt gibi bilinen kalemlerin yanı sıra, Hubert Fichte ve Michael Roes gibi postmodern yazarların da izi sürülüyor.