Etiket: Aristoteles

Aristoteles – Kategoriler (2019)

‘Kategoriler’, Aristoteles’in külliyatının temel eserlerinden biri.

Filozofun ‘Organon’ eserinin başına yerleştirilmiş ‘Kategoriler’, kısa olmakla birlikte, varlık, nitelik, nicelik, göreli ilişki, karşıtlık, hareket gibi hem Aristoteles terminolojisi içinde önemli yer tutan hem de genel olarak felsefecilerin uzun zamandır üzerinde düşünegeldikleri konuları tartışıyor.

Felsefe tarihinde önemli yeri olan, tarihlendirme olarak Aristoteles’in ilk eseri olduğu düşünülen kitap, Yunan felsefesini özellikle de Aristoteles felsefesini anlamak açısından vazgeçilmez bir kaynak.

Kitaptan iki alıntı:

“Bilinir olan olmadığında bilgi de yoktur.”

“Hareketin altı türü var: Oluş, bozuluş, büyüme, küçülme, başkalaşma ve yer değiştirme.”

  • Künye: Aristoteles – Kategoriler, çeviren: Y. Gurur Sev, Pinhan Yayıncılık, felsefe, 88 sayfa, 2019

Margaret Doody – Dedektif Aristoteles (2015)

Büyük İskender’in Perslerle amansız bir savaşa tutuştuğu MÖ 332’de, Atina’nın önde gelen şahsiyetlerinden biri cinayete kurban gider.

Genç Philemon ise, bu tuhaf cinayeti işlemekle suçlanır.

Oysa Philemon masumdur ve bunu ortaya çıkaracak kişi de, bir dedektif gibi iz sürecek olan filozof Aristoteles’tir.

  • Künye: Margaret Doody – Dedektif Aristoteles, çeviren: Dost Körpe, Alfa Yayınları, roman, 395 sayfa, 2015

Melda Yaman ve Özgür Öztürk – Metaların Kerameti (2019)

Melda Yaman ve Özgür Öztürk bu şahane çalışmalarında metaların kendinden menkul görünen kerametinin peşine düşüyor.

Marx’ın ‘Kapital’de geliştirdiği analizi temel izlek edinen yazarlar, bununla da yetinmeyerek metaya ve meta mübadelesine ilişkin, Marx’ı önceleyen Adam Smith ile David Ricardo gibi politik iktisatçıların analizlerine, daha da ileriye uzanarak antik felsefeye giderek politik iktisadın da öncülü kabul edilen Aristoteles’e kulak veriyor.

Yaman ve Öztürk, Marx’ın teorisini incelemeden önce antropolojiden Aristoteles’e, Aristoteles’ten politik iktisada çeşitli analizlerin genel hatlarıyla üstünden geçiyor.

Kitapta,

  • Metanın, meta mübadelesinin ve değerin arkaik kökenleri,
  • Marx’tan 2 bin 200 yıl önce meta mübadelesine ilk kez sistematik biçimde değinen Aristoteles’in katkıları,
  • Marx’ın teorisini hem ondan beslenerek hem de onu eleştirerek inşa ettiği politik iktisat, özellikle de Adam Smith ile David Ricardo’nun teorileri,
  • Marx’ın ‘Kapital’deki, metadan başlayıp değere ve soyut emeğe uzanan analizi,
  • Tarihte, antropolojide ve ilk toplumlarda meta,
  • Politik iktisatta meta ve değer,
  • Meta olarak para,
  • Metaların fetiş karakteri,
  • Ve meta olarak emek gücü gibi birçok ilgi çekici konu tartışılıyor.

Çalışmanın, metaya ve değere ilişkin yeni düşüncelere, yeni sorulara vesile olacağını, daha ileri analizlere kapı aralayacağını söylemeliyiz.

Öğretim üyeleri iken KHK ile üniversitelerindeki işlerinden atılan Melda Yaman ve Özgür Öztürk, bu süreçten sonra da üretmeye devam eden değerli hocalarımızdan.

Bunun güncel örneği olan elimizdeki kitapları da, Ankara Dayanışma Akademisi’nde verdikleri derslerin ürünü.

  • Künye: Melda Yaman ve Özgür Öztürk – Metaların Kerameti, İletişim Yayınları, iktisat, 230 sayfa, 2018

Francis Macdonald Cornford – Sokrates Öncesi ve Sonrası (2015)

Sokrates’in Eski Yunan ve tüm Avrupa uygarlığı içindeki emsalsiz yerinin nedenlerini büyük bir açıklıkla ortaya koyan bir kitap.

Sokrates’ten önce İyonya’daki bilim çalışmaları, Sokrates, Aristoteles ve Platon’un felsefi sistemleri, geniş bir alanda hareket eden kitabın ilgi çekici konularından bazıları.

  • Künye: Francis Macdonald Cornford – Sokrates Öncesi ve Sonrası, çeviren: Celal Şengör ve Senem Onan, İş Kültür Yayınları

Sadık Usta – İlkçağ Ütopyaları (2015)

Devlet teorisinin ilk nüvelerini sunan, felsefe ve siyaset tarihine yön vermiş ilkçağ ütopyaları, bu ciltte bir araya getiriliyor.

Hesiodos, Aristophanes, Hippodamos, Phaleas, Platon, Aristoteles, Lukianos ve Jambulos tarafından yazılmış, her biri mutluluk vaat eden yeni bir toplum ve devlet anlayışını tasavvur eden ufuk açıcı metinler.

  • Künye: Sadık Usta – İlkçağ Ütopyaları, Kaynak Yayınları

Ahmet Soysal – Üç Temellendirme: Aristoteles, Descartes, Kant (2017)

Ahmet Soysal’ın ilgi çekici çalışması ‘Üç Temellendirme’, Batı felsefesinin üç kurucu ismi olan Aristoteles, Descartes ve Kant’ın rolünü kapsamlı bir bakışla açıklığa kavuşturuyor.

Kitap, bu üç önemli ismin etkilerini çok yönlü bir bakışla ele alırken, aynı zamanda hem Batı felsefesi tarihi konusunda toparlayıcı bir görüş ortaya koyuyor hem de Batılı insanın felsefi olarak düşünme olgusunun tarihsel dönüm noktalarını saptıyor.

Aristoteles, Descartes ve Kant’ın kendi sistemlerini kurmalarının yanı sıra, Batı felsefesinin gelişiminde hangi önemli aşamayı, Soysal’ın deyimiyle “an”ı temsil ettiklerini merak eden tüm okurlara önerilir.

  • Künye: Ahmet Soysal – Üç Temellendirme: Aristoteles, Descartes, Kant, MonoKL Yayınları, felsefe, 124 sayfa, 2017

Arthur Schopenhauer – Felsefe Tarihinden Kesitler (2014)

Arthur Schopenhauer’dan ebadı küçük, ama meziyetleri büyük bir felsefe tarihi.

Pre-skolastik felsefeden başlayarak Sokrates, Platon, Aristoteles, Stoacılar, Francis Bacon, Kant ve daha nice düşünür ve ekol tarafından ortaya konmuş fikirler aktarılıyor ve bunlar derinlemesine analiz edilip tartışılıyor.

  • Künye: Arthur Schopenhauer – Felsefe Tarihinden Kesitler, çeviren: Ahmet Aydoğan, Say Yayınları

Selahaddin Halilov – Doğu’dan Batı’ya Felsefe Köprüsü (2008)

Selahaddin Halilov, ‘Doğu’dan Batı’ya Felsefe Köprüsü’nde, Doğu ve Batı’nın düşünce şekilleri ve farklı felsefi öğretilerini karşılaştırmalı olarak inceliyor.

Kitapta ilk olarak, Ortaçağda İslam felsefesine büyük etkide bulunmuş Platon ve Aristo felsefelerine odaklanılıyor.

Halilov, bu iki düşünürden Aristo’yu Batılı, Platonu ise Doğulu bir filozof olarak tanımlıyor.

Yazara göre Aristo, Batı felsefi ve bilimsel düşüncesinin temsilcisi; Platon da idealar düşüncesi nedeniyle, Hint-Çin dini ve felsefi öğretilerinin bir temsilcisidir.

Batı felsefesinin İslam dinine yaklaşımı ise, kitaptaki ilgi çeken konulardan bir diğeri.

  • Künye: Selahaddin Halilov – Doğu’dan Batı’ya Felsefe Köprüsü, aktaran: Abdülkerim Üregen ve Ebulfez Süleymanov, Ötüken Yayınları, felsefe, 415 sayfa

Michel Crubellier ve Pierre Pellegrin – Aristoteles: Filozof ve Bilme Meselesi (2017)

Aristoteles felsefeyi neden bu denli etkiledi?

Bunun sebebi yetişme biçimi miydi?

Kendine has düşünme sistemi miydi?

İkisi de Eski Yunan felsefesi uzmanı olan Michel Crubellier ile Pierre Pellegrin imzalı elimizdeki kitap da, Aristoteles’in dünyasına ve felsefesine daha yakından bakıyor.

Aristoteles’in hayatının dönüm noktalarını merkeze alarak ilerleyen kitap, bunu yaparken de, Aristoteles’in yetiştiği çevreyi, felsefesindeki belli başlı kırılmaları ve Aristoteles’in bıraktığı mirasın kapsamlı bir dökümünü yapıyor.

Crubellier ve Pellegrin’in çalışması, Aristoteles’in felsefesi aracılığıyla filozof olmak lve bilme meselesi gibi kadim tartışmalara da katkı sağlamakta.

Kitap yalnızca Aristoteles’i anlatmıyor, onun aracılığıyla felsefe tarihini derinden etkilemiş bir sistemi de açıklıyor.

  • Künye: Michel Crubellier ve Pierre Pellegrin – Aristoteles: Filozof ve Bilme Meselesi, çeviren: Burak Garen Beşiktaşlıyan, Yapı Kredi Yayınları, felsefe, 376 sayfa

Aristoteles – Eğitim Üzerine (2008)

‘Eğitim Üzerine’, Aristoteles’in muhtelif kitaplarından derlenmiş konu hakkındaki görüşlerinden oluşuyor.

Bu yazılardan görüleceği gibi, Aristoteles’in sisteminde eğitim sanatı, siyaset biliminin bir parçası olduğundan, teorik ya da spekülatif değil, pratik bir bilimdir.

Aristoteles’e göre, insan ruhu iki katlı veya çift yönlü bir doğaya sahip olduğundan, eğitimin de çift yönlü bir amacı olmalıdır.

Buna göre, eğitim öncelikle devletin refah ve mutluluğunu yükseltecek bir kişiliği yoğurmayı hedefler; ikinci olarak ruha, pratik ihtiyaçlar giderildiğinde mümkün hale gelecek olan serbest zamanı, doğru bir şekilde değerlendirmeyi öğretir.

  • Künye: Aristoteles – Eğitim Üzerine, yayına hazırlayan: John Burnet, çeviren: Ahmet Aydoğan, Say Yayınları, eğitim, 189 sayfa