dipnotski

Ulrich Beck – Risk Toplumu (2011)

Alman sosyolog Ulrich Beck, 1986’da yayımlanan ‘Risk Toplumu’nda, risklerin yaşamın her alanına egemen olduğu teorisini ortaya atarak sosyoloji dünyasında büyük yankı uyandırmıştı.

Beck, modernleşmenin, 19. yüzyılda kemikleşmiş olan tarım toplumunu tasfiye edip sanayi toplumunu ortaya çıkarması gibi, bugün de sanayi toplumunun konturlarını lağvedip, modernliğin sürekliliği dahilinde başka bir toplumsal biçim ortaya çıkardığını savunuyor.

Bu yeni toplumsal biçimi “risk toplumu” olarak kavramsallaştıran Beck, modernleşmenin şimdi de, sanayi toplumunun öncüllerini ve işlevsel ilkelerini baltalayarak kendi kendini hedef aldığını belirtiyor.

Künye: Ulrich Beck – Risk Toplumu, çeviren: Kâzım Özdoğan ve Bülent Doğan, İthaki Yayınları, sosyoloji, 391 sayfa

Ayfer Gürdal Ünal – Türk Çocuk Edebiyatında Engellilik (2011)

TÜRK ÇOCUK EDEBİYATINDA ENGELLİLİK, Ayfer Gürdal Ünal, Evrensel Yayınları, inceleme, 160 sayfa

Ayfer Gürdal Ünal, nitelikli çalışması ‘Türk Çocuk Edebiyatında Engellilik’te, 1969-2009 yılları arasında çocuklar için yazılmış ve erişilebilen kırk anlatıda, engelli imgesinin nasıl işlendiğini inceliyor; bu zaman zarfında engelliliğe bakıştaki değişimleri saptıyor. Ünal, söz konusu metinlerde engelliliğin, pencere arkasında sokakta oynayan arkadaşlarını izleyen “zavallı sakat” yaklaşımından, toplum içine girmiş, aktif bir engelli imgesine doğru bir değişim gösterdiğini belirtiyor. Yazar, engelliyi, aile, okul, arkadaş ve dış çevre ilişkileri içinde inceledikten sonra, ayrı bir bölümde engellinin iç dünyasını da mercek altına alıyor.

Saygı Öztürk ve Kemal Yurteri – MGK (2011)

MGK, Saygı Öztürk ve Kemal Yurteri, Doğan Kitap, inceleme, 258 sayfa

Saygı Öztürk ve Kemal Yurteri ‘MGK’da, yıllardır kapalı kapılar ardında kararların alındığı Milli Güvenlik Kurulu’nun dünü ve bugününü inceliyor. Kitapta, MGK’nın nasıl çalıştığı, denetimleri nasıl yaptığı, kurulda kimin hangi görevi üstlendiği, MGK’ya sunulan irticai örgütler raporunun başına nelerin geldiği, 28 Şubat toplantısında MGK’da yaşananlar, MGK’daki “Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’ndaki köstebek” tartışması, kurulun en tartışmalı toplantıları, gizli yazışmaları, kurulda alınıp da asla uygulanamayan kararlar ve 12 Eylül darbesinden sonra Terörle Mücadele Tasarısı için MGK’da kurulan komisyon gibi ilginç konular yer alıyor.

Kolektif – Sakatlık Çalışmaları (2011)

SAKATLIK ÇALIŞMALARI, kolektif, derleyen: Dikmen Bezmez, Sibel Yardımcı ve Yıldırım Şentürk, Koç Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 567 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Sakatlık Çalışmaları’, 1960’lardan itibaren ortaya çıkan, kendileri de sakat olan akademisyenlerin mücadeleleriyle gelişen ve sakat kimliğini, deneyimini ve haklarını vurgulayan bir araştırma alanı olan Sakatlık Çalışmaları’yla (Disability Studies) ilgili güncel tartışmaları barındırıyor. Alana dair literatürün de sunulduğu çalışmada, sakatlığa dair kuramsal yaklaşımlar, tarihte sakatlık, sakatlık ve kimlik, sistemin sakatları dışlama/dahil etme süreçleri ve sakat hakları hareketi gibi konular ele alınıyor. Kitap böylece, sakatlık çalışmaları alanındaki temel tartışmaları geniş bir yelpazede yansıtıyor.

Giovanni Scognamillo – Giovanni Scognamillo’nin Gözüyle Yeşilçam (2011)

GIOVANNI SCOGNAMILLO’NUN GÖZÜYLE YEŞİLÇAM, Giovanni Scognamillo, hazırlayan: Barış Saydam, Küre Yayınları, sinema, 376 sayfa

Elimizdeki çalışma, filmlerde yapım görevlisi ve yönetmen yardımcısı olarak da çalışmış Giovanni Scognamillo’nun, sinemaya dair 1961-2004 arasında gazete ve dergilerde yazdığı tanıtım ve eleştiri yazılarını, makalelerini ve söyleşilerini barındırıyor. Scognamillo’nun, Türkiye sinemasının “altın yılları” olan 1960’lardan günümüze uzanan anlatımı, ülke sinemasına dair zengin bir okuma fırsatı sunuyor. Kitap, Scognamillo’nun, sinemanın Yeşilçam dönemleri hakkında olduğu kadar, bağımsız yönetmenlerin önderliğinde şekillenen son dönem Türkiye sineması ve yeni dönemde film eleştirisinin işlevi hakkındaki görüşlerine de ulaşma fırsatı sunuyor.

Michael W. Apple ve James A. Beane (haz.) – Demokratik Okullar (2011)

DEMOKRATİK OKULLAR, hazırlayan: Michael W. Apple ve James A. Beane, çeviren: Mediha Sarı, Dipnot Yayınları, eğitim, 269 sayfa

‘Demokratik Okullar’, eleştirel-demokratik eğitimin imkânlarını tartışıyor. Kitabın dikkat çekiciliği, beş farklı okulda öğretmen ve öğrencilerin halkla elbirliği yaparak demokratik bir eğitim için verdiği kolektif mücadeleyi anlatması. Demokrasinin gerçek anlamının radikal bir biçimde değiştirildiğini ve böylece serbest bir piyasa ekonomisindeki kontrolsüz iş dünyası manevraları olarak tanımlanmaya başlandığını belirten yazarlar, okulların da, özel şirketlerce yönelitmesiyle ticarileştirildiğini söylüyor. Kitap, velileri, civar halkını ve özellikle de öğrencilerin kendisini kapsayacak demokratik bir eğitimin olanaklarını araştırıyor.

Bob Avakian – Kültür, Sanat, Bilim ve Felsefe Üzerine (2011)

KÜLTÜR, SANAT, BİLİM VE FELSEFE ÜZERİNE, Bob Avakian, çeviren: Şükrü Alpagut, Yordam Kitap, siyaset, 223 sayfa

Bob Avakian, Amerika’da 1975’te kurulan Maoist Devrimci Komünist Parti’nin (RCP) başkanı. Avakian, siyaset sahnesinde yer aldığı uzun yıllar boyunca, Marksist hareketin genel teorik konularının yanı sıra, Çin Devrimi, Mao Zedung’un düşünceleri, bilim, kültür ve sanat gibi konularda çok sayıda eser vermiş. Bu deneyimlerin seçme örneklerini barındıran elimizdeki kitap da, Avakian’ın ağırlıklı olarak kültür, sanat, bilim ve felsefe konusundaki yazılarını bir araya getiriyor. Buradaki yazılarında, varolan tartışmalara kendi cephesinden katkı sunan Avakian’ın kitabını ilgi çekici kılan husus da, keyifli üslubuyla akıcı bir metne imza atması.

Hamit Zübeyir Koşay ve Akile Ülkücan – Anadolu Yemekleri ve Türk Mutfağı (2011)

ANADOLU YEMEKLERİ VE TÜRK MUTFAĞI, Hamit Zübeyir Koşay ve Akile Ülkücan, Çiya Yayınları, 323 sayfa

Musa Dağdeviren, Türkiye’nin en iyi yöresel yemeklerini yapan Çiya lokantasının kurucusu olmasının yanı sıra, yemek konusuna akademik çerçeveden önemli katkılar sunan ‘Yemek ve Kültür’ dergisini de yayımlıyor. Dağdeviren şimdi de, iki yazarlı elimizdeki kitapla, yemek konusunu irdeleyen kitapların yayımcılığına da soyunuyor. İlk olarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanmış bu etnografik çalışma, uzun yıllar müzayedelerin de gözde kitabı olmuş. Kitapta, mutfak düzeninden mutfak araçlarına, ekmeklerden çorbalara, et yemeklerinden sebze yemeklerine kadar, Anadolu mutfak kültüründen birçok detay bilimsel bir bakışla ele alınıyor.

Robert Bernasconi – Levinas Okumaları (2011)

LEVINAS OKUMALARI, Robert Bernasconi, editör: Zeynep Direk, Pinhan Yayıncılık, felsefe, 277 sayfa

Robert Bernasconi, Levinas, Heidegger, Sartre ve Derrida gibi filozoflarla ilgili yaptığı çalışmalarla bilinen bir isim. Prof. Dr. Zeynep Direk’in yetkin çevirisiyle Türkçeye kazandırılan elimizdeki kitap da, Bernasconi’nin etik düşünürü Levinas’a odaklanan on iki makalesinden oluşuyor. Yazar burada, şüphe etiği, etik ve politik olanın kesişimi, Levinas ve ötekilik politikası, Levinas ve varoluş mücadelesi ve Levinas’ın aşkınlık anlayışı gibi konuları yorumluyor. Yeni bir kimlik politikası bağlamında Sartre ve Levinas’ı da karşılaştıran Bernasconi, Levinasçı etiğe yöneltilen belli başlı eleştirilere de kendi cephesinden katkı sunuyor.

Saul Frampton – Montaigne’in Kedisi (2011)

MONTAIGNE’İN KEDİSİ, Saul Frampton, çeviren: Solina Silahlı, Say Yayınları, biyografi, 296 sayfa

Rönesans edebiyatı alanında uzman isimlerden olan Saul Frampton, elimizdeki kitabı ‘Montaigne’in Kedisi’nde, denemenin babası olarak kabul edilen Michel de Montaigne’in ilgiyle okunacak bir portresini kaleme almış. Frampton, Montaigne’in 28 Şubat 1533’de Bordeaux’deki doğumundan başlayarak, ailesini, çocukluk yıllarını, eğitim sürecini, Yunan ve Latin edebiyatına duyduğu ilgiyi, Belediye Başkanlığı dönemini ve hayatındaki dönüm noktalarını anlatıyor. Kitap, ailesinden kalan geniş malikanede, zamanını kitap okuyup yazı yazarak geçiren Montaigne’in meşhur denemelerini yazma sürecini ayrıntılı bir şekilde ele almasıyla dikkat çekiyor.