Kategori: Biyografi

İsmail Hikmet Ertaylan – Sultan Cem (2015)

Fatih Sultan Mehmet’in en küçük oğlu, taht kavgalarının mağlubu Sultan Cem’in trajik hayatı…

Sultan Cem’in çocukluğundan tahsil veterbiyesine, Kastamonu’ya gönderilmesinden kardeşi Sultan Bayezid’e karşıyürüttüğü taç ve taht savaşlarına, Mısır’a gidişinden Rodos, Fransa, Roma ve Napoli’deki sürgün günlerine pek çok detay, bu kitapta.

İsmail Hikmet Ertaylan kitabı için, zengin bir arşiv taraması yaparak Batılı ve Doğulu kaynakları bir arada kullandığı gibi, tarihsel gerçekliği nesnel biçimde ortaya koyabilmek amacıyla tarihin yanı sıra edebiyata da başvurmuş, Şehzade hakkında yazılan beyitleri de toplamış.

  • Künye: İsmail Hikmet Ertaylan – Sultan Cem, Alfa Yayınları

Denis Bertholet – Sartre (2009)

Denis Bertholet, kaleme aldığı 20. yüzyıl Fransız entelektüellerinin biyografileriyle bilinen bir isim.

‘Paul Valéry’, ‘Sartre’ ve ‘Claude Lévi-Strauss’, Bertholet’nin yayımlanmış ünlü yaşamöyküleri.

Yazar, Jean-Paul Satre’ın biyografisini verdiği bu eserinde, düşünürü çok yönlü bir biçimde ele alıyor; metinlere, yazışmalara, yapıtlara ve anılara dayanarak, Sartre’ın kapsamlı bir biyografisini sunuyor.

Kitap, küçük yaşta babasını kaybetmesinin, Sartre’ın daha sonraki yaşamına yaptığı etkiyi, Varoluşçu felsefe ve Marksizmini, 1968 hareketindeki rolünü zengin ayrıntılarla verirken, aynı zamanda büyük dönüşümlerin yaşandığı 20. yüzyılın hikâyesini de anlatıyor.

  • Künye: Denis Bertholet – Sartre, çeviren: Zühre İlkgelen, İthaki Yayınları, biyografi, 639 sayfa

Bilen Işıktaş – Peygamber’in Dâhi Torunu Şerif Muhiddin Targan (2018)

Büyük ud ve viyolonsel virtüozu Şerif Muhiddin Targan, 20. yüzyıl Türk müziğinin en önemli temsilcilerindendir.

Bilen Işıktaş’ın bu muazzam çalışması da, Targan’ın yaşamını ve mirasını, onun müzikal ve entelektüel serüveniyle çerçeveleyerek anlatıyor.

Işıktaş kitabına, modernleşmenin Osmanlı toplumundaki sosyokültürel yansımalarını analiz ederek başlıyor.

Çalışmanın devamında ise,

  • Tarihsel süreçte Osmanlı/Türk modernleşmesinin müzikal ifadesi,
  • Şerif Muhiddin Targan’ın doğduğu kültür çevresi,
  • Mehmet Âkif Ersoy’un, Targan’ın düşünsel ve müzikal üretimindeki yeri,
  • Targan’ın Osmanlı/Türk müziğine getirdiği yenilikler,
  • Targan’ın icrası ve üslubu,
  • Targan öncesi ve Targan döneminde Osmanlı/Türk müziğinde ud ve udun icracıları,
  • Targan’ın ud metodu,
  • Targan’ın uda kazandırdığı yeni kimlik ve Targan’ın sanat felsefesi,
  • Doğu ve Batı arasında değişimin sembolü olarak Targan’ın mirası,
  • Ve bunun gibi birçok konu ele alınıyor.

Targan’ın yetiştiği dönem ve kendisinin müzikal çalışmaları konusunda muhteşem bir kaynak olarak önereceğimiz kitap, Targan’ın kendi el yazısı ile yazılmış eserlerinin yanı sıra, burada ilk kez yayınlanan çok sayıda belge ve görsel kaynak da barındırıyor.

  • Künye: Bilen Işıktaş – Peygamber’in Dâhi Torunu Şerif Muhiddin Targan: Modernleşme, Bireyselleşme, Virtüozite, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, biyografi, 576 sayfa, 2018

İrfan Yılmaz – Yitik Hazinenin Kâşifi: Fuat Sezgin (2009)

İrfan Yılmaz ‘Yitik Hazinenin Kaşifi’ isimli elimizdeki çalışmasında, İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi araştırmacısı Fuat Sezgin’in kapsamlı bir biyografisi ile yaptığı bilimsel çalışmalarını anlatıyor.

Sezgin, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ndeyken, 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra bu görevine son verilir.

Akademik kariyerini daha sonra Almanya’da sürdüren Sezgin, burada yaptığı bilimsel çalışmalarıyla, birçok ödül kazandı.

Sezgin’in aynı zamanda, beş ciltlik Wissenschaft und Technik im Islam (İslam’da Bilim ve Teknoloji) isimli bir çalışması da bulunuyor.

  • Künye: İrfan Yılmaz – Yitik Hazinenin Kâşifi: Fuat Sezgin, Hazine Yayınları, biyografi, 192 sayfa

Kolektif – Kürt Tarihi ve Siyasetinden Portreler (2018)

İdris-i Bitlisi’den Şeyh Ubeydullah’a, Barzanilerden Cemilpaşazadelere, Abdullah Cevdet’ten Şerif Paşa’ya, Ziya Gökalp’ten Koçgirili Alişer Efendi’ye, Sait Kırmızıtoprak’tan Abdurrahman Qasımlo’ya, Celal Talabani’den Abdullah Öcalan’a ve Gültan Kışanak’tan Selahattin Demirtaş’a, Kürt tarihi ve siyasetinde iz bırakmış pek çok isim, bu kapsamlı derlemenin konusu.

Tarihçi Hamit Bozarslan’ın yetkin önsözüyle açılan kitap, her şeyden önce okurun, bir makro-kimlik oluşturan ama oldukça heterojen bir nitelik arz eden “Kürtlük” olgusunu kavramasını mümkün kılıyor.

Kitapta yer alan yazılar bunun yanı sıra, “Kürtlük” olgusu ele alınmadan Türkiye’de Batıcılığın, İslâmcılığın, solun, hatta Türk milliyetçiliğinin tarihinin yazılabilmesinin imkânsız olduğunu da gösteriyor.

Bu gözlem, kuşkusuz İran, Irak ve Suriye için de geçerli.

Netice itibariyle bu kitap, Kürtlerin entelektüel ve siyasi tarihlerini daha yakından izlemek için çok iyi bir fırsat.

Kitapta, sırasıyla hayatları ve çalışmaları ele alınan Kürt şahsiyetler şöyle:

İdris-i Bitlisi, Bedirhaniler, Barzaniler, Şeyh Ubeydullah, Cemilpaşazadeler, Abdullah Cevdet, Şerif Paşa, Ziya Gökalp, Seyit Rıza, Baytar Nuri, Koçgirili Alişer Efendi, Said Nursi, Cegerxwîn, Sait Kırmızıtoprak (Dr. Şivan), Mehmet Emin Bozarslan, Kemal Burkay, Abdurrahman Qasımlo, Celal Talabani, Abdullah Öcalan, Ahmet Türk, Selahattin Demirtaş, Feqiyê Teyran, Gültan Kışanak, Tarık Ziya Ekinci, Mehmed Uzun, Ehmedê Xanî ve Musa Anter.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle:

Hamit Bozarslan, İsa Doğan, Vural Genç, Mesut Yeğen, Alişan Akpınar, Ercan Çağlayan, Ayhan Işık, Metin Atmaca, Fuat Dündar, Clemence Scalbert-Yücel, Mehmet Yıldırım, Erdal Gezik, Dilek Kızıldağ Soileau, Mücahit Bilici, Metin Yüksel, Tuncay Şur, Burcu Ballıktaş Bingöllü, Servet Gün, Hamit Bozarslan, Burak Bilgehan Özpek, Çetin Gürer, Kıvanç Köseoğlu, İmra Gürtaş, Mesûd Serfıraz, Fatma Sönmez, Murat Cem Demir, Şeyhmus Diken, Ayhan Tek ve Tahir Baykuşak.

  • Künye: Kolektif – Kürt Tarihi ve Siyasetinden Portreler, derleyen: Yalçın Çakmak ve Tuncay Şur, İletişim Yayınları, siyaset, 447 sayfa, 2018

Mustafa Okan Baba – Bayburtlu Zihni (2009)

Mustafa Okan Baba bu biyografi çalışmasında, on dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında yaşamış en önemli halk şairlerinden, dönemin en sivri dilli edebiyatçılarından Bayburtlu Zihni’nin hayatını, sanatını ve etkisini anlatıyor.

Hem halk edebiyatı hem de divan edebiyatından eserler veren Bayburtlu Zihni, sivri dili yüzünden sürekli sürgün ve görev değişikliklerine uğradı.

Kitap, tüm baskılara rağmen muhalifliğinden taviz vermeyen bu edebiyatçıyı, Gülay Batur’un güzel çizimleri eşliğinde okura sunuyor.

Kitapta ayrıca, Zihni’nin ‘Sergüzeştame’ adlı eserinin Osmanlıca tam metni de yer alıyor.

  • Künye: Mustafa Okan Baba – Bayburtlu Zihni, Heyamola Yayınları, biyografi, 280 sayfa

Allen W. Wood – Kant (2009)

Allen W. Wood, Kant’ı henüz tanımayan okurları hedeflediği eserinde, düşünürün felsefi görüşlerini enine boyuna inceliyor.

Filozofa dair konunun uzmanlarını ilgilendiren tartışmalar ve dipnotları asgari düzeyde tutan Wood’un çalışması, Kant düşüncesinin çeşitli yönlerini anlatmak veya nakletmekle kalmayıp, hem tek tek alanlardaki sorunları öne çıkarması, bu sorunlarla ilgili çözümler önermesi hem de çeşitli yönlerin ortak zeminine ilişkin getirdiği öneriler açısından dikkat çekiyor.

Wood, Kant’ın hayatı ve eserleri, teorik felsefesi, tarih, ahlak, beğeni, siyaset ve din felsefelerini ele alıyor.

  • Künye: Allen W. Wood – Kant, çeviren: Aliye Kovanlıkaya, Dost Kitabevi, felsefe, 239 sayfa

 

William L. Cleveland – Bir Arap Milliyetçisi Yaratmak (2018)

Satı Bey, Osmanlı İmparatorluğu’nun en parlak pedagoglarından biriydi ve Osmanlı’nın din ve ırk esaslarına göre yönetilmemesi gerektiğini savunurdu.

Fakat Satı Bey, 1919 yılında İstanbul’u terk edip Suriye’ye gitme kararı alır.

Bundan sonrası, Satı Bey’in, Arap milliyetçiliğinin öncü teorisyenlerinden Satı el-Husri’ye dönüşme sürecidir.

Peki, ne oldu da Osmanlıcılık siyasetinin bu önde gelen savunucusu böylesi radikal bir şekilde dönüştü?

İşte William Cleveland’ın bu güzel çalışması, söz konusu dönüşümün nitelikli bir fotoğrafını çekmesiyle dikkat çekiyor.

Yazar, Satı Bey’in Osmanlıcılık siyasetinden vazgeçmesinin arkasındaki dinamikleri, ardından din, mezhep, bölgecilik farklı üzerinden yükselmeyen laik bir Arap milliyetçiliğinin imkânları üzerine düşünmesinin altındaki etkenleri açıklığa kavuşturuyor.

Kitap, Satı Bey’in hikâyesinin ardındaki ayrıntıları aydınlatmakla kalmıyor, aynı zamanda okurunu, yaşadığımız coğrafyanın kendine has yönleri üzerine düşünmeye davet ediyor.

  • Künye: William L. Cleveland – Bir Arap Milliyetçisi Yaratmak: Osmanlıcılıktan Arap Milliyetçiliğine Satı el-Husri, çeviren: Burak Demiryakan, Edebi Şeyler Yayınları, siyaset, 248 sayfa, 2018

Emrah Cilasun – ‘Bediüzzaman’ Efsanesi ve Said Nursî Gerçeği (2015)

Rusya, Fransa ve İngiltere’de bulunan arşiv belgeleri ışığında Said Nursî’nin hayatı ve çalışmalarının derinlikli bir analizi.

Emrah Cilasun’un çalışmasını özgün kılan hususlardan biri de, Said Nursî’yi ilk kez Marksist bir bakış açısıyla incelemesi.

Cilasun, Jön Türk hareketi, 31 Mart olayları, 1. ve 2. Dünya Savaşları, Cumhuriyet’in ilanı, Demokrat Parti’nin kuruluşu gibi Türkiye tarihine yeniden yön vermiş pek çok olayın, Nursî’nin doksan yıllık hayatındaki rolünü aydınlatıyor.

  • Künye: Emrah Cilasun – ‘Bediüzzaman’ Efsanesi ve Said Nursî Gerçeği, Patika Kitap

Sezer Şimşek – Ebul’ulâ Mardin (2015)

Cumhuriyet döneminde de yaşamış bilim insanı, fakîh ve muteber bir son dönem Osmanlı âlimi olan Ebul’ulâ Mardin’in Türk toplum düşüncesindeki yerini ortaya koyan arşivlik bir eser.

1881-1957 yılları arasında yaşamış Mardin’in ailesi ve öğrenim hayatı, Meclis-i Mebusan üyeliği, Türk Medeni Kanunu’na getirdiği katkılar ve üniversite hocalığı dönemi, Sezer Şimşek’in bu özenli çalışmasında ele alınan kimi konular.

  • Künye: Sezer Şimşek – Ebul’ulâ Mardin, Kitap Yayınevi, biyografi, 179 sayfa, 2018