dipnotski

Hamit Kankılıç – Ölüm Koridoru (2011)

ÖLÜM KORİDORU, Hamit Kankılıç, söyleşi: Fırat Aydınkaya, Avesta Yayınları, söyleşi, 207 sayfa

İnsana uygulanan şiddetin nasıl acımasız ve pervasız noktalara varabileceğinin en iyi örneği, kuşkusuz Diyarbakır Cezaevi’nde yaşananlardır. Elimizdeki kitap, Hamit Kankılıç’ın bir dönem bulunduğu bu vahşet üssünde tanık olduğu çıldırma anlarını okurlara sunuyor. Kankılıç’la yapılan söyleşi, zamanla önemsizleştirilen bu cezaevinde yaşananları, yani bir anlamda unutulmaya terk edilen hakikati yeniden günyüzüne çıkarıyor. 1980 Haziranında siyasî düşüncelerinden dolayı tutuklanıp cezaevine konan Kankılıç, Diyarbakır Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi tarafından idam cezasına çarptırıldı. Kankılıç, tam yirmi yıl boyunca çeşitli cezaevlerinde yattı.

Chris Horner ve Emrys Westacott – Felsefe Aracılığıyla Düşünme (2011)

FELSEFE ARACILIĞIYLA DÜŞÜNME, Chris Horner ve Emrys Westacott, çeviren: Ahmet Arslan, Phoenix Yayınları, felsefe, 303 sayfa

İki yazarlı ‘Felsefe Aracılığıyla Düşünme’, filozofların uzun süredir tartıştıkları, felsefenin belli başlı problemlerini ele alıyor ve bunu yaparken, felsefi düşünmeyi gündelik hayata uyarlamaya çalışıyor. Yazarlar bu problemleri, metafizik, bilgi kuramı, zihin felsefesi, bilim felsefesi, ahlak felsefesi, siyaset felsefesi, sanat felsefesi ve din felsefesine uzanan geniş bir yelpazede bir araya getiriyor. Felsefe aracılığıyla gerçekleştirilen bir düşünme ve sorgulama deneyimini sunmayı amaçlayan kitap, genelde zor olduğu düşünülen felsefi argümanları anlaşılabilir bir üslupla dile getirmesiyle de, her seviyeden okura hitap ediyor.

Serpil Güvenç ve Sultan Özer (haz.) – Denizlerin Şekibe Ablası (2011)

DENİZLERİN ŞEKİBE ABLASI, hazırlayan: Serpil Güvenç ve Sultan Özer, Evrensel Yayınları, biyografi, 224 sayfa

‘Denizlerin Şekibe Ablası’, kısa bir süre önce aramızdan ayrılan Halit Çelenk’in eşi Şekibe Çelenk’in mücadeleyle dolu yaşam öyküsünü anlatıyor. Şekibe Çelenk’in hayatı, Türkiye sol hareketinde önemli bir role sahip. Zira Şekibe Hanım, Nâzım Hikmet’i görmek için Halit Çelenk’le Bursa yollarını arşınlamış; varoş kahvelerinde, Türkiye’nin TBMM’de temsil edilen ilk yasal sosyalist partisi TİP’i ve sosyalizmi anlatmış; partinin, Meclis’teki kanun tasarılarının hazırlanmasına katkıda bulunmuş ve meşhur Kavel direnişinin isim analığını üstlenmiş bir isim. Çelenk’in hayatının ayrıntılarına inen kitap, Türkiye yakın tarihine de ışık tutuyor.

Emine Gürsoy Naskali ve Hilal Oytun Altun (ed.) – Kasap (2011)

KASAP, editör: Emine Gürsoy Naskali ve Hilal Oytun Altun, Tarihçi Kitabevi, tarih, 195 sayfa

Türkiye’de kahvehanecilik, ayakkabıcılık ve kuklacılık gibi, Türk tarihinin belli başlı meslek gruplarıyla ilgili yapılmış azımsanmayacak sayıda çalışma bulunuyor. Bu kitap da, söz konusu mesleklerden olan kasaplığa odaklanıyor. Kitapta, kasaplıkta kullanılan araç ve gereçlerin isimlerinden, kasap dükkanı ile mezbahanenin mimari özelliklerine uzanan birçok ayrıntı yer alıyor. Çalışmada ayrıca, kasaplığın halk ve divan edebiyatında kendine nasıl yer bulduğu da araştırılıyor. Çalışmaya yazılarıyla katılan isimler ise şöyle: Pınar Kasapoğlu Akyol, Baktıbek İsakov, Priscilla Mary Işın, Ebru Zeren, Gözde Sazak, Fuzuli Bayat ve Yunus Kaplan.

Ha-Joon Chang – Kapitalizm Hakkında Size Söylenmeyen 23 Şey (2011)

KAPİTALİZM HAKKINDA SİZE SÖYLENMEYEN 23 ŞEY, Ha-Joon Chang, çeviren: Belgin Tupal, Say Yayıncılık, iktisat, 340 sayfa

İktisatçı Ha-Joon Chang, ‘Kapitalizm Hakkında Size Söylenmeyen 23 Şey’de, serbest piyasacıların veya daha açık tabirle neo-liberal ekonomistlerin kapitalist sistem konusunda söylemedikleri ya da dile getirmekten imtinayla kaçındıkları gerçekleri anlatıyor. Başta söylemekte fayda var: kitap, anti-kapitalist bir manifesto olarak değerlendirilmemeli. Zira, serbest piyasa eleştirisini merkeze alarak çalışmasını inşa eden Chang, kapitalizmin halen insanlığın yaratmış olduğu en iyi sistem olduğuna inanıyor. Yazar, yalnızca kapitalizmin son otuz yıldır dünyaya egemen olan şeklini, yani serbest piyasa kapitalizmini eleştirmekle yetiniyor.

Emel Akal – Kızıl Feministler (2011)

KIZIL FEMİNİSTLER, Emel Akal, İletişim Yayınları, inceleme, 315 sayfa

Emel Akal, nitelikli çalışması ‘Kızıl Feministler’de, 1975’te kurulan İlerici Kadınlar Derneği’nin (İKD) kadın hareketindeki yerini inceliyor. İKD, Türkiye’de 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü ilk kez yığınsal olarak kutlayan, ilk kadın yürüyüşlerini düzenleyen bir dernek olmasıyla, Türkiye kadın hareketi tarihinde önemli bir yere sahip. Akal çalışmasına, sosyalist hareketin gelişimini ve 1970’li yıllara kadar Türkiyeli kadınların sosyalist harekette nasıl varolduklarını irdeleyerek başlıyor. Yazar devamında da, İKD’nin nasıl kurulduğunu, sosyalist solda kadın sorunuyla ilgili yapılan değerlendirmeleri ve derneğin faaliyetlerini ele alıyor.

Turhan Feyizoğlu – Mahir (2011)

MAHİR, Turhan Feyizoğlu, Alfa Yayınları, biyografi, 807 sayfa

Turhan Feyizoğlu; Deniz Gezmiş, İbrahim Kaypakkaya, Sinan Cemgil ve Mustafa Suphi gibi, sol siyasetin simge isimlerin biyografilerini yazmıştı. Bu kitaplardan biri de, yeni bir baskıyla raflardaki yerini alan ‘Mahir’di. Yazar, Türkiye tarihinin önemli devrimcilerinden Mahir Çayan’ın biyografisini kaleme getiriyor. Kitap, Çayan’ın hayatının izini sürerken, Türkiye tarihinin en gerilimli zaman dilimini oluşturan 1965-1972 yıllarının nitelikli bir panoramasını da çiziyor. Çalışma böylece, Mahir Çayan’ın yanı sıra, o günlerin siyasal olaylarının içinde yer alanların, bu olaylardan etkilenenlerin ve o dönemin bir öyküsü olarak da okunabilir.

Murat Şeker – İstanbul’da Yaşam Kalitesi Araştırması (2011)

İSTANBUL’DA YAŞAM KALİTESİ ARAŞTIRMASI, Murat Şeker, İstanbul Ticaret Odası (İTO) Yayınları, inceleme, 194 sayfa

Murat Şeker’in elimizdeki çalışması, İstanbul’un yaşam kalitesini, veri ve analizler yoluyla araştırıyor. İstanbul’un 39 ilçesinden insanlarla yapılan yüz yüze görüşmelerle oluşturulan kitap, ilçelere ait değişkenlerden yararlanarak yaşam kalitesi endeksine ve saha görüşmelerinden hareketle de şehrin standart bir yaşam kalitesine ulaşıyor. Kitap, şehirde yaşayan insanların hayat kalitesini ölçerken, aile yaşamından konuta, iş yaşamından sağlığa, ekonomik yapıdan kentsel memnuniyete uzanan geniş bir yelpazede göstergeler barındırmasıyla, İstanbullular ve şehrin yöneticileri kadar, konuyla ilgilenen akademisyenlere de hitap edecek nitelikte.

Platon – Gorgias (2011)

GORGİAS, Platon, çeviren: Furkan Akderin, Say Yayıncılık, felsefe, 173 sayfa

Platon’un en uzun diyaloglarından biri olarak kabul edilen ‘Gorgias’, aynı zamanda Sokrates’in felsefesi ve yöntemiyle ilgili en ayrıntılı metin. Diyalog, Sokrates’in ahlak öğretisinin temellerini ve çürütme yönteminin farklı örneklerini barındırmasıyla önemli bir kaynak. ‘Gorgias’, retorik konusu etrafında dönen bir diyalog olmakla beraber, retorik üzerinden, neyin insan için gerçekten iyi, neyin gerçekten kötü olduğu gibi daha derin ve önemli konulara da uzanır. Sokrates diyalogun ilk bölümünde, akıl yerine duyguları öne çıkaran ve felsefenin yerine retoriği koyan Gorgias’ı, mantıksal çürütme tekniğini uygulayarak eleştiriyor.

John Wray – Dipteki Çocuk (2011)

DİPTEKİ ÇOCUK, John Wray, çeviren: İmge Tan, Everest Yayınları, roman, 327 sayfa

John Wray ‘Dipteki Çocuk’ta, şizofren bir çocuğun, trenlerle garip ilişkisini hikâye ediyor. Romanın başkahramanı, şizofreni tanısıyla özel bir okulda kalan on altı yaşındaki William Heller’dır. Trenlere aşırı derecede tutkun olan Heller, günün birinde bulunduğu okuldan kaçarak, New York Metro istasyonuna girer. Metronun karanlık dünyasını yeryüzüne tercih eden ve bu nedenle “dipteki çocuk” olarak tanımlanan Heller, kentin altında kurulduğu söylenen mitolojik şehri aramaya koyulur. Genç adamın gerçek ve hayallerle iç içe geçmiş dünyasını anlatan romanın, hem bir dedektiflik hikâyesi, hem de bir fantastik kurgu olduğunu söyleyebiliriz.