Kategori: Siyaset

Hasan Oğuz – Sınıf, Felsefe, İnsan (2008)

‘Postmodernizm ve Nietzsche Eleştirisi’, Hasan Oğuz’un ‘Sınıf, Felsefe, İnsan’ isimli bu kitabının alt başlığı.

Oğuz çalışmasında, bu üçlü yapının maddi-tarihsel kökenlerini, yabancılaşma metodu başta olmak üzere, genel olarak Marksizm’in argümanlarıyla inceliyor.

İnsanlığın toplumsal krizinin felsefedeki karşılığını irdeleyen Oğuz, ekonomi politik ile felsefenin birbirinden kopuşunun, insanlığın kurtuluşunu olumsuz etkilediğini söylüyor.

Oğuz’un çalışmasını ilgi çekici kılan bir diğer unsur da, Marksizm’in insancıl yönlerini merkeze taşıma çabasıdır.

Yazara göre sosyalizm, işçi sınıfına iktidar yolunu açan bir süreçten çok, bunları aşan insani bir amaca hizmet eder.

  • Künye: Hasan Oğuz – Sınıf, Felsefe, İnsan, Ceylan Yayınları, inceleme, 254 sayfa

David Harvey – Marx, Sermaye ve İktisadi Aklın Cinneti (2017)

Kapitalizmin iktisadı aklı dur durak bilmiyor; önüne çıkan her şeyi tuzla buz eden bir cinnet hali içinde.

Buna karşı ne yapabiliriz, elimizden gelenler nelerdir?

David Harvey’in bu kitabında gösterdiği gibi, bu konuda yapabileceğimiz ilk şey, kapitalizm hakkındaki kavrayışımızı artırmak, onun gündelik hayaten ince detaylarına sinsice sızmış egemenliği konusunda daha çok bilinçlenmektir.

Harvey, kitabında, tarihsel ve güncel gelişmelerle örülmüş bir bakışla, şu soruların yanıtlarını arıyor:

  • Sermayenin ekonomik sisteminin ardındaki mantık nasıl işler?
  • Sermaye gündelik hayatın en ince ayrıntılarına nasıl sızdı?
  • Sermayenin egemenliğine karşı örgütlenme ve direnme imkânlarımız nelerdir?

Harvey, bu sorulara yanıt ararken, Ekim Devrimi’nin 100. yılına girdiğimiz bu dönemde, bizi, geleceğe yön verebileceğimiz başkaldırıların koşul ve imkânları üzerine düşünmeye davet ediyor.

  • Künye: David Harvey – Marx, Sermaye ve İktisadi Aklın Cinneti, çeviren: Esin Soğancılar, Sel Yayıncılık, siyaset, 239 sayfa

Pierre-André Taguieff – Antisemitizm (2017)

Bir ırkçı düşünce olarak antisemitizm, temel anlamıyla Yahudilere yönelik nefret anlamına geliyor.

Fakat antisemitizm, bir kavram olarak ortaya çıkışından günümüze büyük dönüşümler de geçirdi.

Bu dönüşümler nedeniyle, günümüzde antisemitizm kavramı farklı biçimlerle karşımıza çıkan Yahudi düşmanlığını tam olarak karşılıyor diyemeyiz.

Örneğin bugün Musevilik ve ona duyulan dinsel tepki de var, radikal Siyonizm karşıtlığı da var.

Veya Hıristiyanların Yahudi karşıtlığı da var, ırkçı ve ulusalcı eğilimlerin Yahudilere yönelik düşmanlığı da.

Buna, Yahudi meselesi konusunda anti-kapitalist ve devrimci yapıların aldığı ikircikli pozisyonları da dâhil edebiliriz.

Pierre-André Taguieff, yukarıda kısmen özetlediğimiz tarihsel yaklaşımların bir analizi bağlamında, antisemitizme dair bu kavram kargaşalarını ortadan kaldırarak kavramı yeni baştan çözümlüyor.

  • Künye: Pierre-André Taguieff – Antisemitizm, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi, siyaset, 139 sayfa

Vladimir İlyiç Lenin – Lenin 2017 (2017)

2017 yılı, dünya tarihinde büyük bir yarılma yarattığı gibi, bugünkü düzeninin oluşumunda başat rol üstlenmiş Ekim Devrimi’nin 100. yılı.

Bugün Ekim Devrimi’yle ortaya çıkan Sovyetler Birliği çoktan yıkılmış olsa da, devrimi gerçekleştiren idealler, kapitalizmin gittikçe vahşileştiği bugün her zamankinden daha acil, yakıcı ve cazip bir şekilde karşımızda duruyor.

Bu devrim, Bolşeviklerin önderliğinde gerçekleşti. Fakat bundan da önemlisi, Lenin’in kendine has öngörüleri ve liderlik kabiliyetiyle devrim mümkün olabildi.

İşte bu kitap, Slavoj Žižek’in derlemesiyle Lenin’in devrimci karakterini ve düşüncelerini ortaya koyan, Lenin’in yaşamının son günlerinde yazdığı mektupları, konuşmaları, denemeleri ve yorumları bir araya getiriyor.

Bu yazılar, Lenin’in devrimci kişiliğine, yönetim anlayışına, devrime ve Sovyetler Birliği’ne nasıl baktığına ışık tutmaları açısından büyük öneme haiz.

Žižek de kitaba yazdığı sunuşta, hem Lenin’in düşünce dünyasının özgünlüğü hem de sıra dışı bir deneyim olan Ekim Devrimi’ni ortaya çıkaran tarihi ve siyasi koşullar üzerine düşünüyor.

Derleme, hem Bolşevik Devrimi hem de Lenin hakkında daha iyi aydınlanmak için birebir.

  • Künye: Vladimir İlyiç Lenin – Lenin 2017, derleyen ve sunuş: Slavoj Žižek, çeviren: Akın Emre Pilgir, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 256 sayfa

Rius – Çizgilerle Kapitalizmin Korkunç Tarihi (2014)

Kapitalizmin yıkımlar ve felaketlerle örülü çizgili tarihi.

Hikâyeyi, 15. yüzyıldaki feodal toplumdan günümüzün yeni sömürgeciliğine uzanarak anlatan Meksikalı usta çizer Rius, coğrafi keşifler, sanayi çağı, dünya savaşları, soğuk savaş ve neoliberal çağ gibi, bu korkunç tarihin belli başlı dönüm noktalarına eğiliyor.

  • Künye: Rius – Çizgilerle Kapitalizmin Korkunç Tarihi, çeviren: Nilay Akkurt ve Barış Yıldırım, Yordam Kitap

Edgar Morin ve Mauro Ceruti – Bizim Avrupamız (2014)

Bugün boyutlu bir hal almış Avrupa krizi, iki düşünür açısından yeni ve büyük çaplı bir dönüşümün habercisi.

Avrupa halkları arasında kalıcı bir barışın ifadesi olan Avrupa fikrinin, hangi aşamada yalpalamaya başladığını irdeleyen yazarlara göre, Avrupa şimdi büyük çaplı bir yenilenme gerçeğiyle karşı karşıya.

  • Künye: Edgar Morin ve Mauro Ceruti – Bizim Avrupamız, çeviren: Şirin Tekeli, İletişim Yayınları

Carole Pateman – Cinsel Sözleşme (2017)

Erkeklerle kadınlar bir zamanlar tümüyle eşitken, ne oldu da erkekler özgür, kadınlar tabi hale geldiler?

Carol Pateman’ın, artık bir klasik olarak kabul edilen bu önemli kitabı, bu eşitsizliği sağlayan toplumsal sözleşmenin ortaya çıkışını ve bunun üzerine inşa edilen koskoca tarihi maharetli bir perspektifle gözler önüne seriyor.

Pateman, ilk sözleşmenin nasıl olup da erkeklerin kadınlara egemen olmasını sağladığını tartışırken, özünde eşitlikçi olduğunu öne süren toplumsal sözleşmenin gerçekte bir siyasi kurgu veya hipotezden öne geçemediğini ortaya koyuyor.

Pateman bu sorgulamayı da, cinsel sözleşmenin kadın tabiyetini esas alan mahiyetlerini evlilik, kölelik, iş, fahişelik, taşıyıcı annelik gibi olguları merkeze alarak yapıyor.

Aynı zamanda feminist yaklaşımların kimi sorunlu yönlerine, ayrıca bu konuya odaklanan güncel siyasi akla da eleştirel yaklaşan Pateman, eşitlik ilkesine uygun yeni bir toplumsal ve cinsel sözleşmenin imkânları üzerine düşünüyor.

Kitabın siyaset bilimi, siyaset felsefesi, kadın çalışmaları, feminizm, sosyoloji ve hukuk gibi alanlarda çalışanlar için önemli bir kılavuz olduğunu ayrıca belirtmeliyiz.

  • Künye: Carole Pateman – Cinsel Sözleşme, çeviren: Zeynep Alpar, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, toplumsal cinsiyet, 346 sayfa

Jean-Robert Jouanny – Putin Ne İstiyor? (2017)

1999’dan beri iktidarda olan Vladimir Putin, ABD ve AB başta olmak üzere dünyanın büyük güçlerine kafa tutuşuyla göz kamaştırıyor.

Putin Rusya’yı yadsınamaz bir gerçeklik haline getirdi.

Fakat onu harekete geçiren güçlerin somut olarak neler olduğunu kimse anlamıyor.

Bunlardan birkaçına bakalım:

2008 Gürcistan savaşı, barış operasyonu dışında, 1979’daki Afganistan harekâtından beri Rus güçlerinin ilk kez yabancı bir ülkede mevzilenmesine sahne oldu.

İkincisi 2014’te, Ukrayna’nın doğusunda gerçekleşti.

Üçüncüsü ise, bir sonraki sene, eski Sovyetler Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) nüfuz alanının oldukça uzağında, Suriye’de gerçekleşti.

Ayrıca Putin, Kırım’ı ilhak ettikten ve kendini G8’den attırdıktan sonra, şimdi de Ortadoğu’da terörizme karşı savaşa girmiş durumda.

Özetle, Rusya her yerde.

Oysa herkes, Sovyetler Birliği’nin çöküşünden sonra Kremlin’in dünyaya hâkim olma iddialarından vazgeçeceğine inanmıştı.

İşte bu önemli kitap, Vladimir Putin’in, rejimini ve dış politikasını daha iyi anlamak için önemli kilit bilgiler veriyor.

Rusya’nın zayıflıklarını ve aynı zamanda Putin’in izlediği güzergâhı anlamak, dış politikasını kavramak için modern Rusya’nın iç politikasına bakarak başlayan kitap,

  • Vladimir Putin’in dünya görüşü ve idelojisini,
  • İktidar yıpranmasına karşı Putin’e bağışıklık kazandıran söyleminin şifrelerini,
  • Uluslararası ilişkilere karşı geleneksel yaklaşımının özelliklerini,
  • Ve 1991’den beri Rus diplomasisinin ana yönelimlerini açıklıyor.

Başta Putin olmak üzere, modern Rusya’ya dair bilinmeyen pek çok konuyu açıklayan, önemli bir çalışma.

  • Künye: Jean-Robert Jouanny – Putin Ne İstiyor?, çeviren: Merve Öztürk, İletişim Yayınları, siyaset, 174 sayfa

Kolektif – Kürtler: Milliyetçilik ve Politika (2017)

Suriye, Türkiye, Irak ve İran’ın modern siyasal tarihi bağlamında, Ortadoğu’da önemli bir politik güç kurmuş Kürtleri etnisite ve milliyetçilik ekseninde tartışan önemli bir derleme.

Etnisite ve milliyetçilik sorununu Kürtler temelinde ele alan ve özellikle ilk Kürt federal politikasının şekillenmekte olduğu Irak bağlamında bunu irdeleyen kitapta, etnisitenin ne olduğu ne olmadığı konusunda uzun zamandır kabul gören esaslar mercek altına alınıyor ve en önemlisi de, modernist, özcü ve tarihsel ekoller farklı açılardan eleştirilerek daha kompleks, akışkan bir etnisite anlayışı geliştiriliyor.

Kitapta,

  • Kürt milliyetçiliğinin modernist tarihi,
  • Kürtlerde uluslaşmaya giden yollar,
  • Kürtlerde parçalanmış kimlik ve parçalanmış politika,
  • Etnik tanımlar ve sınırlar,
  • Politikleşmiş sınırlar olarak din ve etnisite,
  • Kürt dilinin geliştirilmesi ve baskı altına alınması,
  • Erken dönem Kürt tarihine ilişkin yanlış kanılar ve gerçekler,
  • Sosyotarihsel perspektiften aşiret Asabiyyesi ve Kürt politikası,
  • Irak Kürdistan’ının siyasal iktisadı,
  • Kürtler ve Baas rejimi,
  • Kürtlerde siyasal İslam,
  • Federalizm ve Irak Kürtleri,
  • Irak Kürdistan’ında iç politika,
  • Ve Arap milliyetçiliği karşısında Kürt milliyetçiliği gibi, önemli konular tartışılıyor.

Kitapta yer alan yazarların hepsi de Kürtler yahut Ortadoğu hakkında çalışmaları olan isimler: Fred Halliday, Martin van Bruinessen, Joyce Blau, Maria O’Shea, Sami Zubaida, Gareth Stansfield, Michael M. Gunter, Hamit Bozarslan, Michiel Leezenberg, Joyce Blau, Abbas Vali, Saad B. Eskander, Falih A. Cabbar ve Hoşam Davud.

Tarih, antropoloji ve sosyolojinin politika, coğrafya ve dilbilimle birleştiği farklı disiplinlerden gelen yazarlar, buradaki tartışmaya zengin ve girift bir mahiyet kazandırıyor.

  • Künye: Kolektif – Kürtler: Milliyetçilik ve Politika, derleyen: Falih A. Cabbar ve Hoşam Davud, çeviren: Emine Ayhan, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 336 sayfa

Kolektif – Türkiye Sosyalist Solu Kitabı 2 (2014)

TSİP’ten TİP’e, SDP’den Kurtuluş’a, Devrimci Yol’dan Birikim’e ve Halkın Yolu’na, 1970-80 arası Türkiye sol hareketin muhtelif örgütlerinden seçme metinler.

Derleme, hem Türkiye solunun fikri geleneğini çok iyi ortaya koyması hem de dönemin ideolojik yönelim ve bunalımlarını yansıtmasıyla büyük öneme haiz.

  • Künye: Kolektif – Türkiye Sosyalist Solu Kitabı 2, hazırlayan: Emir Ali Türkmen ve Ümit Özger, Dipnot Yayınları