Felsefe – Sayfa 142

Dalai Lama – Atomun İçindeki Evren (2007)

ATOMUN İÇİNDEKİ EVREN, Dalai Lama, çeviren: Ertuğrul Bilal, Alfa Yayınları, felsefe, 194 sayfa

‘Atomun İçindeki Evren’, Budist lider Dalai Lama’nın Doğu felsefesi türüne giren metinlerinden oluşuyor. ‘Bilim ve Tinselliğin Kesişmesi’ alt başlığını taşıyan kitap, bireyin dünyayı anlamlandırırken, bilim ve tinsellik gibi birbirine karşıt söylemleri tartışıyor. Fakat tartışma, temelde, bu karşıtlığı ortadan kaldırmayı ve iki söylem arasında bir köprü kurmayı amaçlıyor. Dolayısıyla kitapta, zihinsel eğitimi Budist düşünceye dayanan bir ismin, aldığı eğitimin yanında, evrenbilim, atom altı fiziği, beyin ve psikoloji gibi bilimsel konular hakkındaki düşünceleri bulunuyor. Dalai Lama, kabaca, “görünen ve görünmeyen” iki dünyayı karşılaştırıyor diyebiliriz.

Thomas Hobbes – Yurttaşlık Felsefesinin Temel İlkeleri (2007)

YURTTAŞLIK FELSEFESİNİN TEMEL İLKELERİ, Thomas Hobbes, çeviren: Deniz Zarakolu, Belge Yayınları, felsefe, 348 sayfa

Bilindiği gibi Thomas Hobbes, “insan doğası” konusuna kafa yormuş, bu konuyu ‘Leviathan’ isimli ünlü kitabında da enine boyuna tartışmıştı. Hobbes’un görüşleri, her ne kadar bireyin egemene mutlak itaati gibi tartışmalı yönler barındırsa da, kendisi, fikirleriyle yüzyıllarca felsefeyi ve politikayı etkilemiş ve hâlâ etkileyen bir isim. İlk baskısı 1647 yılında yapılan ‘Yurttaşlık Felsefesinin Temel İlkeleri’ ise, filozofu ‘Leviathan’dan önce, Avrupa’da şöhretli bir isim haline getiren ilk çalışmaydı. Bu çalışma, kendisinin tüm eserlerinin ortak yönü olan realizm eleştirisi barındırıyor. Kitapta, Richard Tuck’ın, Hobbes’un eserine odaklanan bir yazısı da bulunuyor.

Kojin Karatani – Dünya Tarihinin Yapısı (2017)

DÜNYA TARİHİNİN YAPISI, Kojin Karatani, çeviren: Ali Karatay, Metis Yayınları

Karatani’nin ilk kez Transkritik adlı kitabında giriştiği sermaye-ulus-devlet sistemi irdelemesi, bu kitapla daha geniş bir alana uzanıyor. Marksizm, tarihi, üretim tarzları, yani kimin üretim araçlarına sahip olduğu perspektifinden ele alır. Karatani ise bunu bir adım ileriye taşıyarak meseleyi mübadele tarzlarına göre değerlendiriyor.

Tony Myers – Slavoj Žižek (2014)

SLAVOJ ŽIŽEK, Tony Myers, çeviren: Abdurrahman Aydın, Phoenix Yayınları

Psikanaliz ve felsefeyi eserlerinde harmanlayan, heyecanlı tavırlarıyla dikkat çeken ve birçok tartışmaya vesile olan Žižek’in temel kavram ve konuları hakkında bir rehber. Myers özne, postmodernite, gerçeklik ve ideoloji, ırkçılık ve fantezi, kadın-erkek gibi Žižek’in iştigal ettiği belli başlı konuların peşine düşüyor.

Immanuel Wallerstein – Avrupa Evrenselciliği (2007)

AVRUPA EVRENSELCİLİĞİ, Immanuel Wallerstein, çeviren: Sinan Önal, Aram Yayınları, siyaset, 100 sayfa

Önemli muhalif isimlerden Immanuel Wallerstein ‘Avrupa Evrenselciliği’nde, Avrupa’nın evrenselleşme çabasının tarihsel, ekonomik ve siyasal nedenleri üzerinde duruyor. Wallerstein, Avrupa evrenselciliği karşısına, kendisine ait bir kavramsallaştırma olan “evrensel evrenselcilik” söylemini çıkarıyor. Wallerstein’a göre, bu iki söylem arasındaki mücadele, çağdaş dünyanın esas ideolojik mücadelesidir. “Taraf tutmayı reddedemeyiz ve dünya çapında ileri sürülen her tikelci fikre eşit geçerlilik addedeceğimiz süper tikelci bir duruş içine çekilmeliyiz,” diyen yazar, eşitlikçi ve demokratik olmayan dünya sistemine karşı mücadelenin mümkün olduğunu söylüyor.

Yıldız Silier – Kökler, Çarklar ve Bulutlar: Bir Karşılaşmalar Masalı (2016)

KÖKLER, ÇARKLAR VE BULUTLAR: BİR KARŞILAŞMALAR MASALI, Yıldız Silier, Yordam Kitap

Tarihteki köylü, kadın, işçi ve köle isyanları başarıya ulaşsaydı, bugün nasıl bir dünyada yaşardık? Yıldız Silier, bir ucu distopyaya, diğer ucu ütopyaya açılan kitabında, tarihteki bu adaletsizlik öykülerini anlatıyor, bu isyanlar başarıya ulaşsaydı neler olabileceğini kurguluyor. Tarihe, alternatif yorumlarla bakmak isteyenlere.

Niyazi Berkes – Felsefe ve Toplumbilim Yazıları (2017)

FELSEFE VE TOPLUMBİLİM YAZILARI, Niyazi Berkes, Yapı Kredi Yayınları

Berkes’in dergilerde yayımlanan, toplantılarda sunulan makale ve bildirileri… Berkes burada, eski Grek toplum düşününden modern demokrasi devrimlerine, Osmanlı’da bilimlerin durumundan modern Türkiye’de felsefenin durumuna, Türkiye’de ekonomik düşünün evriminden Batı uygarlığının Türkiye’ye etkilerine pek çok önemli konuyu irdeliyor.

Michel Foucault (ed.) – XIX. Yüzyılda Bir Aile Cinayeti (2007)

XIX. YÜZYILDA BİR AİLE CİNAYETİ, editör: Michel Foucault, çeviren: Erdoğan Yıldırım ve Alev Özgüner, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 330 sayfa

XIX. yüzyılın Fransa’sında annesini, kız kardeşini ve erkek kardeşini öldüren Pierre Rivierè, hapishanedeyken hatıralarını kaleme almıştı. Dönemin Fransa’sında, bu cinayetleri işleyen Rivierè’in akıl hastası mı, yoksa bir canavar mı olduğu hararetli bir şekilde tartışılmış ama nihayetinde bir türlü ortak karara da varılamamıştı. İşte bu hatıralar, psikiyatri ve suça yönelik adalet arasındaki ilişkilerin tarihi üzerine araştırma yapmak amacıyla yola çıkan Foucault ve arkadaşlarının başlıca çalışma konusu olur. Kitap, Foucault’nun zayıfların, akıl hastalarının ve sapkınların hayatlarını anlamaya çalıştığı düşünsel yolculuğunun en önemli uğraklarından biri.

Nigel Warburton – Felsefe Okuma Rehberi (2017)

FELSEFE OKUMA REHBERİ, Nigel Warburton, çeviren: Ahmet Fethi, Alfa Yayınları

Felsefeye giriş dersleri alan veya almayı düşünenler için şahane bir başlangıç kitabı. İyi bir felsefeci olmanın iyi bir filozof olmak anlamına geldiğini belirten Warburton, aktif metin okuma, aktif dinleme, aktif tartışma, aktif yazma ve zamanını verimli kullanma gibi konularda okurun işine yarayacak pek çok strateji sunuyor.

Cicero – Kader Üzerine (2014)

KADER ÜZERİNE, Cicero, çeviren: C. Cengiz Çevik, Aylak Adam Yayınları, felsefe, 211 sayfa

‘Kader Üzerine’, Roma kültürünün olduğu kadar Yunan kültürünün de sonraki çağlarca bilinmesine katkıda bulunan ünlü düşünürlerden Marcus Tillius Cicero’nun ‘De Fato’ adlı Latince eserinin çevirisinden oluşuyor. Cicero kitabında ağırlıklı olarak, kader(kaçınılmazlık, determinizm) ve özgür istenç sorunuyla ilgili Yunan felsefe okullarının birbiriyle çatışan, farklı görüşlerini aktarıp yorumluyor, felsefenin etik ve mantık sahalarına ilişkin kısa bir kavram analizi yapıyor. Düşünür bunun yanı sıra, şans faktörünün hayatımızdaki rolünü ve dışsal faktörlerin bireyin karakteri ve yapısı üzerine etkilerini de tartışıyor.