Kadın – Sayfa 29

Christine B. Whelan – Akıllı Erkekler, Akıllı Kadınlarla Evlenir (2007)

AKILLI ERKEKLER, AKILLI KADINLARLA EVLENİR, Christine B. Whelan, çeviren: Seynan Levent, Doğan Kitap, psikoloji, 206 sayfa

Erkeklerin akıllı kadınlardan korktuğu, evlenmek için hep kendilerinden daha düşük zekâya sahip kadınları tercih ettikleri gibi bir efsane, bir önyargı var. Christine B. Whelan da, çalışmasında, bu yaklaşımın gerçek dışı olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Whelan’ın çalışması, Amerika’da flört ve evlilik eğilimlerindeki değişimi konu alan altı yıllık akademik bir araştırmanın ürünü. Bu araştırmada, daha çok, Amerika’da iş dünyasında başarılı olmuş kadınların yer aldığını belirtmekte fayda var. Kitap, bu dünyada başarılı olmuş iş kadınlarının kişisel hikâyelerine yer veriyor. Hikâyelerden görünense, erkeklerin bu güçlü ve zeki kadınları, uysal kadınlara tercih ettiğidir.

A. Muhibbe Darga – Anadolu’da Kadın (2013)

ANADOLU’DA KADIN, A. Muhibbe Darga, yayına hazırlayan: Emine Çaykara, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 360 sayfa

Hititolog ve dilbilimci A. Muhibbe Darga, ‘Eski Anadolu’da Kadın’ isimli çalışmasının genişletilmiş baskısı olan elimizdeki kitabında, eski Anadolu toplumunda kadının yerini geniş bir zaman diliminde araştırıyor. Darga çalışmasında, tarihte ana tanrıça kavramı, ilk Tunç Çağ’ında kadın, Anadolu tarihinde kadının iş hayatındaki yeri, kadın giysileri, takı kültürü, Hitit çağındaki kraliçeler, tarihteki güçlü kadınlar ve kült törenlerinde görevli kadınlar gibi ilgi çekici konuları ele alıyor. Kitapta Hitit medeniyetinin yanı sıra, Urartu, Frigler, Lidya, Yunan/Hellen, Roma ve Bizans gibi uygarlıklarda kadın konusu da işleniyor.

Muazzez Pervan (der.) – İlerici Kadınlar Derneği (2013)

İLERİCİ KADINLAR DERNEĞİ, derleyen: Muazzez Pervan, Tarih Vakfı Yayınları, arşiv, 545 sayfa

1980 darbesiyle kapatılan İlerici Kadınlar Derneği (İKD), Türkiye kadın hareketi tarihinde Türk Kadınlar Birliği’nden sonra ikinci büyük kadın örgütü olarak kabul ediliyor. Bu çalışma da, derneğin, Tarih Vakfı’nın elindeki belgelerinin tıpkıbasımından oluşuyor. Belgeleri zor koşullarda uzun yıllar koruyan ve vakfa bağışlayan Ayşe Erzan ile Gönül Dinçer ve Zülal Kılıç’ın, kitabın oluşumunda önemli katkıları var. Çalışma, İKD’nin kuruluş ve hedeflerini, merkez genel kurullarını, şube genel kurullarını, bölge sekreterliklerini, eğitim programını, yapmış oldukları kampanyaları ve kutlamaları sunan belgelere yer veriyor.

Neriman Ağaoğlu ve Zerrin Saral – Edebiyatımızda Kadın Yazarlar Sözlüğü (2013)

EDEBİYATIMIZDA KADIN YAZARLAR SÖZLÜĞÜ, Neriman Ağaoğlu ve Zerrin Saral, Phoenix Yayınları, sözlük, 511 sayfa

Tanzimat’tan bugüne edebiyat alanında yazarak var olan kadınlara yer veren ‘Edebiyatımızda Kadın Yazarlar Sözlüğü’, her alanda olduğu gibi edebiyatta da varlıkları görmezden gelinen kadın yazarları görünür kılma çabasıyla önemli. Sözlükte yer verilen yazarların kısa hayat hikâyeleri veriliyor ve eserleri ile kendisine dair bilgilere ulaşılabilen kimi kaynaklar sunuluyor. Barındırdığı isimlerin edebi niteliklerini ve edebiyatta devamlılıklarını merkeze almaktan ziyade, kendisini yazarak ifade eden kadınları tarihsel süreçleri içinde açığa çıkarmayı amaçlayan sözlük, kadın edebiyatı alanında iyi bir başvuru kaynağı.

Cem Keçe ve Yasemin Yıldız – Mühürlü Beden (2012)

MÜHÜRLÜ BEDEN, Cem Keçe ve Yasemin Yıldız, Pusula Yayınevi, kadın, 242 sayfa

Psikoterapist Cem Keçe ve jinekolog Yasemin Yıldız’ın ortak çalışması ‘Mühürlü Beden’, “vajinismus” olarak tanımlanan, kadınlarda cinsel ilişkiye girememe sorununu değerlendiriyor ve buna dair çözüm önerileri sunuyor. Kitapta, vajinismusun nedenleri, belirtileri, vajinismusun erkekler üzerindeki etkileri, vajinismusun görülme sıklığı, tipleri ve sınıflandırılması gibi temel konular açıklandığı gibi, kadın genital bölge anatomisi, cinsellik ve cinsel işlevler, vajinismusla ilgili kuramsal açıklamalar, vajinismusla baş etme yolları, cinsel terapiste başvurma ve on adımda vajinismusun nasıl tedavi edilebileceği gibi bilgiler de sunuluyor.

Belkıs Kümbetoğlu, İnci User ve Aylin Akpınar – Kayıp İşçi Kadınlar (2012)

KAYIP İŞÇİ KADINLAR, Belkıs Kümbetoğlu, İnci User ve Aylin Akpınar, Bağlam Yayınları, sosyoloji, 323 sayfa

2008-2010 arasında İstanbul, Kocaeli, Bursa, Adapazarı ve Düzce’de gerçekleştirilmiş bir alan araştırmasına dayanan ‘Kayıp İşçi Kadınlar’, tekstil, gıda ve hizmet üretiminde kayıtdışı çalışan kadınların deneyim ve sorunlarını araştırıyor. Çalışma, kayıtdışı çalışan kadınların deneyimlerini işlerin bulunuşu, iş saatleri, belirsiz iş tanımı, çalışma saatleri ve sigortaya ilişkin işveren tutumu gibi farklı yönlerden ele alıyor. Göç eden kadınların çalışma şartlarını, küçük yaşta çalıştırılmayı ve kayıtdışı çalışmanın kadınların sağlığı üzerindeki etkilerini de irdeleyen çalışma, bu alanda önemli bir boşluğu dolduruyor.

Saniye Dedeoğlu ve Adem Yavuz Elveren (der.) – Türkiye’de Refah Devleti ve Kadın (2012)

TÜRKİYE’DE REFAH DEVLETİ VE KADIN, derleyen: Saniye Dedeoğlu ve Adem Yavuz Elveren, İletişim Yayınları, kadın, 364 sayfa

Birçok ismin emek verdiği ‘Türkiye’de Refah Devleti ve Kadın’, sosyal politika ve cinsiyet ilişkisini farklı yönleriyle irdelemeyi amaçlıyor. Kitabın özgünlüğü, refah devleti, liberal piyasa ve ataerkil ailenin merkezine toplumsal cinsiyeti yerleştirmesi. Kitapta, Türkiye’de sosyal politika çalışmalarının toplumsal cinsiyet bakış açısıyla gelişimi, Türkiye’de kadın hareketinin temelleri ve sınırları, gelir dağılımının ve yoksulluğun toplumsal cinsiyet boyutları, ücretli ve karşılıksız emeğin analizi, Türkiye’de kadın istihdamındaki verili sorunlar ve kadınların sendikacılık deneyimi gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Joan Wallach Scott – Örtünmenin Siyaseti (2012)

Joan Wallach Scott elimizdeki çalışmasında, Fransa’daki başörtüsü yasağından hareketle, Avrupa’nın İslam’la yaşadığı krizi tartışıyor.

Avrupa’da başörtüsü konusundaki tartışmanın, gelenek ve modernite arasında yaşanmadığını belirten Scott, bunun, beyaz Yahudi-Hıristiyan Avrupalıların, ülkelerinde yaşayan ve çoğunun ana-babaları, dedeleri ve nineleri eski sömürgelerden gelmiş olan bir kısım vatandaşa karşı beslediği önyargıları gözler önüne seren bir tartışma olduğunu savunuyor.

Yani Scott’a göre, İslami başörtüsünü yasaklayan kanunlar, temel olarak postkolonyal suçluluk ve korkudan, ırkçılık ve milliyetçilikten besleniyor.

Künye: Joan Wallach Scott – Örtünmenin Siyaseti, çeviren: Merve Tabur, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 205 sayfa

Hüseyin Aykol – Aykırı Kadınlar (2012)

AYKIRI KADINLAR, Hüseyin Aykol, İmge Kitabevi, kadın, 231 sayfa

Türkiye’de hız kazanan kadına yönelik şiddet, geleceğe dair iyimserliğimize büyük darbe vuruyor. Bu dönemde yükselişe geçen muhafazakârlığın, bir özne olarak yer almaya çalışan kadını, toplumsal ve siyasal alandan yalıtmaya, silmeye çalışması bunun önemli nedenlerinden. Hüseyin Aykol, bu konudaki ümitsizliğimizi bir nebze de olsa kırabilecek ‘Aykırı Kadınlar’da, Osmanlı’dan günümüze devrimci bir dizi kadının portresini karşımıza çıkarıyor. Kitap, aslında toplumsal mücadelenin kadınlarla dolu olduğunu, ama “erkek tarihin” onları ya görmezden geldiği ya da kısa ve önemsiz bir biçimde naklettiği gerçeğini yeniden hatırlatıyor.

Ayşe Önal – Namus Cinayetleri (2012)

NAMUS CİNAYETLERİ, Ayşe Önal, İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları, kadın, 158 sayfa

Ayşe Önal ‘Namus Cinayetleri’yle, Türkiye’de kadına yönelik şiddeti konu edinen çalışmalara önemli bir katkıda bulunuyor. Kitabın özgünlüğü, kadına yönelik şiddeti, mağdurların gözüyle değil, birebir faillerin anlatımıyla izlemesi. Cezaevlerinde “namus cinayeti” hükümlüleriyle uzun görüşmeler yapan Önal, okurun tahammülünü ve sinirlerini zorlayan dokuz erkeğin anlatımına yer veriyor. Bu öyküler, annesinin, kardeşinin ya da eşinin gözlerinin içine bakarak “seni öldüreceğim” diyen bir erkeğin ruh dünyasını ve daha da önemlisi bu beyanlar aracılığıyla, ülkedeki kadına dair genel algıyı yansıtmasıyla dikkat çekiyor.