dipnotski

Bayram Bilge Tokel – Neşet Ertaş Kitabı (2012)

NEŞET ERTAŞ KİTABI, Bayram Bilge Tokel, Kapı Yayınları, inceleme, 331 sayfa

Bayram Bilge Tokel, yeni bir baskıyla yayınlanan elimizdeki kitabında, kısa bir süre önce aramızdan ayrılan Neşet Ertaş’ı, onun hayatını adadığı sanatını anlamaya koyuluyor. Bir biyografi çalışmasından ziyade, bir uzmanın değerlendirmeleri ekseninde Ertaş’ın müzik dünyasına dair gözlemler barındırmasıyla dikkat çeken kitap, Ertaş’ın olağanüstü yeteneğini, geleneğe hakimiyetini ve geleneği yeniyle bağdaştırabilme kabiliyetini irdeliyor. Hacı Taşan ve Çekiç Ali gibi yörenin önemli sanatçılarının da ayrıca değerlendirildiği çalışma, Neşet Ertaş’la farklı dönemlerde yapılan birebir görüşmeler barındırmasıyla da dikkat çekiyor.

Franco “Bifo” Berardi – Ruh İşbaşında (2012)

Franco “Bifo” Berardi, “ruh”u maddeci bir yolla tartıştığı ‘Ruh İşbaşında’da, ruhun adım adım maruz kaldığı yabancılaşmayı araştırıyor.

Berardi bunu, 1960’lı yılların yabancılaşma ve bütünsellik gibi Hegelci kavramlarını, günümüzün biyopolitika ve arzunun psikopatolojileri gibi kavramlar çerçevesinden mukayese ederek yapıyor.

Yazar, bir yandan o dönemdeki felsefeyle emek kuramları arasındaki ilişkiyi tasvir ederken, öte yandan da Deleuze ve Guattari ile Baudrillard’ın düşüncelerinden hareketle, çalışma süreçlerinin ilerleyen bir biçimde zihinselleşmesini ve bunun ruhu iş süreçlerine tabi kılıp köleleştirişini araştırıyor.

Künye: Franco “Bifo” Berardi – Ruh İşbaşında, çeviren: Fırat Genç, Metis Yayınları, felsefe, 193 sayfa, 2012

Javier Vásconez – Capelo Bahçesi (2012)

CAPELO BAHÇESİ, Javier Vásconez, çeviren: Yıldız Ersoy Canpolat, Everest Yayınları, roman, 129 sayfa

Ekvadorlu yazar Javier Vásconez, olgunluk dönemi eserlerinden kabul edilen ‘Capelo Bahçesi’nde, geçmişle girişilen bir yüzleşme ve hesaplaşma hikâyesi sunuyor. Romanın başkahramanı Manuela, babasının önerisiyle, aileye ait Capelo bahçesine davet edilir. Eski görkemli günlerinden eser kalmamış ve en az kendisi kadar eski zamanlara gömülmüş bekçisiyle bahçe, Manuela’nın dünyasında karamsar duyguların uyanmasına neden olacaktır. Manuela burada, bahçenin eski günlerini adım adım hatırlamaya koyulurken, yolu buradan geçmiş bireylerin hikâyelerini yeniden anımsayacak, böylece ailesinin trajik geçmişiyle yüzleşmek zorunda kalacaktır.

Özkan Agtaş ve Bişeng Özdinç (der.) – Hakikat ve İnsan Hakları (2012)

HAKİKAT VE İNSAN HAKLARI, derleyen: Özkan Agtaş ve Bişeng Özdinç, Dipnot Yayınları, siyaset, 460 sayfa

Ankara Üniversitesi SBF İnsan Hakları Ortak Platformu (İHOP) tarafından düzenlenen ve birçok ismin katkıda bulunduğu bir dersin çözümlerinden oluşan elimizdeki kitap, ülkenin egemen politik kültüründe yer etmiş travmatik süreçlerin izini sürmesiyle önemli bir eksiği dolduruyor. Hakikat ile siyaset arasındaki ilişki; geçmişle hesaplaşmanın yordamları; kent mekânının toplumsal hafızanın taşıyıcısı olma rolü; ceza yargılamalarının geçmişle hesaplaşmada etkili bir araç olarak kullanılmasının imkânları ve toplumsal yas süreçlerinde yüzleşme pratiklerinin nasıl deneyimlendiği, burada ele alınan ilgi çekici konulardan bazıları.

Haluk Gerger – ABD, Ortadoğu, Türkiye (2012)

ABD, ORTADOĞU, TÜRKİYE, Haluk Gerger, Yordam Kitap, siyaset, 540 sayfa

Haluk Gerger, genişletilmiş bir baskıyla yeniden yayınlanan elimizdeki çalışmasında, yarım yüzyılı aşkın bir süredir ABD saldırılarının hedefi olan Ortadoğu’yu ve bu coğrafyayla her daim sıkıntılı ilişkiler içinde olmuş Türkiye’yi tarihsel ve güncel bir perspektifle analiz ediyor. 2. Dünya Savaşı sonrasında, ABD, Ortadoğu, Arap Dünyası, İran ve Türkiye’nin içinde bulunduğu koşulları irdeleyerek kitabına başlayan Gerger, Soğuk Savaş saldırısında Ortadoğu’nun durumunu, Eisenhower Doktrini’nin uygulamalarını, Filistin-İsrail sorununu, BOP’un bölge için öngördüğü hesapları ve Türkiye’nin bu yeni düzendeki konumunu değerlendiriliyor.

Steve Stewart-Williams – Darwin Tanrı ve Yaşamın Anlamı (2012)

DARWIN TANRI VE YAŞAMIN ANLAMI, Steve Stewart-Williams, çeviren: İbrahim Hoca, Say Yayınları, inceleme, 391 sayfa

Charles Darwin’in doğal seçilim yoluyla evrim kuramı, kimi muhafazakârlar tarafından, insanları Tanrı’dan uzaklaştırıp ateizme sürüklemeyi amaçlayan bir komplo olarak yaftalandı. Evrimci psikoloji alanında ders veren Steve Stewart-Williams’ın bu kitabı da, evrim kuramının Tanrı’nın varlığı, insan doğası ve genel ahlâk anlayışında ne gibi köklü değişiklikler yarattığını araştırıyor. Biyoloji, psikoloji ve felsefe gibi farklı alanlardan yararlanan yazar, evrim kuramının benimsenmesiyle Tanrı inancının beraber gidip gitmeyeceği ve evrimin, ahlaki açıdan neyin doğru, neyin yanlış olduğunu gösterip gösteremeyeceğini tartışıyor.

Carel Bertram – Türk Evini Hayal Etmek (2012)

TÜRK EVİNİ HAYAL ETMEK, Carel Bertram, çeviren: Mehmet Ratip, İletişim Yayınları, inceleme, 392 sayfa

Carel Bertram, eldeki çalışmasında, Türk evi imgesinin izini sürüyor. Eski Osmanlı evinin, kolektif Türk imgeleminde bir anlam mekânı olarak öncelik kazandığını belirten Bertram, bu evlerde yaşayan kesimin değerlerini, belirsizliklerini, manevi özlemlerini ve siyasal stratejilerini araştırıyor. Bunun için, edebiyat, anlatı, karikatür ve hatıra gibi farklı materyallerden beslenen yazar, 17. yüzyıldan 20. yüzyılın ilk dönemlerine kadar uzanan bir dönemdeki Osmanlı evini ele alırken, bunların geçmişin müşterek bir biçimde hatırlandığı yerler olarak kolektif imgeleme mal olan ve Türk benliğini açıklayan temsillerine odaklanıyor.

Sibel Özbudun – Latin Amerika’da Yerli Hareketleri (2012)

LATİN AMERİKA’DA YERLİ HAREKETLERİ, Sibel Özbudun, Dipnot Yayınları, inceleme, 258 sayfa

Sibel Özbudun elimizdeki çalışmasında, Latin Amerika’nın farklı ülkelerinde, tarihten bugüne yoğun mücadeleler ortaya koymuş halkların hikâyesini anlatıyor. Bu coğrafyada yer alan ülkeleri ele alarak çalışmasına başlayan Özbudun, bağımsızlık sonrası halk hareketlerini, Latin Amerika’daki demokratikleşme süreçlerini, yerli hareketlerindeki neoliberalizm karşıtlığı ile halkçı sol iktidarları ve bu mücadelede aktif roller üstlenen kadınları anlatıyor.

Grant Pooke ve Graham Whitman – Sanatı Anlamak (2012)

SANATI ANLAMAK, Grant Pooke ve Graham Whitman, çeviren: Tufan Göbekçin, Optimist Kitap, sanat, 245 sayfa

‘Sanatı Anlamak’, sanat hakkında fazla bir bilgiye sahip olmayan okuru hedefleyerek, konuyu karmaşık ve uzun analizlerle değerlendirmek yerine, net ve anlaşılabilir bir dille ele alıyor. Sanat ve sanat tarihini açıklayarak başlayan kitap, biçimciliği, çağdaş sanatı, sanat dönemlerini, sanat stillerini, resim materyallerini ve tekniklerini, postmodern sanatı, orijinal eserler ile röprodüksiyonları, dünyadaki ve Türkiye’deki önemli müzeler ile sergileri, Batılı olmayan sanat türlerini ve “ziyaretçi rekorları kıran” sanat sergilerini değerlendiriyor. Kitap, barındırdığı çok sayıda görsel malzemeyle de dikkat çekiyor.

Geoffrey Miller – Tüketimin Evrimi (2012)

TÜKETİMİN EVRİMİ, Geoffrey Miller, çeviren: Gülçin Vardar, Alfa Yayınları, sosyoloji, 414 sayfa

Geoffrey Miller ‘Tüketimin Evrimi’nde, 21. yüzyıl tüketim kapitalizmini, bireyin ve sosyal yapıların geçirdiği evrim üzerinden izliyor. Miller bunu yaparken de, bir yandan insan doğasını biyolojik bağlamda tanımlıyor, öte yandan da tarih öncesi ve modern zaman sosyal hayatını ayrıntılı bir şekilde karşılaştırıyor. “Ötekilerin gözünde iyi görünme”nin, insanın modern tüketim anlayışında belirleyici bir faktör olduğunu düşünen Miller, satın alınan ürünlerin fiziksel birer nesne olma özelliğinin ikinci planda olduğunu, bunların edinilmesindeki asıl amacın, yaşanılan sosyal çevreye mesaj göndermek olduğunu belirtiyor.