dipnotski

Robert Aunger – Memetik Evrim (2011)

“Memetik evrim”, Richard Dawkins’e ait bir tez.

Dawkins, biyolojik içeriğin DNA tarafından sonraki kuşaklara aktarılması gibi, kültürel ve sosyal içeriğin de kuşaktan kuşağa “memler” tarafından aktarıldığını söylüyordu.

Fakat “memler”, DNA gibi mikroskop altında görülebilen somut bilgi kodları değil, daha soyut, yani bir nevi “sosyolojik gen”dir.

Dawkins “memler”e birkaç örnek olarak şarkıları, düşünceleri, modayı ve mimariyi göstermişti.

İşte Dawkins’in tezindeki “memler”in özelliklerini araştırmaya koyulan Robert Aunger bu kitabında, “memler”in genler gibi elle tutulur, fiziksel olarak ölçülebilir özelliklere sahip olduğunu savunuyor.

Künye: Robert Aunger – Memetik Evrim, çeviren: Sinem Çevik, Alfa Yayınları, bilim, 427 sayfa

George Ritzer – Küresel Dünya (2011)

Sosyolog George Ritzer ‘Küresel Dünya’da, konuya dair rehber nitelikte bir esere imza atıyor.

Bunu sağlayan faktörlerin başında, Ritzer’ın küresel dünyayı neredeyse tüm boyutlarıyla ele alması ve konuyu hem akademik bir perspektifle hem de güncel örneklerle zenginleştirerek vermesi.

Küreselleşme konusundaki temel tartışma ve anlaşmazlıklar; emperyalizm, sömürgecilik, kalkınma ve batılılaşma gibi küreselleşme ile ilgili süreçler; küresel politik yapılar ve süreçler; küreselleşmenin ekonomik yapılandırılması; küresel göç hareketleri ve küreselleşmeye karşı mücadele etmenin başlıca yolları, Ritzer’ın burada irdelediği konulardan birkaçı.

Künye: George Ritzer – Küresel Dünya, çeviren: Melih Pekdemir, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 600 sayfa

Erdal Talu – Çaresi Var (2011)

ÇARESİ VAR, Erdal Talu, Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) Yayınları, rehber, 214 sayfa

Türkiye deprem kuşağındaki ülkelerden biri olmasına rağmen, yaşanan tüm felaketlere hazırlıksız yakalanmak gibi kendine has bir aymazlığa sahip. Bunun son örneği, Van’da meydana gelen 7,2’lik depremdi. İşte Erdal Talu’nun bu boşluğu doldurmayı amaçlayan bu afet kılavuzu, deprem, sel felaketi, orman yangınları gibi afetlere hazırlık için neler yapılması gerektiğini kapsamlı bir gözle ele alıyor. Kitapta, evin sağlamlaştırılmasından güvenlik ağlarını güçlendirmeye, hangi malzemelerin ne kadar yedekleneceğinden hangi aletlerin hazır edilmesinin faydalı olabileceğine ve afette hayatta kalmanın yollarına kadar birçok konu aydınlatılıyor.

Özkan Gözel – Varlıktan Başka (2011)

VARLIKTAN BAŞKA, Özkan Gözel, İthaki Yayınları, inceleme, 411 sayfa

Özkan Gözel’in, Türkiyeli okurlarca Emmanuel Levinas’ın felsefesine bir giriş olarak okunabilecek ‘Varlıktan Başka’sı, Levinasçı metafiziğin belli başlı nirengi noktalarını ele alıyor. Yazar bu bağlamdaki analizlerini de, “başkalık”, “anlam”, “duyarlık” ve “öznellik” gibi, Levinas’ın etik tasavvurunu üzerine inşa ettiği dört temel mefhum aracılığıyla yapıyor. Gözel bunun yanı sıra, Levinas’ın felsefenin gelişimini üç döneme ayırarak, filozofun düşüncesinin başlangıç uğraklarından ona özgü etiğin net bir iddia ve belirgin bir söylem olarak ortaya çıktığı döneme ve Levinas’ın düşüncesinin nihai formuna kavuştuğu son dönemine odaklanıyor.

Robert McKee – Öykü: Senaryo Yazımının Özü, Yapısı, Tarzı ve İlkeleri (2011)

ÖYKÜ: SENARYO YAZIMININ ÖZÜ, YAPISI, TARZI VE İLKELERİ, Robert McKee, çeviren: Nuray Yılmaz, Ertan Yılmaz ve Fatih Kınalı, Plato Film Yayıncılık, eğitim, 412 sayfa

Ünlü bir senaryo hocası olan Robert McKee ‘Öykü’de, senaryo yazımı konusundaki yöntemlerini ilgilileriyle paylaşıyor. Senaryo yazımına dair popüler yaklaşımların tersine, formüller yerine biçim üzerinde yoğunlaşan McKee, birçok filmden kullandığı örneklerle iyi ve orijinal senaryoların nasıl yazılacağını anlatıyor. Çalışma, tempo, sahne, sekans, sahne doruğu, film doruğu gibi temel kavramlardan başlayarak standart üç sahnelik dramatik yapının yanı sıra, iki, yedi ve sekiz sahnelik dramatik yapılar konusunda da önemli ipuçları sunuyor. McKee’nin öğrencilerinin, şimdiye kadar yaptıkları filmlerle, birçok Oscar ödülü aldığını da belirtelim.

M. Hakan Yavuz – Erbakan’dan Erdoğan’a Laiklik, Demokrasi, Kürt Sorunu ve İslam (2011)

ERBAKAN’DAN ERDOĞAN’A LAİKLİK, DEMOKRASİ, KÜRT SORUNU VE İSLAM, M. Hakan Yavuz, çeviren: Leman Adalı, Kitap Yayınevi, siyaset, 352 sayfa

Türkiye’de İslam ve modernleşme konusunda yaptığı çalışmalarla bilinen M. Hakan Yavuz elimizdeki çalışmasında, genel olarak, dini nitelikli siyasal hareketlerin demokratikleşmenin ve liberalleşmenin öncüsü olup olamayacağı konusunu tartışıyor. Radikal grupların rekabetçi ve kurallara dayanan katılımcı bir siyasal düzen içerisinde bulunduklarında etkinlik ve ideolojilerini ılımlılaştırdıklarını savunan Yavuz, bu bağlamda, günümüzde Türkiye’de İslamcı hareketlerin görünümündeki dönüşümlerin nasıl ve neden gerçekleştiğini masaya yatırıyor. Yavuz bunu yaparken, dini aktörlerin, kamusal alandaki siyasal davranışlarını da açıklamaya girişiyor.

Ali Özuyar – Faşizmin Etkisinde Türkiye’de Sinema (2011)

FAŞİZMİN ETKİSİNDE TÜRKİYE’DE SİNEMA, Ali Özuyar, Doruk Yayınları, sinema, 359 sayfa

Ali Özuyar, uzun araştırmaların ürünü olan ‘Faşizmin Etkisinde Türkiye’de Sinema’da, 1939-1945 aralığında Almanların Türkiye sinema sektörü üzerinde baskı kurmalarının ve sinemacıların buna karşı verdikleri mücadelenin hikâyesini anlatıyor. Özuyar, Türk sinemacıların o dönemde, teknolojik olarak Almanya’ya bağımlı olmalarına rağmen Berlin karşıtı tutum sergilemeye başlayarak Alman filmlerine yer vermediklerini; sinema filmi ihtiyacının da, Mısır ve Basra üzerinden getirtilen ve çoğunluğu Amerikan yapımlarından oluşan filmlerle karşılandığını belirtiyor. Kitap, savaşın Türk sineması üzerindeki etkileri konusunda nitelikli bir çalışma.

Yorgo Seferis – Bir Şairin Günlüğü (2011)

BİR ŞAİRİN GÜNLÜĞÜ, Yorgo Seferis, çeviren: Alova, Can Yayınları, günlük, 261 sayfa

‘Bir Şairin Günlüğü’, Nobel Ödüllü şair Yorgo Seferis’in 1945-1951 arasında tuttuğu günlüklerinden oluşuyor. Seferis’in, 2. Dünya Savaşı’nın bitiminde Yunanistan’ın müteffiklerce kurtarılmasının hemen ardından başlayan günlüğü, Seferis’in büyüdüğü İonya dünyasına yaptığı bir yolculuk ve bu vesileyle yaşamının başladığı yere dönerek, dağılmış dostlarına, ailesine ve “küçük bir lamba gibi söndüğü”nü söylediği uygarlığa dair duygu ve düşünceleriyle sona eriyor. Seferis’in kişisel dünyası ile şiirlerine dair önemli ipuçları veren günlüğün en önemli ilgi alanlarından birinin, çok sevdiği ünlü şair Konstantin Kavafis olduğunu söyleyebiliriz.

Susan Forward ve Craig Buck – Zor Bir Ailede Büyümek (2011)

ZOR BİR AİLEDE BÜYÜMEK, Susan Forward ve Craig Buck, çeviren: Ahu Terzi, İletişim Yayınları, psikoloji, 327 sayfa

İki ünlü terapistin kaleme aldığı ‘Zor Bir Ailede Büyümek’, gerçek vakalardan hareketle, zor ebeveynlerle yetişmiş çocukların yaşadığı sorunları çözüme kavuşturmayı amaçlıyor. Yazarlar, kitaplarının ilk bölümünde “toksik anne-babalar” olarak tanımladıkları farklı ebeveyn tipolojilerini ele alıyor. Bu ebeveynler, tanrısal anne-babalardan yetersiz anne-babalara, aşırı kontrolcülerden alkoliklere ve duygusal, fiziksel ve cinsel tacizcilere uzanan geniş bir perspektif içinde değerlendiriliyor. Kitabın ikinci bölümünde de, geçmişinde zor günler geçirmiş yetişkin çocuklara, hayatlarını geri kazanma yolları konusunda önerilerde bulunuluyor.

Hugo Grotius – Savaş ve Barış Hukuku (2011)

SAVAŞ VE BARIŞ HUKUKU, Hugo Grotius, çeviren: Seha L. Meray, Say Yayıncılık, hukuk, 392 sayfa

1583-1645 yılları arasında yaşamış Hollandalı hukukçu, teolog ve devlet adamı Hugo Grotius, uluslararası hukukun kurucusu olarak kabul ediliyor. Üç buçuk yüzyıl önce yayımlanan yukarıdaki klasik yapıtında Grotius, devletler hukukunu devletlerin yaratmadığını, onun, geleneksel uygulamalardan ve devletler arasındaki anlaşmalardan doğduğunu belirterek, uluslararası ilişkilerde uygulanan ve uygulanması gereken kuralları, özellikle söz konusu ilişkilerdeki “ölçülü davranma” zorunluluğunu, detaylıca irdeliyor. Grotius bunu yaparken, uluslararası hukukun yanı sıra, hukuk felsefesi, özel hukuk ve ceza hukuku gibi geniş bir alanda dolaşıyor.