dipnotski

John Maynard Keynes – Para Üzerine Bir İnceleme (2013)

PARA ÜZERİNE BİR İNCELEME, John Maynard Keynes, çeviren: Cihan Gerçek, İş Kültür Yayınları, iktisat, 355 sayfa

John Maynard Keynes, iktisat disiplininde çığır açan ‘Para Üzerine Bir İnceleme’yi, Amerika’yı sarsan büyük bunalım ortamında yayınlamıştı. Para kuramının temel sorunlarına yeni bir yaklaşım aracı öneren Keynes, ekonomiyi para ve finans olarak ikili bir yapı olarak tasarlar ve parasal sirkülasyonu da bu kurumların kendine has özellikleriyle tanımlar. Sadece statik dengenin değil, dengesizliğin de karakteristiklerini tasvir etmeye ve para dengesini yöneten dinamiğin kanunlarını keşfetmeye çalıştığını belirten Keynes, bu bağlamda paranın doğasını, değerini, paraya dair temel denklemleri ve fiyat düzeyi dinamiklerini irdeliyor.

Şükrü Nişancı – Sivil İtaatsizlik (2013)

SİVİL İTAATSİZLİK, Şükrü Nişancı, Etkileşim Yayınları, siyaset, 326 sayfa

Şükrü Nişancı, Türkiye gibi demokrasisi henüz olgunlaşmamış ülkelerde, sivil itaatsizlik hareketinin demokrasinin gelişimine katkıda bulunacağını söylüyor. Yazar, elimizdeki çalışmasında, ilk olarak tarihsel bir bakış açısını esas alarak, siyasal iktidara karşı itaat-direnme meselesini, önemli düşünür ve akımları dikkate alarak, ilkçağdan modern dönemlere kadar inceliyor. Çalışma, sivil itaatsizliğin sosyo-politik, felsefi ve ahlaki çerçevesini inceliyor, akımın daha çok ne tür bir sivil toplum düşüncesiyle irtibatlandırılabileceğini irdeliyor ve sivil itaatsizliğin demokratik bir sistem içindeki meşruiyetini sorguluyor.

Neriman Özhatay, Mine Koçyiğit ve Mehmet Bona – İstanbul’un Ballı Bitkileri (2013)

İSTANBUL’UN BALLI BİTKİLERİ, Neriman Özhatay, Mine Koçyiğit ve Mehmet Bona, fotoğraflar: Adil Önder Erdem, BAL-Der Arı Ürünleri ile Sağlıklı Yaşam Platformu Derneği Yayınları, rehber, 264 sayfa

Aşırı nüfus artışının sonuçlarına bağlı olarak İstanbul’un uluslararası öneme sahip fundalıkları, sahil kumul alanları, sulak alanları gibi doğal değerleri geri dönülemez biçimde yok oluyor. İşte elimizdeki kitap, İstanbul’da Çatalca, Çekmeköy, Silivri, Şile, Sarıyer ve Beykoz gibi ilçelerinde arıcılık yapılmasına vesile olan ve şehrin doğal alanlarının hızlı bir şekilde yok olması nedeniyle büyük bir tehdit altında bulunan ballı bitkilerinin izini sürüyor. Kitapta, bir yıl boyunca yapılan araştırmaların sonuçlarına göre, İstanbul’da arılar için önemli olan 180 kadar bitkinin özellikleri, yayılışı ve polenleri veriliyor.

Seccat Aydınlu – Firdevsi’nin Şehnâmesi’nde Kürtler (2013)

FİRDEVSİ’NİN ŞEHNÂME’SİNDE KÜRTLER, Seccat Aydınlu, çeviren: Erkan Çardakçı, Avesta Yayınları, inceleme, 208 sayfa

Gazneliler döneminde yaşayan şair Firdevsi’nin ünlü eseri ‘Şehnâme’, en eski zamanlardan başlayarak Sasani İmparatorluğu sonuna kadar tüm İran krallarını inceler, pek çok İran destanı anlatır. Daha sonra, Doğu edebiyatında şehnâme yazma geleneğini başlatacak olan eser, günümüz araştırmacıları için de güncel bir kaynak olmayı sürdürüyor. Seccat Aydınlu da elimizdeki nitelikli çalışmasında, ‘Şehnâme’ ile Kürt kültürü arasındaki ilişkiye odaklanıyor. Yazar, ayrıntılı bir bakışla, Firdevsi’nin destanlarıyla Kürt destanları arasındaki benzerlikleri ve ‘Şehnâme’nin Kürt kültür dünyasında ne gibi etkiler yarattığını analiz ediyor.

Stephen Kern – Zaman ve Uzam Kültürü (2013)

ZAMAN VE UZAM KÜLTÜRÜ, Stephen Kern, çeviren: Ali Selman, İletişim Yayınları, inceleme, 463 sayfa

Stephen Kern, modernizmi konu edinen birçok derste kaynak olarak gösterilen elimizdeki oylumlu çalışmasında, 1880-1918 arasında zaman ve uzam kültürüne odaklanıyor. Kitabın ilgi çeken yönlerinden biri, söz konusu dönem aralığında zaman ve uzamı felsefe, bilim, edebiyat ve sanat gibi farklı alanlarda yaşanan dönüşümler üzerinden izlemesi. Kern, bu dönemde zaman ve uzam deneyiminde yaşanan büyük devrimi, Einstein’ın görelilik kuramı, Freud’un bilinç dışı zihinsel süreçleri, Durkheim’ın zaman ve mekanın sosyal göreceliliği, Picasso’nun kübizmi, Joyce’un bilinç akışı tekniği ve Proust’un kayıp zaman arayışına odaklanarak saptıyor.

Mevlânâ Celâleddin Rûmî – Divân-ı Kebir’den Seçmeler (2012)

DİVÂN-I KEBİR’DEN SEÇMELER, Mevlânâ Celâleddin Rûmî, hazırlayan ve çeviren: Mehmet Kanar, Say Yayınları, tasavvuf, 520 sayfa

‘Divân-ı Kebir’, 13. yüzyılda yaşamış büyük mutasavvıf Mevlânâ Celâleddin Rûmî’nin aruzun yirmi dört bahrinde yazdığı gazel türündeki şiirleriyle rubailerinden oluşuyor. İşte elimizdeki çalışma, ünlü eserden, Mehmet Kanar’ın seçtiği gazel ve rubailer barındırıyor. Mevlânâ’nın buradaki eserleri, tasavvufun en ünlü metinleri olmalarının yanı sıra, satır aralarında O’nun yaşadığı dönemin koşullarını aydınlatacak detaylar barındırmasıyla da önemli bir tarihi kaynak niteliğinde. Kitabın sonunda, tasavvuf anlayışı ile Mevlânâ’nın düşüncesine giriş yapmak isteyenlere hitap eden nitelikli bir kavramlar sözlüğü de sunuluyor.

Guy Deutscher – Dilin Aynasından (2013)

DİLİN AYNASINDAN, Guy Deutscher, çeviren: Cemal Yardımcı, Metis Yayınları, dilbilim, 293 sayfa

Dilbilimci Guy Deutscher elimizdeki kitabında, dilin kültürle ilişkisini ayrıntılı bir analize tabi tutuyor. Deutscher, her geçen gün sayıları azalan yerel diller de dahil, dünyadan pek çok dili inceleyerek, dilin kültür tarafından mı biçimlendirildiği, yoksa doğadan mı devralındığı; dil ile düşünüş tarzı arasında ne gibi bağlantılar olduğu ve dilin düşünce üzerinde etkileri gibi tartışmaları, çalışmasının merkezine alıyor. Akıcı tarzıyla, dilbilimciler kadar, konuya vakıf olmayan okurlara da hitap eden kitap, dilin renk ve mekân algımız ile cinsiyet ayrımına dair fikirlerimizdeki belirleyiciliğini de araştırıyor.

Yüzbaşı Naci Efendi – Balkan Savaşı’nda Edirne Kuşatması’na Ait Harp Ceridesi (2012)

BALKAN SAVAŞI’NDA EDİRNE KUŞATMASI’NA AİT HARP CERİDESİ, Yüzbaşı Naci Efendi, çeviri: Hülya Toker, Alfa Yayınları, tarih, 173 sayfa

Balkan Savaşları’nın 100. yılı anısına yayınlanan elimizdeki kitap, savaşın en önemli duraklarından olan Edirne kuşatması konusunda detaylar sunuyor. Kitabın yazıldığı sırada Edirne Askerî İdadi Mektebi’nde öğrenci olan Yüzbaşı Naci Efendi, 1. Balkan Savaşı sürerken, Bulgaristan ordusunca gerçekleştirilen ve 1912 Ekim ortalarından başlayarak 26 Mart 1913’e kadar süren kuşatmayı gün gün not ediyor. Naci Efendi ayrıca, Edirne etrafındaki tabyaları, cephelerdeki savunma kuvvetlerini, piyade alaylarının ileri hatlarını, kuşatma zamanında piyadedeki erzak fiyatlarını ve kuşatmada bulunmuş Edirne Askerî Lise öğrencilerini de anlatıyor.

Alan Sokal ve Jean Bricmont – Son Moda Saçmalar (2012)

SON MODA SAÇMALAR, Alan Sokal ve Jean Bricmont, çeviren: Barış Gönülşen, Alfa Yayınları, bilim, 416 sayfa

Fizik profesörü Alan Sokal ile fizikçi Jean Bricmont’un ‘Son Moda Saçmalar’ı, postmodern düşünce ve onun önemli temsilcileriyle giriştiği hesaplaşmayla, zamanında tartışma yaratmıştı. Her şey, Sokal’ın çağdaş postmodern kuramcıların anlaşılması imkânsız dilini alaya aldığı bir makaleyi, saygın kültür çalışmaları dergisi Social Text’te yayınlamasıyla başlamıştı. Sokal’ın Bricmont’la kaleme aldığı kitap ise tartışmayı daha üst boyutlara taşıyarak, Lacan, Baudrillard, Virilio, Kristeva, Deleuze ve Guattari gibi postmodern kuramcıların matematik ve fizik başta olmak üzere, bilimsel kavramları istismar ettiklerini savunuyor.

Peter D. Thomas – Gramsci Çağı (2012)

GRAMSCI ÇAĞI, Peter D. Thomas, çeviren: İlker Akçay ve Ekrem Ekici, Dipnot Yayınevi, felsefe, 611 sayfa

Peter D. Thomas’ın elimizdeki çalışması, İtalyan devrimci ve düşünür Antonio Gramsci’nin mirası konusunda en aydınlatıcı çalışmalardan biri. Gramsci’nin ‘Hapishane Defterleri’ ile Gramsci hakkındaki literatürü eleştirel bir gözle analiz eden Thomas, öncelikle Louis Althusser ve Perry Anderson’ın düşünür hakkındaki yorumlarıyla hesaplaşıyor. Yazar ardından, Gramsci’nin düşüncesinin kuramsal ve tarihsel bağlamını aydınlatıyor, O’nun eleştirel modernlik kuramının gelişimini betimliyor ve hegemonya, rıza, zor, sivil toplum ile devlet ve farklılaşmış siyasal iktidar gibi, Gramsci’nin temel politik terimlerini çözümlüyor.