İnceleme – Sayfa 64

Orhan Berent ve Murat Koraltürk (der.) – İskeleye Yanaşan… (2013)

İSKELEYE YANAŞAN…, derleyen: Orhan Berent ve Murat Koraltürk, İletişim Yayınları, inceleme, 407 sayfa

‘İskeleye Yanaşan…’, siyasetten müziğe kadar ortak noktası deniz ve gemi konulu yazıların bir araya getirilmesiyle oluşmuş. Birçok yazarın katkıda bulunduğu ve denizler, gemiler ve denizciler konularını farklı açılardan ele alan kitapta, gemi modelleri, memleket müziğinde gemi, Türk sinemasının deniz yolculukları, ada vapurlarında yolculuk, İstanbul vapurları, Türkiye’de denizcilik, posta gemileri, mavi yolculuk kültürü, denizcilik sözlükleri, kabotaj meselesi, edebiyatta deniz tasvirleri, gemi yapımı ve deniz ulaştırma tarihimizin en büyük felaketlerinden olan Üsküdar faciası gibi ilgi çekici konular yer alıyor.

Mehmet Kanar – Çağdaş İran Edebiyatının Doğuşu ve Gelişmesi (2013)

ÇAĞDAŞ İRAN EDEBİYATININ DOĞUŞU VE GELİŞMESİ, Mehmet Kanar, Say Yayıncılık, inceleme, 288 sayfa

Mehmet Kanar ‘Çağdaş İran Edebiyatının Doğuşu ve Gelişmesi’nde, çağdaş İran edebiyatının doğuşu ve Pehlevi hanedanı döneminin başladığı 1925 yılına kadarki gelişmeleri ele alıyor, bu yıldan günümüze kadarki İran edebiyatının bir panoramasını veriyor. Modern İran edebiyatını sosyal gelişmeye paralel bir şekilde ele almasıyla dikkat çeken inceleme, Farsça nesrin 19. ve 20. yüzyılın ilk çeyreğinde uğradığı değişiklikleri; İran edebiyatında yeni bir tür olan roman, hikâye, çocuk edebiyatı ve tiyatro türlerinin ilk büyük temsilcilerini; klasik Fars şiirinde yeni şekil, konu ve mazmun arayışına girmiş şairleri ele alıyor.

Kaan Göktaş – Oldu da Bitti Maşallah (2013)

OLDU DA BİTTİ MAŞALLAH, Kaan Göktaş, Ozan Yayıncılık, inceleme, 160 sayfa

Kaan Göktaş, ilgi çekici çalışması ‘Oldu da Bitti Maşallah’ta, çocuklar açısından kimi zaman fazlasıyla travmatik olabilen, Türkiye’de tabu konulardan sünneti tarih, din, etik ve çocuk hakları gibi farklı yönlerle irdeliyor. Semavi ve semavi olmayan dinlerde sünnetin tarihçesiyle çalışmasına başlayan yazar, devamında da, Yahudilik, Hıristiyanlık ve Müslümanlık dinleri ve kültürlerinde sünnetin yerini; sünnetin Müslümanlığa ithal edilişini; Müslüman olmak için sünnet olmanın şart olup olmadığını; insan hakları, etik ve bilhassa tıp etiği bağlamında sünnet olgusu ve İslam kültüründe kadın sünneti gibi konuları tartışıyor.

Kadir Yıldırım – Osmanlı’da İşçiler (2013)

OSMANLI’DA İŞÇİLER, Kadir Yıldırım, İletişim Yayınları, inceleme, 387 sayfa

Kadir Yıldırım elimizdeki nitelikli çalışmasında, 1870-1922 arası dönemde Osmanlı’da işçileri çalışma hayatı, örgütler ve grevler bağlamında inceliyor. Osmanlı’da ücretli işçiliğin yaygınlaşması; Osmanlı işgücünün dini, etnik ve cinsiyet temelli yapısı; Osmanlı’da işçi örgütlenmesi; sosyalist hareketin işçi örgütlenmesine etkileri; grevlerin tarihi gelişimi ve Osmanlı’da çalışma hayatına yönelik yasal düzenlemeler, kitapta yer alan kimi ilgi çekici konular.

Mustafa Kemal Coşkun – Sınıf, Kültür ve Bilinç (2013)

SINIF, KÜLTÜR VE BİLİNÇ, Mustafa Kemal Coşkun, Dipnot Kitabevi, inceleme, 250 sayfa

Mustafa Kemal Coşkun ilgi çekici incelemesi ‘Sınıf, Kültür ve Bilinç’te, Türkiye’de işçi sınıfı kültürüne, işçilerin sınıf bilincine ve gündelik hayatlarına odaklanıyor. Bu bağlamda Zonguldak maden işçileri ile Bursa tekstil işçileriyle ilgilenen Coşkun, Türkiye’nin sosyo-ekonomik yapısını; kentleşme ve sınıf ilişkilerini; maden ve tekstil sektörlerinde ücretli emeği, işçilerin gelir ve eğitim düzeylerini; işçilerin ev ve boş zaman etkinliklerini; sınıf kültürünün dizgelerini; sınıf bilincinin örgütlenme boyutunu ve kadın işçiler konularını ele alarak, Türkiye işçi sınıfı kültürünü detaylı bir bakışla irdeliyor.

Mircea Eliade – Yoga (2013)

YOGA, Mircea Eliade, çeviren: Ali Berktay, Kabalcı Yayınevi, inceleme, 578 sayfa

Ünlü din tarihçisi Mircea Eliade ‘Yoga’da, yoga tekniğinin belirli biçimleri, kuramları, uygulamaları ve tarihini kapsamlı bir bakışla anlatıyor. Yoga öğretileri, yogada özerkleşme teknikleri, yoga ve Brahmancılık, Budizm’de yoga teknikleri, yoga ve tektanrıcılık, yoga ve simya, yoga ve yerli Hindistan, yoga tekniklerinin yayılımı sonucunda Hindistan ile dünya arasındaki kültürel temaslar gibi konuları ele alan Eliade, aynı zamanda Yoga öğretileri ile ilgili Sanskrit ve Pali dilindeki çok sayıda metni de kitabına dahil ediyor. Konuyla ilgili güncel tartışmaları da barındıran kitap, yoga için önemli bir kaynak eser.

Predrag Matvejević – Ekmeğimiz (2013)

EKMEĞİMİZ, Predrag Matvejević, çeviren: Meryem Mine Çilingiroğlu, Yapı Kredi Yayınları, inceleme, 177 sayfa

Slav dili ve edebiyatı profesörü Predrag Matvejević ‘Ekmeğimiz’de, ekmeğe yönelik tutkulu sayfalar sunuyor. Yazar, buğdayın Asya’dan dünyanın tarlalarına doğru olan gezintisini, ekmek üretimiyle ilgili nesilden nesile aktarılmış uzun süreçli ayrımları ve uzmanlaşmayı anlatıyor. “Her beş duyumuz da, her biri kendine göre, ekmekle ilişkilidir.” diyen Matvejević, ekmeğin dünyadaki hangi değişimler sayesinde adeta insan kaderinin bir parçası haline geldiğini; farklı kültürlerde ekmeğin yapılışını; ekmeğin inançlardaki yerini; ekmeğe dair imge ve görüntüleri ve kültürün, şiirin, edebiyatın, dinin ekmeğe yaklaşımını ele alıyor.

Roland Boer – Cennetin Eleştirisi (2013)

Roland Boer, tartışma yaratacak çalışması ‘Cennetin Eleştirisi’nde, 20. ve 21. yüzyılların sekiz önemli Marksist düşünürünün çalışmaları yoluyla Marksizm ve teoloji ilişkisini eleştirel bir bakışla sorguluyor.

Ernst Bloch, Walter Benjamin, Louis Althusser, Henri Lefebvre, Antonio Gramsci, Terry Eagleton, Slavoj Žižek ve Theodor Adorno’nun teolojinin cazibesine kapıldıklarını ve bunlardan büyük bir kısmının da Hıristiyanlıkla ve kiliseyle kişisel bağlantıları olduğunu belirten Boer, bu isimlerin düşünceleri üzerinde teolojinin ne gibi etkileri olduğunu, ayrıca onların düşüncelerinin teoloji ışığında nasıl yeniden değerlendirilebileceğini irdeliyor.

Künye: Roland Boer – Cennetin Eleştirisi: Marksizm ve Teoloji, çeviren: Melih Pekdemir, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 560 sayfa, 2013

Erdal Gezik – Alevi Kürtler (2012)

ALEVİ KÜRTLER, Erdal Gezik, İletişim Yayınları, inceleme, 245 sayfa

Erdal Gezik elimizdeki çalışmasında, Kürt Alevilerinin tarihine yöntem ve içerik olarak önemli bir katkıda bulunuyor. Alevi-Kürt araştırmalarını geniş bir çerçeveden yorumlayarak kitabına başlayan Gezik, devamında da, Şeyh Said isyanı gölgesinde yol alan Alevi-Sünni ilişkilerini, Dersim Katliamı’nın kolektif hafıza ve tarih yazımı üzerindeki etkisini, Dersimli seyitleri ve onların aşiretçi taliplerini, Alevi Kürtler’in iktidarla ilişkilerindeki farklılıkları ve etnik farklılıkların Alevi Kürtlerin dünyasına sirayet ediş biçimlerini analiz ediyor. Kitabın ek bölümünde de, bölgedeki aşiretlerin bir listesi veriliyor.

Pierre Vidal-Naquet – Homeros’un Dünyası (2012)

Ünlü Fransız tarihçi ve Yunan dili, edebiyatı uzmanı Pierre Vidal-Naquet, birikimlerinden süzülen elimizdeki çalışmasında, Batı edebiyatının kurucu metinleri olarak kabul edilen Homeros’un ‘İlyada’ ve ‘Odysseia’ destanlarını inceliyor.

Bu iki destanın kişisel olarak kendisine verdiği hazzı okurlarıyla paylaşan Vidal-Naquet, destanlardan bazı parçalar da naklederek, ‘İlyada’ ve ‘Odysseia’yı hem zamanda hem de mekânda kendi bağlamları içine yerleştiriyor.

Keyifli üslubuyla dikkat çeken çalışma, destanlara yansıyan dünyanın şifrelerini çözerken, Odysseus’un hangi düşsel veya imgesel dünyada yolculuk yaptığını da araştırıyor.

Künye: Pierre Vidal-Naquet – Homeros’un Dünyası, çeviren: Devrim Çetinkasap, İş Kültür Yayınları, inceleme, 138 sayfa, 2024